۸۲٬۹۱۹
ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' الدوله' به 'الدوله') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز («مفید، محمد بن محمد» را محافظت کرد ([ویرایش=تنها مدیران] (بیپایان) [انتقال=تنها مدیران] (بیپایان))) |
||
(۵۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۹ کاربر نشان داده نشد) | |||
خط ۱: | خط ۱: | ||
<div class="wikiInfo"> | <div class="wikiInfo"> | ||
[[پرونده:NUR01728.jpg|بندانگشتی| | [[پرونده:NUR01728.jpg|بندانگشتی|مرقد شیخ مفید در کاظمین]] | ||
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ | | {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ | | ||
|- | |- | ||
! نام!! data-type="authorName" |مفید، محمد بن محمد | ! نام!! data-type="authorName" |مفید، محمد بن محمد | ||
|- | |- | ||
| | |نامهای دیگر | ||
| data-type="authorOtherNames" | ابن المعلم | | data-type="authorOtherNames" | ابن المعلم | ||
خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
|- | |- | ||
|متولد | |متولد | ||
| data-type="authorbirthDate" |327 | | data-type="authorbirthDate" |327 ش یا 947 م | ||
|- | |- | ||
|محل تولد | |محل تولد | ||
خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
|- | |- | ||
|رحلت | |رحلت | ||
| data-type="authorDeathDate" |401 | | data-type="authorDeathDate" |401 ش یا 413 ق یا 1022 م | ||
|- | |- | ||
|اساتید | |اساتید | ||
| data-type="authorTeachers" | [[ابن | | data-type="authorTeachers" | [[ابن قولویه، جعفر بن محمد|ابن قولويه قمى]] | ||
[[ابن بابویه، ابوجعفر، محمد بن علی|شيخ صدوق]] | |||
[[زراری، احمد بن محمد|ابوغالب زرارى]] | |||
[[ابن جنید اسکافی|ابن جنيد اسكافى]] | |||
|- | |- | ||
|برخی آثار | |برخی آثار | ||
خط ۴۰: | خط ۴۵: | ||
|- class="articleCode" | |- class="articleCode" | ||
|کد مؤلف | |کد مؤلف | ||
| data-type="authorCode" | | | data-type="authorCode" |AUTHORCODE01728AUTHORCODE | ||
|} | |} | ||
</div> | </div> | ||
{{کاربردهای دیگر|عکبری (ابهام زدایی)}} | |||
'''محمد بن محمد بن نعمان عُکبَری''' (336-413ق)، معروف به شيخ مفيد و ابن المعلّم، فقیه و متکلم، از علمای برجسته شیعه قرن ۴ هجری قمری. از معروفترین آثار وی، [[المقنعة|المُقنِعَة]] در علم فقه، [[اوائل المقالات]] در دانش کلام و [[الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد|الاِرشاد]] در شرح حال امامان شیعه است. [[ابویعلى جعفری، محمد بن حسن بن حمزه|ابویعلى جعفری]] داماد ایشان است. | |||
''' | |||
== ولادت == | == ولادت == | ||
محمَّد بن محمَّد بن نعمان بن عبدالسَّلام حارثی مذحجی عکبری، در ۱۱ ذیالقعده سال ۳۳۶ق یا ۳۳۸ق در قریه «سویقه ابن بصری» از توابع روستای عکبرا در ده فرسخی بغداد در خانوادهای اصیل به دنیا آمد. سراسر وجود خاندان او مالامال از عشق به اهلبيت رسالت عليهمالسلام بود. پدرش شغل معلمی داشت و به همین خاطر شیخ مفید به «ابن المعلم» مشهور بوده است. | |||
==شخصيت علمى== | ==شخصيت علمى== | ||
شيخ مفيد از چهرههاى بسيار درخشان شيعه در جهان اسلام میباشد. | |||
شيخ مفيد از چهرههاى بسيار درخشان شيعه در جهان اسلام | |||
او هم متكلم است و هم فقيه. [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق|ابن نديم]] در فن دوم از مقالۀ پنجم «الفهرست» كه در بارۀ متكلمان شيعه بحث مىكند، از او به عنوان «ابن المعلم» ياد كرده و او را ستايش مىنمايد. كتاب معروف او در فقه نيز «المقنعة» است. | او هم متكلم است و هم فقيه. [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق|ابن نديم]] در فن دوم از مقالۀ پنجم «الفهرست» كه در بارۀ متكلمان شيعه بحث مىكند، از او به عنوان «ابن المعلم» ياد كرده و او را ستايش مىنمايد. كتاب معروف او در فقه نيز «المقنعة» است. | ||
