پرش به محتوا

الأنواء في مواسم العرب: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - '↵↵| ' به ' | '
جز (جایگزینی متن - 'مى‌كردند' به 'می‌كردند')
جز (جایگزینی متن - '↵↵| ' به ' | ')
 
(۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۴: خط ۴:
| عنوان‌های دیگر =کتاب الانواء فی مواسم العرب
| عنوان‌های دیگر =کتاب الانواء فی مواسم العرب
| پدیدآوران =  
| پدیدآوران =  
[[ابن‌قتیبه، عبدالله بن مسلم]] (نویسنده)
[[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم]] (نویسنده)
| زبان =عربی
| زبان =عربی
| کد کنگره =‏QB‎‏ ‎‏23‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏2‎‏7‎‏ ‎‏الف‎‏8
| کد کنگره =‏QB‎‏ ‎‏23‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏2‎‏7‎‏ ‎‏الف‎‏8
| موضوع =
| موضوع =
بروج دوازده‎گانه - متون قدیمی تا قرن 14
بروج دوازده‌گانه - متون قدیمی تا قرن 14


صورتهای فلکی - متون قدیمی تا قرن 14
صورتهای فلکی - متون قدیمی تا قرن 14
خط ۱۹: خط ۱۹:
| مکان نشر =حیدرآباد - هند
| مکان نشر =حیدرآباد - هند
| سال نشر = 1978 م
| سال نشر = 1978 م
 
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE02512AUTOMATIONCODE
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE2512AUTOMATIONCODE
| چاپ =1
| چاپ =1
| تعداد جلد =1
| تعداد جلد =1
| کتابخانۀ دیجیتال نور =14165
| کتابخانۀ دیجیتال نور =02512
| کتابخوان همراه نور =02512
| کد پدیدآور =
| کد پدیدآور =
| پس از =
| پس از =
| پیش از =
| پیش از =
}}
}}
 
'''كتاب الأنواء في مواسم العرب'''، اثر [[ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم |ابومحمد عبدالله بن مسلم بن قتيبه دينورى]]، پيرامون منازل بيست و هشت‌گانه قمر، نام یک‌یک ستارگان، بحث‌هاى لغوى درباره آن نام‌ها، اشعار مربوط به هریک، گاه‌شمارى نزد اعراب، باد، جهت‌يابى و... است.
'''كتاب الأنواء في مواسم العرب'''، اثر [[ابن‌قتیبه، عبدالله بن مسلم |ابومحمد عبدالله بن مسلم بن قتيبه دينورى]]، پيرامون منازل بيست و هشت‌گانه قمر، نام یک‌یک ستارگان، بحث‌هاى لغوى درباره آن نام‌ها، اشعار مربوط به هریک، گاه‌شمارى نزد اعراب، باد، جهت‌يابى و... است.


كتاب، به زبان عربى و در قرن سوم هجرى نوشته شده است.
كتاب، به زبان عربى و در قرن سوم هجرى نوشته شده است.
خط ۴۹: خط ۴۸:
هریک از اين دو پديده، همراه با یکديگر 13 روز یک بار و در سال، 28 بار روى مى‌دهد. عرب‌هاى باستان، هریک از اين رويدادها را عامل يا نشانه یک پديده جوى مانند باد، باران، گرما يا سرما مى‌شمردند و از آن‌ها برای تعيين آغاز و پایان فصول سال و ترتيب و تنظيم كارهاى مربوط به كشاورزى بهره مى‌گرفتند.
هریک از اين دو پديده، همراه با یکديگر 13 روز یک بار و در سال، 28 بار روى مى‌دهد. عرب‌هاى باستان، هریک از اين رويدادها را عامل يا نشانه یک پديده جوى مانند باد، باران، گرما يا سرما مى‌شمردند و از آن‌ها برای تعيين آغاز و پایان فصول سال و ترتيب و تنظيم كارهاى مربوط به كشاورزى بهره مى‌گرفتند.


در منابع دوره اسلامى درباره اين مسئله كه «نوء» به طلوع يا غروب ستارگان مربوط مى‌شود، اختلاف نظرهايى ديده مى‌شود. گروهى نيز برخى پديده‌ها مانند باد را به طلوع ستارگان و برخى ديگر مانند باران و سرما را به غروب آن‌ها مربوط شمرده‌اند.
در منابع دوره اسلامى درباره اين مسئله كه «نوء» به طلوع يا غروب ستارگان مربوط مى‌شود، اختلاف نظرهایى ديده مى‌شود. گروهى نيز برخى پديده‌ها مانند باد را به طلوع ستارگان و برخى ديگر مانند باران و سرما را به غروب آن‌ها مربوط شمرده‌اند.


بايد توجه داشت كه در اينجا، منظور از طلوع و غروب منازل پديدار شدن و ناپديد شدن آن‌ها در لحظات پيش از سپيده دم؛ يعنى هنگامى است كه خورشيد هنوز آن‌ها را تحت‌الشعاع قرار نداده است.
بايد توجه داشت كه در اينجا، منظور از طلوع و غروب منازل پديدار شدن و ناپديد شدن آن‌ها در لحظات پيش از سپيده دم؛ يعنى هنگامى است كه خورشيد هنوز آن‌ها را تحت‌الشعاع قرار نداده است.
خط ۵۷: خط ۵۶:
در زمينه رابطه ميان ستارگان و حركات آن‌ها، وضع آن‌ها نسبت به یکديگر از یک سو و دگرگونى‌هاى جوى از سوى ديگر، دو ديدگاه كاملا متفاوت وجود داشته است: در ديدگاه نخست، مواضع ستارگان تنها نشانه‌هاى رويدادهاى جوى‌اند؛ درحالى‌كه در ديدگاه دوم، علت فاعلى و موجد آن‌ها به شمار مى‌روند. بررسى اشعار كهن عربى درباره انواء، نشان مى‌دهد كه عين اين دو ديدگاه در ميان عرب‌هاى باستان نيز رواج داشته است. روايتى كه از پيامبر(ص) در نكوهش اعتقاد به انواء و برابرى آن با ايمان به كواكب و كفر به خداوند نقل شده است، به ديدگاه دوم مربوط مى‌شود.
در زمينه رابطه ميان ستارگان و حركات آن‌ها، وضع آن‌ها نسبت به یکديگر از یک سو و دگرگونى‌هاى جوى از سوى ديگر، دو ديدگاه كاملا متفاوت وجود داشته است: در ديدگاه نخست، مواضع ستارگان تنها نشانه‌هاى رويدادهاى جوى‌اند؛ درحالى‌كه در ديدگاه دوم، علت فاعلى و موجد آن‌ها به شمار مى‌روند. بررسى اشعار كهن عربى درباره انواء، نشان مى‌دهد كه عين اين دو ديدگاه در ميان عرب‌هاى باستان نيز رواج داشته است. روايتى كه از پيامبر(ص) در نكوهش اعتقاد به انواء و برابرى آن با ايمان به كواكب و كفر به خداوند نقل شده است، به ديدگاه دوم مربوط مى‌شود.


در ادامه، ضمن توضيح كيفيت طلوع و غروب، فرق بين غروبى كه افول و غروبى كه نوء باشد بيان و سپس به بررسى اسماء منازل و هيئت‌ها پرداخته شده است. اين اسماء، عبارتند از: شرطان، بطين، ثريا، دبران، هقعه و هنعه.
در ادامه، ضمن توضيح کیفیت طلوع و غروب، فرق بين غروبى كه افول و غروبى كه نوء باشد بيان و سپس به بررسى اسماء منازل و هيئت‌ها پرداخته شده است. اين اسماء، عبارتند از: شرطان، بطين، ثريا، دبران، هقعه و هنعه.


سپس، اسماء كواكب ذكر گرديده است كه عبارتند از: ذراع، نثره، طرف، جبهه، زبره، صرفه، عواء، سماك، غفر، زيانى، اكليل، قلب، شوله، نعائم، بلده، سعد الذابح، سعد بلع، سعد السعود، سعد الاخبيه، فرغ اول، فرغ ثانى و حوت.
سپس، اسماء كواكب ذكر گرديده است كه عبارتند از: ذراع، نثره، طرف، جبهه، زبره، صرفه، عواء، سماك، غفر، زيانى، اكليل، قلب، شوله، نعائم، بلده، سعد الذابح، سعد بلع، سعد السعود، سعد الاخبيه، فرغ اول، فرغ ثانى و حوت.
خط ۷۱: خط ۷۰:
مقدمه و متن كتاب.
مقدمه و متن كتاب.


==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}




[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:نجوم]]
[[رده:نجوم]]