۱۶۱٬۳۰۵
ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'مي' به 'می') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = '''ابوعبید قاسم بن سلام''' | |||
| تصویر = NUR00280.jpg | |||
|- | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | |||
| | | نام کامل = قاسم بن سلام بن مسکین بن زید خزاعی ازدی | ||
| | | نامهای دیگر = ابن سلام، ابوعبید ازدی، ابوعبید بغدادی، ابوعبید هروی | ||
| | | لقب = | ||
| تخلص = | |||
| نسب = از قبیله خزاعه (از شاخههای ازد) | |||
| نام پدر = سلام بن مسکین | |||
| ولادت = حدود ۱۵۰-۱۵۷ق (۷۶۷-۷۷۴م) | |||
| محل تولد = هرات (خراسان) | |||
| کشور تولد = | |||
| محل زندگی = هرات، بغداد، طرسوس، مصر، مکه | |||
| رحلت = ۲۲۴ق (۸۳۹م) | |||
| شهادت = | |||
| مدفن = مکه | |||
| طول عمر = حدود ۶۷-۷۴ سال | |||
| نام همسر = | |||
| فرزندان = | |||
| خویشاوندان = | |||
| دین = اسلام | |||
| مذهب = اهل سنت (اصحاب حدیث) | |||
| پیشه = لغوی، ادیب، فقیه، محدث، قاری، مورخ | |||
| درجه علمی = از برجستهترین لغویان و محدثان سده سوم | |||
| دانشگاه = | |||
| علایق پژوهشی = لغت، حدیث، فقه، قرائات، تاریخ | |||
| منصب = قاضی طرسوس | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | معمر بن سلیمان نخعی | عبید بن سعید | شریک بن عبدالله نخعی | هشیم بن بشیر | عباد بن عوام کلابی | اسماعیل بن جعفر | سفیان بن عیینة | عبدالله بن مبارک | ابوعبیده معمر بن مثنی | ابوزید انصاری | ابوحنیفه (به طور غیرمستقیم)}} | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = | |||
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | احمد بن حنبل | یحیی بن معین | ابوحاتم سجستانی | ابوبکر بن انباری | محمد بن جریر طبری}} | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | الغریب المصنف | غریب الحدیث | الأموال | فضائل القرآن | الناسخ و المنسوخ | الإیمان و معالمه | الأمثال | الأجناس | القراءات}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE00280AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|ابوعبید (ابهامزدایی)}} | |||
'''ابوعبید قاسم بن سلام بن مسکین بن زید خزاعی ازدی هروی''' (حدود ۱۵۰ – ۲۲۴ق)، لغوی، ادیب، فقیه، محدث، قاری و مورخ برجسته ایرانیتبار در سده دوم و سوم هجری بود. او که در هرات به دنیا آمد و بیشتر عمر خود را در بغداد گذراند، به عنوان یکی از بزرگترین لغویان و محدثان عصر خود شناخته میشود. ابوعبید با تألیف دهها اثر ارزشمند در زمینههای لغت، حدیث، فقه، قرائات و تاریخ، نقش مهمی در تدوین و گسترش علوم اسلامی ایفا کرد. کتاب «[[الغريب المصنف|الغریب المصنف]]» و «[[غريب الحديث (هروی)|غریب الحدیث]]» او از مهمترین منابع لغوی و حدیثی به شمار میروند. او همچنین به عنوان قاضی شهر طرسوس منصوب شد و در سالهای پایانی عمر در مکه مجاور حرم گشت و در همانجا درگذشت. | |||
==ولادت== | |||
ابوعبید قاسم بن سلام در فاصله سالهای ۱۵۰ تا ۱۵۷ هجری قمری (۷۶۷-۷۷۴ میلادی) در شهر هرات (خراسان) به دنیا آمد.<ref name="دایرةالمعارف">[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/2599 آذرنوش، آذرتاش، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج6، ص126-138]</ref> پدرش سلام، بنابر برخی روایات اسیر رومی (یونانی) بود و پس از آزادی با قبیله عرب «ازد» نسبت ولاء یافت.<ref name="دایرةالمعارف" /> نسبت «خزاعی» نشان میدهد که او به شاخه خزاعه از ازد مربوط بوده است. | |||
==تحصیلات و اساتید== | |||
ابوعبید پس از گذراندن دورههای مقدماتی، برای تحصیل در سطحی بالاتر رهسپار عراق گردید.<ref name="دایرةالمعارف" /> او از محضر استادان برجسته دو مکتب کوفه و بصره بهره برد و در علوم لغت، نحو، حدیث، فقه و قرائات تبحر یافت. از جمله اساتید او:<ref name="دایرةالمعارف" /> | |||
* معمر بن سلیمان نخعی | |||
* عبید بن سعید | |||
* شریک بن عبدالله نخعی | |||
* هشیم بن بشیر | |||
* عباد بن عوام کلابی | |||
* اسماعیل بن جعفر | |||
* سفیان بن عیینة | |||
* عبدالله بن مبارک | |||
* ابوعبیده معمر بن مثنی | |||
* ابوزید انصاری | |||
او همچنین قرآن را بر ابوالحسن کسائی، اسماعیل بن جعفر و شجاع بن ابونصر بلخی قرائت کرد.<ref name="دایرةالمعارف" /> | |||
==فعالیتها== | |||
===قضاوت در طرسوس=== | |||
ابوعبید توسط ثابت بن نصر خزاعی (از امیران عباسی) که به فرمانروایی ثغور شام منصوب شده بود، به عنوان قاضی شهر طرسوس برگزیده شد و تا پایان فرمانروایی ثابت در این سمت باقی بود.<ref name="دایرةالمعارف" /> | |||
</ | |||
===ارتباط با عبدالله بن طاهر=== | |||
پس از بازگشت به بغداد در حدود سال ۲۱۱ق، ابوعبید با عبدالله بن طاهر خزاعی (از امیران عباسی) ارتباط نزدیکی یافت. او هر کتابی که تألیف میکرد، نزد عبدالله بن طاهر میفرستاد و پاداش فراوان دریافت میکرد.<ref name="دایرةالمعارف" /> | |||
===هجرت به مکه=== | |||
در سال ۲۱۹ق و پیش از آنکه همچون دوستانش احمد بن حنبل و دیگر بزرگان اصحاب حدیث بغداد، درگیر ماجرای «محنه» (آزمون اعتقادی درباره خلق قرآن) شوند، بغداد را ترک گفت و راهی حجاز شد و تا پایان عمر در مکه مجاور حرم گشت.<ref name="دایرةالمعارف" /> | |||
===جایگاه علمی=== | |||
ابوعبید به عنوان یکی از بزرگترین لغویان و محدثان عصر خود شناخته میشد. او در عقاید بر مذهب اصحاب حدیث پای میفشرد و مواضع مرجئه، جهمیه، معتزله و خوارج را مورد نقد قرار میداد.<ref name="دایرةالمعارف" /> او در نحو به مکتب کوفیان گرایش داشت و با شیعیان برخوردی تند داشت.<ref name="دایرةالمعارف" /> | |||
==وفات== | |||
ابوعبید قاسم بن سلام در سال ۲۲۴ هجری قمری (۸۳۹ میلادی) در مکه درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد.<ref name="دایرةالمعارف" /> | |||
==آثار== | |||
ابوعبید آثار ارزشمندی در زمینههای لغت، حدیث، فقه، قرائات و تاریخ تألیف کرد. از جمله مهمترین آنها:<ref name="دایرةالمعارف" /> | |||
{{ستون-شروع|۲}} | |||
* '''الغریب المصنف''' – در لغت و شرح واژگان غریب قرآن و حدیث | |||
* '''غریب الحدیث''' – شرح واژههای مشکل در احادیث نبوی و آثار صحابه (که حدود ۴۰ سال برای گردآوری آن زمان صرف کرد) | |||
* '''الأموال''' – در مباحث فقهی مربوط به زکات و خراج | |||
* '''فضائل القرآن''' | |||
* '''الناسخ و المنسوخ''' | |||
* '''الإیمان و معالمه''' – درباره نظریه اصحاب حدیث در مسأله ایمان | |||
* '''الأمثال''' – در ضربالمثلهای عربی | |||
* '''الأجناس من کلام العرب''' | |||
* '''القرائات''' | |||
* '''الطلاق''' – در فقه | |||
* '''الطهارة (یا الطهور)''' – در فقه | |||
* '''المواعظ''' – مشتمل بر اندرزهای پیامبران | |||
{{پایان}} | |||
==پانویس== | |||
<references /> | |||
==منابع مقاله== | |||
*[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/2599 آذرنوش، آذرتاش، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، ج6، ص126-138، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، ۱۳۷۴] | |||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
* [[الغریب المصنف]] | |||
[[الغریب المصنف]] | * [[غريب الحديث (هروی)]] | ||
* [[فضائل القرآن (ابن سلام)]] | |||
[[ | * [[الناسخ و المنسوخ في القرآن العزیز و ما فیه من الفرائض و السنن]] | ||
* [[الأموال (قاسم بن سلام)]] | |||
[[الناسخ و المنسوخ في القرآن العزیز و ما فیه من الفرائض و السنن]] | * [[القرائات لأبيعبيد القاسم بن سلام]] | ||
* [[الأمثال (هروی)]] | |||
[[ | * [[كتاب الأجناس من كلام العرب و ما اشتبه في اللفظ و اختلف في المعنی]] | ||
[[ | |||
[[ | |||
[[ | |||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:ادیبان]] | |||