پرش به محتوا

المنتظم في تاريخ الأمم و الملوك: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'ابن‌ جوزی، عبدالرحمن بن علی' به 'ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی'
جز (جایگزینی متن - '‌ ' به ' ')
جز (جایگزینی متن - 'ابن‌ جوزی، عبدالرحمن بن علی' به 'ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی')
 
(۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۸: خط ۸:
[[عطا، محمد عبدالقادر]] (دراسة و تحقیق)
[[عطا، محمد عبدالقادر]] (دراسة و تحقیق)


[[ابن‌جوزی، عبدالرحمن بن علی]] (نویسنده)
[[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی]] (نویسنده)


[[زرزور، نعیم]] (مراجعه و تصحیح)
[[زرزور، نعیم]] (مراجعه و تصحیح)
خط ۲۵: خط ۲۵:
| چاپ =1
| چاپ =1
| تعداد جلد =19
| تعداد جلد =19
| کتابخانۀ دیجیتال نور =14100
| کتابخانۀ دیجیتال نور =02372
| کتابخوان همراه نور =02372
| کد پدیدآور =
| کد پدیدآور =
| پس از =
| پس از =
| پیش از =
| پیش از =
}}
}}
 
'''المنتظم في تاريخ الأمم و الملوك'''، اثر [[ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی|ابوالفرج عبدالرحمن بن علی بن محمد بن جوزی]] (متوفی 597)، با تحقیق محمد عبدالقادر عطا و مصطفی عبدالقادر عطا و تصحیح نعیم زرزور، کتاب تاریخ عمومی، از ابتدای خلقت تا سال 574ق، می‌باشد.
'''المنتظم في تاريخ الأمم و الملوك'''، اثر [[ابن‌جوزی، عبدالرحمن بن علی|ابوالفرج عبدالرحمن بن علی بن محمد بن جوزی]] (متوفی 597)، با تحقیق محمد عبدالقادر عطا و مصطفی عبدالقادر عطا و تصحیح نعیم زرزور، کتاب تاریخ عمومی، از ابتدای خلقت تا سال 574ق، می‌باشد.


==ساختار==
==ساختار==
خط ۴۷: خط ۴۷:
بروکلمان معتقد است قسمت اول این کتاب مأخوذ از طبری است که مطالب بسیاری در وفیات بدان افزوده شده است و قسمت‌های اخیر آن مقتبس از الكامل ابن اثیر است‌؛ هرچند که ابن جوزی خود در المنتظم، ابن اثیر را مورد انتقاد قرار داده است‌. در مقایسه‌ای اجمالى که میان مطالب المنتظم و تاریخ طبری و همچنین الكامل ابن اثیر به عمل آمد، معلوم شد که نظر بروکلمان در مورد قسمت اول صحیح است‌، اما اقتباس قسمت‌های اخیر المنتظم از الكامل ثابت نشد. بنابراین و با توجه به سخن عبدالمنعم در مقدمه بر کتاب العسجد المسبوك غسانى که مى‌نویسد: گروهى از مؤلفان پس از ابن جوزی از جمله ابن اثیر از المنتظم سود جسته‌اند، مى‌توان احتمال داد که بروکلمان تلخیص مصنفک را با المنتظم اشتباه کرده و آن را با تاریخ طبری و الكامل ابن اثیر مقایسه نموده باشد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 همان، ص275]</ref>
بروکلمان معتقد است قسمت اول این کتاب مأخوذ از طبری است که مطالب بسیاری در وفیات بدان افزوده شده است و قسمت‌های اخیر آن مقتبس از الكامل ابن اثیر است‌؛ هرچند که ابن جوزی خود در المنتظم، ابن اثیر را مورد انتقاد قرار داده است‌. در مقایسه‌ای اجمالى که میان مطالب المنتظم و تاریخ طبری و همچنین الكامل ابن اثیر به عمل آمد، معلوم شد که نظر بروکلمان در مورد قسمت اول صحیح است‌، اما اقتباس قسمت‌های اخیر المنتظم از الكامل ثابت نشد. بنابراین و با توجه به سخن عبدالمنعم در مقدمه بر کتاب العسجد المسبوك غسانى که مى‌نویسد: گروهى از مؤلفان پس از ابن جوزی از جمله ابن اثیر از المنتظم سود جسته‌اند، مى‌توان احتمال داد که بروکلمان تلخیص مصنفک را با المنتظم اشتباه کرده و آن را با تاریخ طبری و الكامل ابن اثیر مقایسه نموده باشد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 همان، ص275]</ref>
   
   
ابن قفطى در بحث از علم تاریخ و کتب تاریخى‌، المنتظم ابن جوزی را به‌‌مثابه یکى از تکمله‌های متوالى تاریخ طبری (که هریک برای کامل کردن کتاب‌های پیش از خود تألیف شده‌) بشمار آورده است و مى‌گوید: ذکر حوادث پس از المنتظم را ابن قادسى تا 616ق ادامه داده و آن را تکمیل کرده است‌.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 ر.ک: همان]</ref>
ابن قفطى در بحث از علم تاریخ و کتب تاریخى‌، المنتظم ابن جوزی را به‌مثابه یکى از تکمله‌های متوالى تاریخ طبری (که هریک برای کامل کردن کتاب‌های پیش از خود تألیف شده‌) بشمار آورده است و مى‌گوید: ذکر حوادث پس از المنتظم را ابن قادسى تا 616ق ادامه داده و آن را تکمیل کرده است‌.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 ر.ک: همان]</ref>


ابن جوزی در المنتظم نظیر آنچه در روزنامه‌های روزگار ما مى‌آید، از حوادث گوناگون سخن مى‌گوید؛ رویدادهای مهم سیاسى‌، توطئه‌ها، اخبار مربوط به جنگ‌ها، اخبار فرهنگى (برگزاری مجالس وعظ و خطابه و مناظره‌، تأسیس مدارس و نام مدرسان و معیدان آنها...)، منازعات مذهبى و کلامى‌، تاریخ آغاز و پایان بناها، قتل‌ها، سرقت‌ها، نیرنگ‌ها، آتش‌سوزی‌ها، رویدادهای شگفت‌انگیز، اخبار مربوط به خلیفه (شکار، سیاحت‌، بیماری و‌...)، گزارش برخى نرخ‌ها در روزهای گرانى و ارزانى‌، قحط و غلاها، شیوع بیماری‌ها، سوانح طبیعى (طغیان رودها، باران‌های شدید، تگرگ‌های درشت و...)، گزارش گرم‌ترین روز سال‌، اخبار مربوط به افطاری و مهمانی‌ها به‌مناسبت‌های مختلف‌، گزارش اعدام‌ها (دزدان‌، قاتلان‌، بدمذهب‌ها و...) و...، تا آنجا که اگر صحت این گزارش‌ها محقق گردد، مى‌توان این کتاب‌، به‌ویژه جلد نهم و دهم آن را که مقارن دوران زندگى مؤلف است‌، آیینه تمام‌نمای روزگار او دانست که از لحاظ مطالعات علوم انسانى به‌ویژه علوم اجتماعى حائز اهمیت فراوان است‌.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 ر.ک: همان]</ref>
ابن جوزی در المنتظم نظیر آنچه در روزنامه‌های روزگار ما مى‌آید، از حوادث گوناگون سخن مى‌گوید؛ رویدادهای مهم سیاسى‌، توطئه‌ها، اخبار مربوط به جنگ‌ها، اخبار فرهنگى (برگزاری مجالس وعظ و خطابه و مناظره‌، تأسیس مدارس و نام مدرسان و معیدان آنها...)، منازعات مذهبى و کلامى‌، تاریخ آغاز و پایان بناها، قتل‌ها، سرقت‌ها، نیرنگ‌ها، آتش‌سوزی‌ها، رویدادهای شگفت‌انگیز، اخبار مربوط به خلیفه (شکار، سیاحت‌، بیماری و‌...)، گزارش برخى نرخ‌ها در روزهای گرانى و ارزانى‌، قحط و غلاها، شیوع بیماری‌ها، سوانح طبیعى (طغیان رودها، باران‌های شدید، تگرگ‌های درشت و...)، گزارش گرم‌ترین روز سال‌، اخبار مربوط به افطاری و مهمانی‌ها به‌مناسبت‌های مختلف‌، گزارش اعدام‌ها (دزدان‌، قاتلان‌، بدمذهب‌ها و...) و...، تا آنجا که اگر صحت این گزارش‌ها محقق گردد، مى‌توان این کتاب‌، به‌ویژه جلد نهم و دهم آن را که مقارن دوران زندگى مؤلف است‌، آیینه تمام‌نمای روزگار او دانست که از لحاظ مطالعات علوم انسانى به‌ویژه علوم اجتماعى حائز اهمیت فراوان است‌.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 ر.ک: همان]</ref>
خط ۵۴: خط ۵۴:
6 جلد از این کتاب (5-10) مشتمل بر حوادث و وفیات سال‌های 257-574ق‌/871-1178م، با برخى حواشى و تصحیحات در 1357-1359ق، در حیدرآباد دکن به طبع رسیده و در 1360-1362ق، فهرست اعلام مجلدات پنجم تا نهم آن توسط سید ظهیرالدین حسن تهیه گردیده و به پایان هر مجلد افزوده و منتشر شده است‌.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 ر.ک: همان]</ref>
6 جلد از این کتاب (5-10) مشتمل بر حوادث و وفیات سال‌های 257-574ق‌/871-1178م، با برخى حواشى و تصحیحات در 1357-1359ق، در حیدرآباد دکن به طبع رسیده و در 1360-1362ق، فهرست اعلام مجلدات پنجم تا نهم آن توسط سید ظهیرالدین حسن تهیه گردیده و به پایان هر مجلد افزوده و منتشر شده است‌.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 ر.ک: همان]</ref>