خط ۶۳: | خط ۶۶: | ||
==آغاز تحصيلات== | ==آغاز تحصيلات== | ||
شيخ مفيد از شاگردان [[ابن ابیعقیل عمانی، حسن بن علی|ابن ابى عقيل]] است. وى در حومۀ بغداد ديده به جهان گشود و دانشهاى ابتدايى را در خانواده و زادگاه خويش به پايان برد. | |||
پس از چندی او به همراه پدرش راهى بغداد گرديد و در آنجا از محضر اساتيد و دانشمندان كسب علم و دانش نمود تا در علم كلام، فقه و اصول سرآمد دانشمندان گرديد. | |||
==اساتيد== | |||
===علماى شيعه=== | |||
# [[ابن قولویه، جعفر بن محمد|ابن قولويه قمى]]، متوفاى 368؛ | |||
# [[ابن بابویه، ابوجعفر، محمد بن علی|شيخ صدوق]]، متوفاى 381؛ | |||
# ابن وليد قمى، متوفاى 368؛ | |||
# [[زراری، احمد بن محمد|ابوغالب زرارى]]، متوفاى 368؛ | |||
# [[ابن جنید اسکافی|ابن جنيد اسكافى]]، متوفاى 381؛ | |||
# ابوعلى صولى بصرى، زنده در سال 352؛ | |||
# ابوعبدالله صفوانى، زنده در سال 346. | |||
===علماى سنى=== | |||
# شيخ على بن عيسى رمانى، متوفاى 384؛ | |||
# محمد بن عمران مرزبانى، متوفاى 384؛ | |||
# ابوبكر محمد بن سالم، معروف به حافظ جعابى، متوفاى 355. | |||
==شاگردان== | |||
# [[علمالهدی، علی بن حسین|سيد مرتضى علمالهدى]]، متوفاى 436؛ | |||
# [[شریفالرضی، محمد بن حسین|سيد رضى]]، متوفاى 406؛ | |||
# [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]]، متوفاى 460؛ | |||
# [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشى]]، متوفاى 450؛ | |||
# [[کراجکی، محمد بن علی|ابوالفتح كراجكى]]، متوفاى 449؛ | |||
# [[سلار دیلمی، حمزة بن عبدالعزیز|ابويعلى حمزة بن عبدالعزیز سلار]]، متوفاى 463. | |||
==شيخ مفيد و بزرگان== | ==شيخ مفيد و بزرگان== | ||
شيخ مفيد از ديدگاه دانشمندان شيعه و سنى داراى جايگاهى رفيع است كه به كلماتى از بزرگان اشاره مىكنيم: | شيخ مفيد از ديدگاه دانشمندان شيعه و سنى داراى جايگاهى رفيع است كه به كلماتى از بزرگان اشاره مىكنيم: | ||
[[نجاشی، احمد بن علی|نجاشى]]، شاگرد نامدار و مورد اعتماد شيخ مفيد در بارۀ او | [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشى]]، شاگرد نامدار و مورد اعتماد شيخ مفيد در بارۀ او میگوید: | ||
«محمد بن محمد بن نعمان بن عبدالسلام بن جابر بن نعمان بن سعيد بن جبير، شيخ و استاد ما است - كه رضوان خدا بر او باد - فضل او در فقه و حديث و ثقه بودن او مشهورتر از آن است كه توصيف شود. او تأليفات متعددى دارد.» | «محمد بن محمد بن نعمان بن عبدالسلام بن جابر بن نعمان بن سعيد بن جبير، شيخ و استاد ما است - كه رضوان خدا بر او باد - فضل او در فقه و حديث و ثقه بودن او مشهورتر از آن است كه توصيف شود. او تأليفات متعددى دارد.» | ||
خط ۸۲: | خط ۱۰۳: | ||
[[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر]] عسقلانى نيز دربارۀ او مىگويد: | [[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر]] عسقلانى نيز دربارۀ او مىگويد: | ||
«او بسيار عابد و زاهد و اهل خشوع و تهجد بود و مداومت بر علم و دانش داشت. جماعت بسيارى از محضر او بهره بردند. او بر تمام | «او بسيار عابد و زاهد و اهل خشوع و تهجد بود و مداومت بر علم و دانش داشت. جماعت بسيارى از محضر او بهره بردند. او بر تمام شیعیان حق دارد. پدرش در «واسط» زندگى میكرد و به آموزگارى مىپرداخت و در «عكبرى» كشته شد. گفته مىشود كه عضدالدوله به ملاقات او مىشتافت و هنگام مريضى به عيادت او مىرفت. | ||
