پرش به محتوا

كتاب الملة و نصوص أخری: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۲۲ اوت ۲۰۱۹
جز
جایگزینی متن - 'ی‎خ' به 'ی‌خ'
جز (جایگزینی متن - 'ه‎ا' به 'ه‌ا')
جز (جایگزینی متن - 'ی‎خ' به 'ی‌خ')
خط ۳۹: خط ۳۹:
# آنچه با آن، فرمانروایان فاضل و رؤسای نیکو و پیشوایان هدایت در‎ زمان‎ حاضر‎، تعظیم می‎شوند.
# آنچه با آن، فرمانروایان فاضل و رؤسای نیکو و پیشوایان هدایت در‎ زمان‎ حاضر‎، تعظیم می‎شوند.
# آنچه با آن، فرمانروایان فرومایه و رؤسای‎ تبهکار و پیشوایان گمراهی در زمان حاضر، تحقیر می‎شوند.
# آنچه با آن، فرمانروایان فرومایه و رؤسای‎ تبهکار و پیشوایان گمراهی در زمان حاضر، تحقیر می‎شوند.
# بعد از بیان فوق، در بخش افعال لازم است‎، افعالی‎ وضع‎ و تعیین شود که همه رفتارها و معاملات اهل مدینه به‎واسطه آن‎ انجام‎ گیرد، خواه در مواردی که فرد فی‎نفسه خودش باید بدان عمل کند و یا در تعامل‎ و معاشرت‎ با‎ دیگران می‎خواهد رفتار نماید.
# بعد از بیان فوق، در بخش افعال لازم است‎، افعالی‎ وضع‎ و تعیین شود که همه رفتارها و معاملات اهل مدینه به‎واسطه آن‎ انجام‎ گیرد، خواه در مواردی که فرد فی‎نفسه خودش باید بدان عمل کند و یا در تعامل‎ و معاشرت‎ با‎ دیگران می‌خواهد رفتار نماید.
# در همه موارد بخش افعال دین، عدالت‎ باید‎ تعریف‎ شود<ref>ر.ک: همان، ص297، همان، ص46</ref>.
# در همه موارد بخش افعال دین، عدالت‎ باید‎ تعریف‎ شود<ref>ر.ک: همان، ص297، همان، ص46</ref>.


خط ۵۴: خط ۵۴:
ملت و موقعیت آن و پیوند‎ بخش‎ها‎ و مراتب‎ مدینه با نمونه‎هایی از بخش‎ها و مراتب عالم و قوای نفسانی و مراتب آن و اعضای بدن انسان‎ و مراتب‎ آن، دو کتاب [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] در حوزه علم مدنی، یعنی مبادئ آراء أهل المدينة‎ الفاضلة‎ و السياسة‎ المدنية را به ذهن خواننده متبادر می‌سازد<ref>همان</ref>.
ملت و موقعیت آن و پیوند‎ بخش‎ها‎ و مراتب‎ مدینه با نمونه‎هایی از بخش‎ها و مراتب عالم و قوای نفسانی و مراتب آن و اعضای بدن انسان‎ و مراتب‎ آن، دو کتاب [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] در حوزه علم مدنی، یعنی مبادئ آراء أهل المدينة‎ الفاضلة‎ و السياسة‎ المدنية را به ذهن خواننده متبادر می‌سازد<ref>همان</ref>.


