پرش به محتوا

امامت و غیبت از دیدگاه علم کلام: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'سيد ' به 'سيد‌‎'
جز (جایگزینی متن - 'تنهايي' به 'تنهایی')
جز (جایگزینی متن - 'سيد ' به 'سيد‌‎')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
خط ۳۰: خط ۳۰:
}}
}}


'''امامت و غيبت از ديدگاه علم كلام'''، ترجمه‌اى است از كتاب «المقنع في الغيبه» اثر [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد مرتضى]] علم الهدى (355- 436ق) كه به اهتمام واحد تحقيقات مسجد جمكران صورت گرفته است.
'''امامت و غيبت از ديدگاه علم كلام'''، ترجمه‌اى است از كتاب «المقنع في الغيبه» اثر [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌‎مرتضى]] علم الهدى (355- 436ق) كه به اهتمام واحد تحقيقات مسجد جمكران صورت گرفته است.
موضوع اثر در اثبات امامت و مساله غيبت امام مهدى(عج) از راه براهين كلامى شيعه مى‌باشد.
موضوع اثر در اثبات امامت و مساله غيبت امام مهدى(عج) از راه براهين كلامى شيعه مى‌باشد.


اثر به درخواست يكى از وزيران زمان [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد مرتضى]](ره) مبنى بر تبيين مفهوم غيبت تدوين شده است و از آن جا كه در اوّل كتاب و نيز در بخش‌هاى ديگر آن به اثار شافى و تنزيه الانبياء ارجاع داده شده، مى‌توان دريافت اين اثر بعد از آن دو به رشته تحرير در آمده است.
اثر به درخواست يكى از وزيران زمان [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌‎مرتضى]](ره) مبنى بر تبيين مفهوم غيبت تدوين شده است و از آن جا كه در اوّل كتاب و نيز در بخش‌هاى ديگر آن به اثار شافى و تنزيه الانبياء ارجاع داده شده، مى‌توان دريافت اين اثر بعد از آن دو به رشته تحرير در آمده است.


ارزش و اهميّت اين اثر را زمانى بيشتر درك مى‌كنيم كه متوجّه شويم [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]](ره) كه خود يكى از نامدارترين و تواناترين علماى شيعى در مباحث كلامى است، مقاطعى مهم از اين كتاب را گاهى به صورت نقل صريح و گاهى با اندكى تصرف و اختصار در كتاب غيبت و نيز در فصل في الكلام في الغبيه آورده و پس از آن همين نقل‌ها، مورد نظر [[علامه مجلسى]](ره) قرار گرفته و آن‌ها را در كتاب [[بحارالانوار|بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم‌السلام]] جلد 51 باب 12 ذكر نموده است. پس المقنع يكى از مصادر با واسطه [[بحارالانوار|بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم‌السلام]] به شمار مى‌رود. همين طور [[طبرسی، فضل بن حسن|[[طبرسی، فضل بن حسن|شيخ طبرسى]](ره) قسمت‌هايى از همين كتاب را در اثرخود اعلام الورى باعلام الهدى طى مسائل اول تا پنجم باب پنجم ذكر نموده است.
ارزش و اهميّت اين اثر را زمانى بيشتر درك مى‌كنيم كه متوجّه شويم [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]](ره) كه خود يكى از نامدارترين و تواناترين علماى شيعى در مباحث كلامى است، مقاطعى مهم از اين كتاب را گاهى به صورت نقل صريح و گاهى با اندكى تصرف و اختصار در كتاب غيبت و نيز در فصل في الكلام في الغبيه آورده و پس از آن همين نقل‌ها، مورد نظر [[علامه مجلسى]](ره) قرار گرفته و آن‌ها را در كتاب [[بحارالانوار|بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم‌السلام]] جلد 51 باب 12 ذكر نموده است. پس المقنع يكى از مصادر با واسطه [[بحارالانوار|بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم‌السلام]] به شمار مى‌رود. همين طور [[طبرسی، فضل بن حسن|[[طبرسی، فضل بن حسن|شيخ طبرسى]](ره) قسمت‌هايى از همين كتاب را در اثرخود اعلام الورى باعلام الهدى طى مسائل اول تا پنجم باب پنجم ذكر نموده است.
خط ۴۰: خط ۴۰:
انسان در تنهاییش حكومتى نمى‌خواهد، بلكه زمانى كه انسان را در هستى و كل نظام جهانى مطرح نموديم، ناچار اين انسان با اين پيوند و ارتباط به حكومتى نياز دارد هماهنگ با نظام هستى، و به حاكمى نياز دارد، آگاه به اين نظام و به قانونى نياز دارد، برگرفته شده از اين نظام و شيعه اين طرح حكومتى خود را به عنوان امامت معرفى كرده است و به همين جهت است كه شيعه با اعتقاد به امامت گره خورده است. براى همين مؤلف سازماندهى اثر خود را بر بحث امامت و خلافت كه اساس اختلافات شيعه با ديگر مذاهب مى‌باشد، گذاشته و نخست درباره امامت و وجوب آن بحث مى‌كند و پس از اثبات آن، عصمت را جزء آن شمرده است. سپس از لحاظ تاريخى امام‌هاى معصومين(ع) را به امام عصر(عج) رسانيده است. و اين راه از نظر مؤلف روشن‌ترين راه است كه در اثبات امامت صاحب الزمان(ع) مورد اعتماد قرار گرفته و نيز بى‌شبهه و بى‌اشكال‌ترين طريقه براى اثبات است و ايشان مسأله غيبت را طى دو بخش طى مباحث متنوعى ارائه مى‌دهند.
انسان در تنهاییش حكومتى نمى‌خواهد، بلكه زمانى كه انسان را در هستى و كل نظام جهانى مطرح نموديم، ناچار اين انسان با اين پيوند و ارتباط به حكومتى نياز دارد هماهنگ با نظام هستى، و به حاكمى نياز دارد، آگاه به اين نظام و به قانونى نياز دارد، برگرفته شده از اين نظام و شيعه اين طرح حكومتى خود را به عنوان امامت معرفى كرده است و به همين جهت است كه شيعه با اعتقاد به امامت گره خورده است. براى همين مؤلف سازماندهى اثر خود را بر بحث امامت و خلافت كه اساس اختلافات شيعه با ديگر مذاهب مى‌باشد، گذاشته و نخست درباره امامت و وجوب آن بحث مى‌كند و پس از اثبات آن، عصمت را جزء آن شمرده است. سپس از لحاظ تاريخى امام‌هاى معصومين(ع) را به امام عصر(عج) رسانيده است. و اين راه از نظر مؤلف روشن‌ترين راه است كه در اثبات امامت صاحب الزمان(ع) مورد اعتماد قرار گرفته و نيز بى‌شبهه و بى‌اشكال‌ترين طريقه براى اثبات است و ايشان مسأله غيبت را طى دو بخش طى مباحث متنوعى ارائه مى‌دهند.


روش كلى كتاب عقلانى است و مصنّف از منابع شهود ونقل استفاده نكرده است و به صورت استدلالى و به شيوه متكلمان شيعه بحث‌هاى خود را مطرح نموده است و ديگر اينكه [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد مرتضى]](ره) براى اوّلين بار، اين روش كتابت و اسلوب خاص در طرح مسائل و شبهات را به طريقه سوال و جواب (فان قيل- قلنا) بكار برد و در آن با برهان قوى و منطقى اشكالات مخالفين را جواب داده است.
روش كلى كتاب عقلانى است و مصنّف از منابع شهود ونقل استفاده نكرده است و به صورت استدلالى و به شيوه متكلمان شيعه بحث‌هاى خود را مطرح نموده است و ديگر اينكه [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌‎مرتضى]](ره) براى اوّلين بار، اين روش كتابت و اسلوب خاص در طرح مسائل و شبهات را به طريقه سوال و جواب (فان قيل- قلنا) بكار برد و در آن با برهان قوى و منطقى اشكالات مخالفين را جواب داده است.


==گزارش محتوا==
==گزارش محتوا==
مترجم در مقدّمه، به صورت گزارش، زندگى‌نامه و نسب [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد مرتضى]](ره) ت و اثر المقنع را مورد بررسى قرار داده است. كتاب [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد مرتضى]](ره) نخست در بخش اوّل درباره امامت و عصمت بحث مى‌كند. سپس ديدگاه فرقه‌هايى از قبيل كيسانيّه، ناووسيّه، و واقفيّه درباره مهدى منتطر را بيان مى‌كند، در ادامه سبب غيبت امام مهدى(عج) مى‌آيد و مؤلف معتقد است كه بر ما لازم نيست كه سبب غيبت آن حضرت را به شكل معين و مشخص بيان كنيم، بلكه براى دانستن نيكو بودن غيبت او، همين مقدار كافى است كه بدانيم او معصوم است و كسى است كه هيچ كار ناشايسته‌اى انجام نمى‌دهد. همچنين ايشان سبب مخفى بودن امام زمان(عج) از دشمنان و دوستانش را ذكر و بين اين دو فرق قائل است. و در ادامه به اقامه حدود الهى در زمان غيبت اشاره مى‌شود و بخش دوم كه تكمله‌اى است كه بعد از اتمام المقنع بر آن افزوده شده، در آن از كيفيّت ارتباط امام غايب(ع) با دوستان خود در دوران غيبت و نيز از چگونگى رفتار شيعيان با او، چگونگى آگاهى امام به زمان ظهور و عدم امكان جاى گزينى براى امام بحث نموده است.
مترجم در مقدّمه، به صورت گزارش، زندگى‌نامه و نسب [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌‎مرتضى]](ره) ت و اثر المقنع را مورد بررسى قرار داده است. كتاب [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌‎مرتضى]](ره) نخست در بخش اوّل درباره امامت و عصمت بحث مى‌كند. سپس ديدگاه فرقه‌هايى از قبيل كيسانيّه، ناووسيّه، و واقفيّه درباره مهدى منتطر را بيان مى‌كند، در ادامه سبب غيبت امام مهدى(عج) مى‌آيد و مؤلف معتقد است كه بر ما لازم نيست كه سبب غيبت آن حضرت را به شكل معين و مشخص بيان كنيم، بلكه براى دانستن نيكو بودن غيبت او، همين مقدار كافى است كه بدانيم او معصوم است و كسى است كه هيچ كار ناشايسته‌اى انجام نمى‌دهد. همچنين ايشان سبب مخفى بودن امام زمان(عج) از دشمنان و دوستانش را ذكر و بين اين دو فرق قائل است. و در ادامه به اقامه حدود الهى در زمان غيبت اشاره مى‌شود و بخش دوم كه تكمله‌اى است كه بعد از اتمام المقنع بر آن افزوده شده، در آن از كيفيّت ارتباط امام غايب(ع) با دوستان خود در دوران غيبت و نيز از چگونگى رفتار شيعيان با او، چگونگى آگاهى امام به زمان ظهور و عدم امكان جاى گزينى براى امام بحث نموده است.


==گزارش وضعيّت==
==گزارش وضعيّت==
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش