۱۵۲٬۷۳۹
ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'مىكردند' به 'میكردند') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = محمدباقر زنجانی | |||
| تصویر = NUR13890.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = زنجانی، محمدباقر | |||
| | | نام کامل = میرزا محمدباقر بن محمد مهدی زنجانی | ||
| | | نامهای دیگر = جمالالدین زنجانی | ||
| | | لقب = | ||
| تخلص = | |||
| نسب = | |||
| نام پدر = محمد مهدی | |||
| ولادت = ۲۳ رمضان ۱۳۱۲ قمری | |||
| محل تولد = زنجان | |||
| کشور تولد = ایران | |||
| محل زندگی = زنجان، نجف اشرف، کربلا | |||
| رحلت = ۲۰ رمضان ۱۳۹۴ قمری | |||
| شهادت = | |||
| مدفن = نجف اشرف، مقبره شیخ الشریعه اصفهانی | |||
| طول عمر = ۸۲ سال | |||
| نام همسر = | |||
| فرزندان = | |||
| خویشاوندان = | |||
| دین = اسلام | |||
| مذهب = شیعه | |||
| پیشه = فقیه، اصولی، استاد حوزه | |||
| درجه علمی = | |||
| دانشگاه = | |||
| حوزه = حوزه علمیه زنجان، نجف اشرف | |||
| علایق پژوهشی = فقه، اصول، قواعد فقهیه | |||
| منصب = | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[نائینی، محمدحسین|میرزا محمدحسین نائینی]] | [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانی]] | [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضیاءالدین عراقی]] | [[شیرازی، محمدتقی بن محبعلی|میرزا محمدتقی شیرازی]]}} | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = آیتالله خویی، آیتالله حکیم | |||
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[وحید خراسانی، حسین|حسین وحید خراسانی]] | [[تبریزی، جواد|میرزا جواد تبریزی]] | [[جناتی، محمدابراهیم|محمدابراهیم جناتی]] | [[خمینی، مصطفی|سید مصطفی خمینی]] | [[قاضی طباطبایی، سید محمدعلی|سید محمدعلی قاضی طباطبایی]]}} | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[کتاب الاستصحاب و يليه البحث عن تعارض الادلة الشرعية]] | [[معراج الأصول]] | [[تحرير الأصول (میرزا باقر زنجانی)|تحریر الأصول]] | [[رسالة في فروع العلم الإجمالي]] | حاشیه بر مکاسب | حاشیه بر کفایة الاصول | حاشیه بر عروة الوثقی | تقریرات درس نائینی}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE13890AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|زنجانی (ابهامزدایی)}} | |||
'''ميرزا محمدباقر زنجانى''' (۱۳۱۲-۱۳۹۴ق)، معروف به جمالالدین، فقیه و اصولی برجسته و از مدرسان نامدار حوزه علمیه نجف اشرف بود. وی در زنجان متولد شد و تحصیلات مقدماتی و سطح را در زادگاه خود نزد استادانی چون میرزا عبدالرحیم طارمی و محمدحسن زنجانی به پایان رساند و در جوانی از مدرسان مشهور زنجان گردید. در سال ۱۳۳۸ق به قصد زیارت و تحصیل به عراق مهاجرت کرد و ابتدا در کربلا از درس فقه [[شیرازی، محمدتقی بن محبعلی|میرزا محمدتقی شیرازی]] بهره برد و سپس به نجف اشرف رفت و بیش از چهارده سال در درسهای فقه و اصول [[نائینی، محمدحسین|میرزا محمدحسین نائینی]] شرکت جست و در شمار برترین شاگردان او قرار گرفت. وی همچنین از محضر آیات عظام [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سید ابوالحسن اصفهانی]]، [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضیاءالدین عراقی]] و شیخ [[اسماعیل محلاتی]] استفاده کرد. میرزا محمدباقر زنجانی سالهای متمادی به تدریس فقه، اصول و قواعد فقهیه در نجف اشتغال داشت و شاگردان برجستهای چون آیات عظام [[وحید خراسانی، حسین|حسین وحید خراسانی]]، [[تبریزی، جواد|میرزا جواد تبریزی]] و [[خمینی، سید مصطفی|سید مصطفی خمینی]] را تربیت کرد. وی با وجود جایگاه والای علمی، از پذیرش مرجعیت و انتشار فتاوای خود خودداری ورزید و تمام عمر را به تدریس و تألیف گذراند. از مهمترین آثار او میتوان به «کتاب الاستصحاب»، «معراج الأصول»، «تحریر الأصول» و حواشی بر کتب درسی حوزه همچون مکاسب و کفایة الاصول اشاره کرد. وی به دلیل تنفر از حکومت پهلوی، پس از هجرت به نجف در سال ۱۳۳۸ق تا پایان عمر هیچگاه به ایران بازنگشت و سرانجام در صبح ۲۰ رمضان ۱۳۹۴ق در نجف اشرف درگذشت و پس از اقامه نماز توسط [[خویی، سید ابوالقاسم|آیتالله خویی]] در مقبره [[شریعت اصفهانی، فتحالله|شیخ الشریعه اصفهانی]] به خاک سپرده شد. | |||
| | |||
| | |||
| | |||
| | |||
| | |||
| | |||
== ولادت == | |||
در بيست و سوم رمضان 1312ق، در زنجان متولد شد. پدرش، محمدمهدى، فرزند ميرزا احمد كه از تجار بافضيلت بود، به خاطر علاقه به علما، فرزندش را به تحصيل علوم دينى تشويق كرد و او به حوزه علميه روى آورد. | |||
خواندن و نوشتن، قرائت قرآن و كتب مقدماتى را در مكتب آموخت، سپس به حوزه علميه زنجان رفت. نخستين استادش در ادبيات عرب، برادرش، | == تحصیلات == | ||
خواندن و نوشتن، قرائت قرآن و كتب مقدماتى را در مكتب آموخت، سپس به حوزه علميه زنجان رفت. نخستين استادش در ادبيات عرب، برادرش، خطیب و شاعر توانا، محمدحسن زنجانى (سعيد) بود. علامه فقيه ميرزا عبدالرحيم طارمى زنجانى، خوئينى زنجانى، علامه رياضى هيوى، ميرزاى ابراهيم زنجانى (نویسنده الرد على البابية)، حجتالاسلام حاج سيد حسن قنادزاده و شيخ زينالعابدين زنجانى، ديگر استادان وى بودند. | |||
ايشان در آغاز جوانى، از مدرسان مشهور زنجان بود و كتب سطح عالى را هم تدريس مىكرد. | ايشان در آغاز جوانى، از مدرسان مشهور زنجان بود و كتب سطح عالى را هم تدريس مىكرد. | ||
| خط ۴۱: | خط ۵۶: | ||
او پس از درگذشت پدر به قصد زيارت و تحصيل در 17 ربيعالثانى 1338ق، بهسوى نجف اشرف مهاجرت كرد و پس از زيارت، براى استفاده از درس آيتالله [[شیرازی، محمدتقی بن محبعلی|ميرزا محمدتقى شيرازى]]، به كربلا رفت و تا زمان وفات استاد، از درس فقهش بهره برد، سپس به نجف بازگشت و در درسهاى فرزانگان علم و دانش حاضر شد. | او پس از درگذشت پدر به قصد زيارت و تحصيل در 17 ربيعالثانى 1338ق، بهسوى نجف اشرف مهاجرت كرد و پس از زيارت، براى استفاده از درس آيتالله [[شیرازی، محمدتقی بن محبعلی|ميرزا محمدتقى شيرازى]]، به كربلا رفت و تا زمان وفات استاد، از درس فقهش بهره برد، سپس به نجف بازگشت و در درسهاى فرزانگان علم و دانش حاضر شد. | ||
آيات [[اصفهانی، ابوالحسن|سيد ابوالحسن موسوى اصفهانى]]، [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضياءالدين عراقى]]، ميرزا محمدحسين غروى نائينى و شيخ اسماعيل غروى محلاتى، اساتيد وى در نجف اشرف بودهاند. | آيات [[اصفهانی، سید ابوالحسن|سيد ابوالحسن موسوى اصفهانى]]، [[عراقی، ضیاءالدین|آقا ضياءالدين عراقى]]، [[نائینی، محمدحسین|ميرزا محمدحسين غروى نائينى]] و شيخ اسماعيل غروى محلاتى، اساتيد وى در نجف اشرف بودهاند. | ||
وى بيش از چهارده سال در درسهاى فقه و اصول [[نایینی، محمدحسین|ميرزاى نائينى]] شركت كرد و در شمار برترين شاگردان وى جاى گرفت. | وى بيش از چهارده سال در درسهاى فقه و اصول [[نایینی، محمدحسین|ميرزاى نائينى]] شركت كرد و در شمار برترين شاگردان وى جاى گرفت. | ||
| خط ۵۱: | خط ۶۶: | ||
# سيد مرتضى نجومى کرمانشاهى؛ | # سيد مرتضى نجومى کرمانشاهى؛ | ||
# حسين [[وحید خراسانی، حسین|وحيد خراسانى]]؛ | # حسين [[وحید خراسانی، حسین|وحيد خراسانى]]؛ | ||
# ميرزا جواد | # [[تبریزی، جواد|ميرزا جواد تبريزى]]؛ | ||
# محمدابراهيم | # [[جناتی، محمدابراهیم|محمدابراهيم جناتى]]؛ | ||
# سيد مرتضى مهرى؛ | # سيد مرتضى مهرى؛ | ||
# شيخ محمد رشتى؛ | # شيخ محمد رشتى؛ | ||
# [[خمینی، مصطفی|سيد مصطفى خمينى]]؛ | # [[خمینی، مصطفی|سيد مصطفى خمينى]]؛ | ||
# سيد محمدعلى قاضى طباطبائى | # [[قاضی طباطبایی، سید محمدعلی|سيد محمدعلى قاضى طباطبائى تبريزى]] | ||
# سيد احمد مهرى زنجانى. | # سيد احمد مهرى زنجانى. | ||
ايشان با اينكه از مراجع زمان خود زودتر به تدريس خارج پرداخته بود، به خاطر دورى از مرجعيت و عناوين ديگر، مشهور و معروف نبود. | ايشان با اينكه از مراجع زمان خود زودتر به تدريس خارج پرداخته بود، به خاطر دورى از مرجعيت و عناوين ديگر، مشهور و معروف نبود. | ||
او هيچگاه نپذيرفت كه | او هيچگاه نپذيرفت كه فتواهایش منتشر شود يا كسى از وى تقليد كند؛ بااينحال، در ميان اعاظم نجف، جايگاه ويژهاى داشت. آقايان [[حسینی شاهرودی، محمود|سيد محمود شاهرودى]]، آقاى حكيم و ديگران، به ايشان عنايت ويژه داشتند و مقام علمىاش را مىستودند و حريمش را حفظ میكردند. | ||
ايشان هوش سياسى بالايى داشت. اطلاعات دقيق تاريخى، ذكاوت خاصى به ايشان در مسائل سياسى داده بود. [[عمید زنجانی، عباسعلی|استاد عميد زنجانى]] در اين رابطه مىگويد: «مرحوم آقا ميرزا محمدباقر زنجانى، اگرچه به حسب ظاهر، جنبه سياسى ايشان ظهورى نداشت، اما داراى يك فكر سياسى قوى بود. تاريخ مشروطيت را دقيقاً مىدانست. مقدار فراوانى از آن وقايع را تا حدودى كه سنشان اقتضا مىكرد، از نزدیک ديده بود. سطح اطلاعات سياسى ايشان فوقالعاده بود.» | ايشان هوش سياسى بالايى داشت. اطلاعات دقيق تاريخى، ذكاوت خاصى به ايشان در مسائل سياسى داده بود. [[عمید زنجانی، عباسعلی|استاد عميد زنجانى]] در اين رابطه مىگويد: «مرحوم آقا ميرزا محمدباقر زنجانى، اگرچه به حسب ظاهر، جنبه سياسى ايشان ظهورى نداشت، اما داراى يك فكر سياسى قوى بود. تاريخ مشروطيت را دقيقاً مىدانست. مقدار فراوانى از آن وقايع را تا حدودى كه سنشان اقتضا مىكرد، از نزدیک ديده بود. سطح اطلاعات سياسى ايشان فوقالعاده بود.» | ||
| خط ۶۸: | خط ۸۳: | ||
و اين چنين شد كه مرحوم ميرزا باقر پس از تشرف به نجف در سال 1338ق تا سال وفات (1394ق)، هيچگاه نتوانست به ايران بيايد. | و اين چنين شد كه مرحوم ميرزا باقر پس از تشرف به نجف در سال 1338ق تا سال وفات (1394ق)، هيچگاه نتوانست به ايران بيايد. | ||
تقريرات بحثهاى فقهى و اصولى ايشان را بسيارى از شاگردانش، مانند آيتالله نجومى و شيخ احمد رضوانى زنجانى (بحث صوم، زكات، خمس، حج، اجاره، مضاربه، شركت، نكاح، طهارت، [[كتاب المكاسب|مكاسب]] و بحث كامل اصول) بهصورت كامل نگاشتهاند. | تقريرات بحثهاى فقهى و اصولى ايشان را بسيارى از شاگردانش، مانند آيتالله نجومى و شيخ احمد رضوانى زنجانى (بحث صوم، زكات، خمس، حج، اجاره، مضاربه، شركت، نكاح، طهارت، [[كتاب المكاسب|مكاسب]] و بحث كامل اصول) بهصورت كامل نگاشتهاند. | ||
== وفات == | |||
اين عالم بزرگ در صبح روز دوشنبه، بيستم ماه رمضان المبارک 1394ق، پس از اداى فريضه صبح و خواندن تعقيبات، ادعيه و اذكار به استراحت مىپردازد و اهل خانه كه مىبينند ايشان تا نزدیکىهاى ظهر بيدار نشده است، به اتاقش مىروند و مىبينند ميرزا به وصال حق رسيده است. | اين عالم بزرگ در صبح روز دوشنبه، بيستم ماه رمضان المبارک 1394ق، پس از اداى فريضه صبح و خواندن تعقيبات، ادعيه و اذكار به استراحت مىپردازد و اهل خانه كه مىبينند ايشان تا نزدیکىهاى ظهر بيدار نشده است، به اتاقش مىروند و مىبينند ميرزا به وصال حق رسيده است. | ||
| خط ۷۸: | خط ۹۲: | ||
== آثار == | == آثار == | ||
از آن فقيه بزرگ، كتابهاى فراوان در علوم گوناگون بر جاى مانده كه عبارتند از: | از آن فقيه بزرگ، كتابهاى فراوان در علوم گوناگون بر جاى مانده كه عبارتند از: | ||
{{ستون-شروع|2}} | |||
# تقريرات بحث اصول ميرزاى نائينى؛ | # تقريرات بحث اصول ميرزاى نائينى؛ | ||
# تقريرات درس فقه ميرزاى نائينى؛ | # تقريرات درس فقه ميرزاى نائينى؛ | ||
| خط ۱۰۰: | خط ۱۱۳: | ||
# قاعده من ملك؛ | # قاعده من ملك؛ | ||
# قاعده لاتعاد. | # قاعده لاتعاد. | ||
{{پایان}} | |||
== منابع مقاله == | == منابع مقاله == | ||
| خط ۱۰۶: | خط ۱۲۰: | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
[[کتاب الاستصحاب و | {{وابستهها}} | ||
[[کتاب الاستصحاب و يليه البحث عن تعارض الادلة الشرعية]] | |||
[[معراج الأصول]] | |||
[[ | [[تحرير الأصول (میرزا باقر زنجانی)]] | ||
[[رسالة في فروع العلم الإجمالي]] | [[رسالة في فروع العلم الإجمالي]] | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||