این دو کتاب درباره موضوعاتی بحث می‌کنند‎ که‎ تا حدود زیادی یکسان هستند و متن‎هایشان در جاهای‎ متعددی انطباق دارند، اگرچه در‎ جاهای‎ دیگری‎ اختلاف وجود دارد. همچنان‎که کسی که در آن‎ها دقت نظر داشته‎ باشد، درمی‎یابد که هر‎ دوی‎ این کتاب‌ها درباره ملت نیز بحث می‌کنند، اما به روشی که با‎ شیوه‎ مؤلف‎ در كتاب‎ الملة متفاوت است. این تفاوت عبارت است از اینکه كتاب الملة، به‎طور کلی‎ ملت‎ و واضع‎ آن، علم مدنی و تحقیق‎ و تفحص درباره آن و تبیین آن را معرفی می‌کند؛ یعنی‎ این کتاب ملتی را که باید واضع شریعت برای هر امتی یا هر شهری یا در‎ هر زمانی مشروعیت ببخشد، ارائه نمی‎دهد، بلکه اصولی را که واضع ملت باید‎ بداند‎ و در وضع ملت از این اصول پیروی‎ کند‎، تبیین‎ می‌سازد؛ اما المدينة الفاضلة و السياسة المدنية، آرا‎ و افعالی‎ را معرفی می‌کند که گویی‎ به هر ملتی مشروعیت می‎بخشد یا سرمشقی به‎ دست‎ می‎دهد که هرکسی که می‎خواهد‎ هر‎ ملتی را‎ در‎ هر‎ امتی‎ یا در هر زمانی وضع‎ کند‎، باید به آن توجه داشته باشد؛ بنابراین ارائه آرا را در موجود‎ اول‎ و موجودات بعد از آن را آغاز‎ می‌کند، تااینکه به‎ موجودات‎ طبیعی می‌رسد و آرایی درباره موجودات‎ طبیعی‎ و انسان و گروه‎های انسانی ارائه‎ می‎دهد و مدینه و ملت فاضله را مطرح می‌کند و رئیس و اقسام‎ و مراتب‎ این مدینه یا ملت فاضله‎ را‎ معرفی‎ می‌کند و مدینه‎ها یا‎ ملت‎های‎ مخالف مدینه یا ملت‎ فاضله‎ را بیان می‌کند و اینکه ساکنان این مدینه چه کسانی‌اند و افعال‎ و آرایشان چیست را مشخص‎ می‌سازد<ref>ر.ک: همان، ص63-62</ref>.
این دو کتاب درباره موضوعاتی بحث می‌کنند‎ که‎ تا حدود زیادی یکسان هستند و متن‎هایشان در جاهای‎ متعددی انطباق دارند، اگرچه در‎ جاهای‎ دیگری‎ اختلاف وجود دارد. همچنان‎که کسی که در آن‎ها دقت نظر داشته‎ باشد، درمی‎یابد که هر‎ دوی‎ این کتاب‌ها درباره ملت نیز بحث می‌کنند، اما به روشی که با‎ شیوه‎ مؤلف‎ در كتاب‎ الملة متفاوت است. این تفاوت عبارت است از اینکه كتاب الملة، به‎طور کلی‎ ملت‎ و واضع‎ آن، علم مدنی و تحقیق‎ و تفحص درباره آن و تبیین آن را معرفی می‌کند؛ یعنی‎ این کتاب ملتی را که باید واضع شریعت برای هر امتی یا هر شهری یا در‎ هر زمانی مشروعیت ببخشد، ارائه نمی‎دهد، بلکه اصولی را که واضع ملت باید‎ بداند‎ و در وضع ملت از این اصول پیروی‎ کند‎، تبیین‎ می‌سازد؛ اما المدينة الفاضلة و السياسة المدنية، آرا‎ و افعالی‎ را معرفی می‌کند که گویی‎ به هر ملتی مشروعیت می‎بخشد یا سرمشقی به‎ دست‎ می‎دهد که هرکسی که می‌خواهد‎ هر‎ ملتی را‎ در‎ هر‎ امتی‎ یا در هر زمانی وضع‎ کند‎، باید به آن توجه داشته باشد؛ بنابراین ارائه آرا را در موجود‎ اول‎ و موجودات بعد از آن را آغاز‎ می‌کند، تااینکه به‎ موجودات‎ طبیعی می‌رسد و آرایی درباره موجودات‎ طبیعی‎ و انسان و گروه‎های انسانی ارائه‎ می‎دهد و مدینه و ملت فاضله را مطرح می‌کند و رئیس و اقسام‎ و مراتب‎ این مدینه یا ملت فاضله‎ را‎ معرفی‎ می‌کند و مدینه‎ها یا‎ ملت‎های‎ مخالف مدینه یا ملت‎ فاضله‎ را بیان می‌کند و اینکه ساکنان این مدینه چه کسانی‌اند و افعال‎ و آرایشان چیست را مشخص‎ می‌سازد<ref>ر.ک: همان، ص63-62</ref>.


مقایسه دو کتاب المدينة الفاضلة و السياسة‎ المدنية با كتاب‎ الملة‎ نشان می‎دهد‎ که‎ [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی‎]] در المدينة الفاضلة و السياسة‎ المدنية، دو مثال از ملت ارائه می‎دهد؛ یعنی آراء و افعال ازپیش‎تعیین‎شده و مشخصی‎ را‎ وضع می‌کند؛ گویی که آن را‎ برای‎ مدینه‎ یا‎ هر‎ امتی در هر زمانی‎ مشروع می‌سازد؛ اما كتاب الملة درباره علم مدنی‌ای و به‎طور کلی درباره اینکه‎ ملت چیست؟ واضع آن کیست؟ و اقسام آن‎ چیست؟ تفحص و تحقیق‎ می‌کند. همچنین‎ درباره نمونه‎های اقسام مدینه و مراتب آن‎ در‎ جهان‎ و قوای‎ نفسانی‎ و اعضای‎ بدن انسان‎ بحث می‌کند؛ بنابراین كتاب الملة درباره اصولی به بحث می‌پردازد که [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] ترکیب‎ کتاب‌های المدينة الفاضلة و السياسة المدنية را بر اساس این اصول بنا نهاده است‎ و نیز‎ روشی که وی در این دو کتاب به کار گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص63</ref>.
مقایسه دو کتاب المدينة الفاضلة و السياسة‎ المدنية با كتاب‎ الملة‎ نشان می‎دهد‎ که‎ [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی‎]] در المدينة الفاضلة و السياسة‎ المدنية، دو مثال از ملت ارائه می‎دهد؛ یعنی آراء و افعال ازپیش‎تعیین‎شده و مشخصی‎ را‎ وضع می‌کند؛ گویی که آن را‎ برای‎ مدینه‎ یا‎ هر‎ امتی در هر زمانی‎ مشروع می‌سازد؛ اما كتاب الملة درباره علم مدنی‌ای و به‎طور کلی درباره اینکه‎ ملت چیست؟ واضع آن کیست؟ و اقسام آن‎ چیست؟ تفحص و تحقیق‎ می‌کند. همچنین‎ درباره نمونه‎های اقسام مدینه و مراتب آن‎ در‎ جهان‎ و قوای‎ نفسانی‎ و اعضای‎ بدن انسان‎ بحث می‌کند؛ بنابراین كتاب الملة درباره اصولی به بحث می‌پردازد که [[فارابی، محمد بن محمد|فارابی]] ترکیب‎ کتاب‌های المدينة الفاضلة و السياسة المدنية را بر اساس این اصول بنا نهاده است‎ و نیز‎ روشی که وی در این دو کتاب به کار گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص63</ref>.
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش