۴۲۵٬۲۲۵
ویرایش
المسايرة في علم الكلام و العقائد التوحيدية المنجية في الآخرة: تفاوت میان نسخهها
المسايرة في علم الكلام و العقائد التوحيدية المنجية في الآخرة (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۲۲ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۵۰
، ۲۲ اوت ۲۰۱۹جایگزینی متن - 'یش' به 'یش'
جز (جایگزینی متن - 'یر' به 'یر') |
جز (جایگزینی متن - 'یش' به 'یش') |
||
| خط ۴۲: | خط ۴۲: | ||
او در مقدمه کتاب، توضیح داده که نخست قصد داشته رساله مذکور از [[غزالی، محمد بن محمد|غزالی]] را مختصر کند، ولی بعدا به خاطرش میگذرد که مطالبی را که مهم میداند، بر آن بیفزاید. وی به این کار مشغول شده و آن را ادامه میدهد، تا آنجا که از قصد اول خارج شده و کتاب مستقلی را مینگارد، ولی با همان سبک و سیاق رساله [[غزالی، محمد بن محمد|غزالی]]..<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39811/1/4 ر.ک: مقدمه، ص4] </ref>. | او در مقدمه کتاب، توضیح داده که نخست قصد داشته رساله مذکور از [[غزالی، محمد بن محمد|غزالی]] را مختصر کند، ولی بعدا به خاطرش میگذرد که مطالبی را که مهم میداند، بر آن بیفزاید. وی به این کار مشغول شده و آن را ادامه میدهد، تا آنجا که از قصد اول خارج شده و کتاب مستقلی را مینگارد، ولی با همان سبک و سیاق رساله [[غزالی، محمد بن محمد|غزالی]]..<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39811/1/4 ر.ک: مقدمه، ص4] </ref>. | ||
رکن اول کتاب در معرفت خداوند متعال است. در این رکن، علم به وجود خداوند و قدم و بقای او و اینکه جوهر و جسم و عرض نیست، جهت و مکان نداشته و دیده | رکن اول کتاب در معرفت خداوند متعال است. در این رکن، علم به وجود خداوند و قدم و بقای او و اینکه جوهر و جسم و عرض نیست، جهت و مکان نداشته و دیده نمیشود، مطرح شده است؛ مثلاً نویسنده در اصل هفتم این رکن، جهت نداشتن خداوند را اینگونه تبیین میکند: خداوند جهت ندارد؛ چراکه جهاتی که بالا و پایین و راست و چپ است، با پیدایش انسان و مانند او، که بر دو پا راه میروند، ایجاد میشود و فوق به معنای آن چیزی است که محاذی سر اوست و در رابطه با موجوداتی که بر چهار پا یا شکم راه میروند، بالای پشت آنها را فوق میگویند؛ پس جهت امری اعتباری است؛ چراکه مورچه وقتی بر سقف راه میرود، فوق نسبت به آن، سمت زمین است؛ چراکه زمین به موازات پشت اوست و اگر هر موجودی مانند کره دایرهای باشد، هیچیک از این جهات را نخواهد داشت. خداوند تعالی در ازل، درحالیکه هیچیک از موجودات نبودهاند، وجود داشته است؛ پس بوده، ولی نه در جهتی؛ وانگهی جهتدار بودن، یعنی متحیز بودن؛ درحالیکه خداوند متحیز نیست؛ چراکه جوهر و جسم نیست<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39811/1/16 ر.ک: متن کتاب، ص17-16] </ref>. | ||
رکن دوم به صفات الهی اختصاص دارد؛ بهعنوان مثال خداوند متعال سمیع و بصیر است، بدون نیاز به چشم و گوش. همچنانکه علیم است، بدون نیاز به مغز و قلب. خطورات و اوهام پنهانی در برابر دیدگان اوست و صدای گامهای مورچه بر صخره خشک را | رکن دوم به صفات الهی اختصاص دارد؛ بهعنوان مثال خداوند متعال سمیع و بصیر است، بدون نیاز به چشم و گوش. همچنانکه علیم است، بدون نیاز به مغز و قلب. خطورات و اوهام پنهانی در برابر دیدگان اوست و صدای گامهای مورچه بر صخره خشک را میشنود؛ چراکه این دو از صفات کمالیه هستند که اتصاف خداوند به آنها شایستهتر از اتصاف مخلوق به آنهاست.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39811/1/29 ر.ک: همان، ص30-29]</ref>. | ||
در رکن سوم، موضوع افعال الهی مطرح شده است. نویسنده پیش از ورود به این موضوع، مسئله اختلاف مشایخ حنفیه و اشاعره در صفات افعال (صفات دال بر نوعی تأثیر که به اعتبار اسماء آثارشان، اسمایی غیر از اسم قدرت دارند و جامع همه آنها اسم «تکوین» است؛ مثلاًاگر آن اثر، «مخلوق» باشد، اسم، «خالق» و صفت، «خلق» خواهد بود و...)را مطرح کرده است. مشایخ حنفی متأخر معتقدند که صفات فعل، صفاتی قدیم و زائد بر صفات متقدم (علم، قدمت، ابدیت، جسم نبودن و...) هستند. اشاعره معتقدند که صفت «تکوین»، با همه فصولش، چیزی جز صفت «قدرت» به اعتبار تعلق آن به متعلقی خاص نیست؛ بنابراین «تخلیق»، همان «قدرت» است به اعتبار تعلق آن به «مخلوق» و..<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39811/1/37 ر.ک: همان، ص40-37]</ref>. | در رکن سوم، موضوع افعال الهی مطرح شده است. نویسنده پیش از ورود به این موضوع، مسئله اختلاف مشایخ حنفیه و اشاعره در صفات افعال (صفات دال بر نوعی تأثیر که به اعتبار اسماء آثارشان، اسمایی غیر از اسم قدرت دارند و جامع همه آنها اسم «تکوین» است؛ مثلاًاگر آن اثر، «مخلوق» باشد، اسم، «خالق» و صفت، «خلق» خواهد بود و...)را مطرح کرده است. مشایخ حنفی متأخر معتقدند که صفات فعل، صفاتی قدیم و زائد بر صفات متقدم (علم، قدمت، ابدیت، جسم نبودن و...) هستند. اشاعره معتقدند که صفت «تکوین»، با همه فصولش، چیزی جز صفت «قدرت» به اعتبار تعلق آن به متعلقی خاص نیست؛ بنابراین «تخلیق»، همان «قدرت» است به اعتبار تعلق آن به «مخلوق» و..<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39811/1/37 ر.ک: همان، ص40-37]</ref>. | ||
| خط ۵۷: | خط ۵۷: | ||
==وضعیت کتاب== | ==وضعیت کتاب== | ||
در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، نام کتاب، «المسايرة في العقائد المنجية في الآخرة» ذکر شده است. این اثر یک بار در سال 1904م، در دهلی و بار دیگر همراه با شرح کمالالدین ابن | در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، نام کتاب، «المسايرة في العقائد المنجية في الآخرة» ذکر شده است. این اثر یک بار در سال 1904م، در دهلی و بار دیگر همراه با شرح کمالالدین ابن ابیشریف موسوم به «المسامرة و حواشي ابن قطلوبغا» در 1317ق، در بولاق مصر و سپس بهطور جداگانه در 1347ق، در مصر به چاپ رسیده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/5095 ر.ک: مؤذن جامی، محمدهادی، ص120]</ref>. شرح کمالالدین محمد بن محمد شافعی در سال 1425ق (2004م)، با عنوان «المسامرة شرح المسايرة» منتشر گردید. | ||
فهرست مطالب در انتهای کتاب ذکر شده است. عبدالمجید لبان، تعلیقهای بر کتاب نوشته و از محقق اثر [[عبدالحميد، محمد محييالدين|محیالدین عبدالحمید]] تجلیل کرده؛ این تعلیقه، پس از فهرست کتاب آمده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39811/1/201 ر.ک: متن کتاب، ص201] </ref>. | فهرست مطالب در انتهای کتاب ذکر شده است. عبدالمجید لبان، تعلیقهای بر کتاب نوشته و از محقق اثر [[عبدالحميد، محمد محييالدين|محیالدین عبدالحمید]] تجلیل کرده؛ این تعلیقه، پس از فهرست کتاب آمده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/39811/1/201 ر.ک: متن کتاب، ص201] </ref>. | ||