ابن جوزی خود کتاب المنتظم را که در 10 جلد بزرگ تألیف کرده بود، در یک مجلد کوچک مختصر ساخت و آن را «شذور العقود في تاريخ العهود» نامید. [[سخاوی، محمد بن عبدالرحمن|سخاوی]] این کتاب را به خط ابن جوزی دیده است‌.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 همان]</ref>
ابن جوزی خود کتاب المنتظم را که در 10 جلد بزرگ تألیف کرده بود، در یک مجلد کوچک مختصر ساخت و آن را «شذور العقود في تاريخ العهود» نامید. [[سخاوی، محمد بن عبدالرحمن|سخاوی]] این کتاب را به خط ابن جوزی دیده است‌.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 همان]</ref>


سبط ابن جوزی مى‌نویسد: تاریخ نیایم؛ یعنى المنتظم در 574ق‌، به پایان رسید. او تاریخ کوچکى به نام «درة الإكليل» دارد که ذیلى بر المنتظم و حاوی حوادث سال‌های 575-590ق (سال تبعید او به واسط) است و در این کتاب حوادث به‌طور کامل استقصا نشده است‌. کسانى دیگر نیز بر المنتظم ذیل‌هایى نوشته‌اند: محمد بن احمد بن محمد قادسى (د 694ق‌) ذیل خود را که در چند مجلد است‌، «الفاخر في ذكر حوادث أيام الإمام الناصر» نامیده است‌. امام العز ابوبکر محفوظ بن معتوق بن البزوری نیز ذیلى بر المنتظم دارد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 همان]</ref>
سبط ابن جوزی مى‌نویسد: تاریخ نیایم؛ یعنى المنتظم در 574ق‌، به پایان رسید. او تاریخ کوچکى به نام «درة الإكليل» دارد که ذیلى بر المنتظم و حاوی حوادث سال‌های 575-590ق (سال تبعید او به واسط) است و در این کتاب حوادث به‌طور کامل استقصا نشده است‌. کسانى دیگر نیز بر المنتظم ذیل‌هایى نوشته‌اند: محمد بن احمد بن محمد قادسى (متوفای  694ق‌) ذیل خود را که در چند مجلد است‌، «الفاخر في ذكر حوادث أيام الإمام الناصر» نامیده است‌. امام العز ابوبکر محفوظ بن معتوق بن البزوری نیز ذیلى بر المنتظم دارد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 همان]</ref>


حاجى خلیفه پس از معرفى المنتظم و... مى‌افزاید که این کتاب را شیخ علاءالدین على بن محمد، مشهور به مصنفک در 870ق‌/ 1466م‌، در ادرنه در یک مجلد خلاصه کرده و آن را «مختصر المنتظم و ملتقط الملتزم» نامیده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 ر.ک: همان]</ref>
حاجى خلیفه پس از معرفى المنتظم و... مى‌افزاید که این کتاب را شیخ علاءالدین على بن محمد، مشهور به مصنفک در 870ق‌/ 1466م‌، در ادرنه در یک مجلد خلاصه کرده و آن را «مختصر المنتظم و ملتقط الملتزم» نامیده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 ر.ک: همان]</ref>
خط ۷۱: خط ۷۱:
# [https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 عالم‌زاده، هادی، «دائرةالمعارف بزرگ اسلامی»، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی و همکاران (چاپ دوم)، تهران، 1377].
# [https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1527 عالم‌زاده، هادی، «دائرةالمعارف بزرگ اسلامی»، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی و همکاران (چاپ دوم)، تهران، 1377].


==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
[[الوفا باحوال المصطفى]]


[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده: تاریخ (عمومی)]]
[[رده: تاریخ (عمومی)]]
[[رده: تاریخ آسیا]]
[[رده: تاریخ آسیا]]
[[رده:25 آبان الی 24 آذر(97)]]