عماد حنبلى، يكى ديگر از دانشمندان اهل سنت دربارۀ او مىگويد: | عماد حنبلى، يكى ديگر از دانشمندان اهل سنت دربارۀ او مىگويد: | ||
«او بزرگى از بزرگان اماميه و رئيس بخش فقه و كلام و مباحثه مىباشد. او با پيروان هر عقيده به مباحثه و مناظره مىپرداخت. موقعيت شايان توجهى در تشكيلات دولت آل بويه داشت. او صدقۀ فراوان مىداد. بسيار اهل خشوع و تهجد و اهل نماز و روزه و خوشلباس بود. | «او بزرگى از بزرگان اماميه و رئيس بخش فقه و كلام و مباحثه مىباشد. او با پيروان هر عقيده به مباحثه و مناظره مىپرداخت. موقعيت شايان توجهى در تشكيلات دولت آل بويه داشت. او صدقۀ فراوان مىداد. بسيار اهل خشوع و تهجد و اهل نماز و روزه و خوشلباس بود. | ||
او مورد زيارت و ملاقات عضدالدوله قرار مىگرفت. نزديك 76 سال عمر كرد و بيش از 200 جلد تألیف دارد. تشييع جنازۀ او شهرت دارد. در تشييع او بيش از 80 هزار نفر از | او مورد زيارت و ملاقات عضدالدوله قرار مىگرفت. نزديك 76 سال عمر كرد و بيش از 200 جلد تألیف دارد. تشييع جنازۀ او شهرت دارد. در تشييع او بيش از 80 هزار نفر از شیعیان شركت جستند و درگذشت او در ماه رمضان بود. رحمت خدا بر او باد...». | ||
== | ==وفات== | ||
شيخ مفيد در روز جمعه، دوم یا سوم ماه رمضان سال ۴۱۳ق پس از 75 سال تلاش و خدمت ارزنده در بغداد درگذشت و مورد تجليل فراوان مردم و قدردانى علما و فضلا قرار گرفت. | |||
[[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]]، كه خود در تشييع جنازۀ او حضور داشته است، مىگويد: | |||
روز وفات او از كثرت دوست و دشمن براى اداى نماز و گريستن بر او، همانند و نظير نداشته است. هشتاد هزار تن از شیعیان او را تشييع كردند و [[علمالهدی، علی بن حسین|سيد مرتضى علم الهدى]] بر او نماز گزارد و در حرم مطهر امام جواد عليهالسلام، پايين پاى آن حضرت، نزديك قبر استادش [[ابن قولویه، جعفر بن محمد|ابن قولويه]]، مدفون گرديد | |||
==آثار== | |||
بنا بر نقل شيخ طوسى، شاگرد برجستۀ شيخ مفيد، وى بالغ بر 200 عنوان كتاب تأليف نموده است، از جمله: | بنا بر نقل شيخ طوسى، شاگرد برجستۀ شيخ مفيد، وى بالغ بر 200 عنوان كتاب تأليف نموده است، از جمله: | ||
{{ستون-شروع|2}} | |||
# المقنعة؛ | |||
# الإرشاد؛ | |||
# أحكام النساء؛ | |||
# الأمالي؛ | |||
# المسح على الرجلين؛ | |||
# الجمل؛ | |||
# أوائل المقالات؛ | |||
# المسائل الصاغانية؛ | |||
# الإفصاح؛ | |||
# الاختصاص؛ | |||
# إيمان أبىطالب؛ | |||
# تصحيح اعتقادات الإمامية؛ | |||
# رسالة حول حديث نحن معاشر الأنبياء لا نورث؛ | |||
# الكافئة في إبطال توبة الخاطئة؛ | |||
# أربع رسالات في الغيبة؛ | |||
# تحريم ذبائح أهل الكتاب؛ | |||
# تفضيل أميرالمؤمنين(ع)؛ | |||
# رسالة حول خبر مارية؛ | |||
# شرح المنام؛ | |||
# عدم سهو النبي(ص)؛ | |||
# الفصول العشرة في الغيبة؛ | |||
# الفصول المختارة؛ | |||
# مسار الشيعة في مختصر تواريخ الشريعة؛ | |||
# المزار<ref>ر.ک: رسولی محلاتی، سید هاشم، صفحه سیزده-سی ونه</ref>. | |||
{{پایان}} | |||
==پانویس == | |||
<references /> | |||
==منابع مقاله== | |||
ر.ک: رسولی محلاتی، سید هاشم(مترجم)، الارشاد (ترجمه) تألیف شیخ مفید، انتشارات علمیه اسلامیه، دوم، تهران. | |||
{{امام علی علیهالسلام}} | |||
{{نرمافزار مجموعه آثار شیخ مفید رحمهالله 2}} | |||
{{شیخ مفید}} | {{شیخ مفید}} | ||
{{متکلمان شیعه}} | {{متکلمان شیعه}} | ||
{{فقیهان شیعه}} | {{فقیهان شیعه}} | ||
{{محدثان شیعه}} | |||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
[[أحکام النساء]] | [[أحکام النساء]] | ||
خط ۱۵۵: | خط ۱۷۷: | ||
[[دفاع از تشیع (ترجمه الفصول المختاره)]] | [[دفاع از تشیع (ترجمه الفصول المختاره)]] | ||
[[ده انتقاد و پاسخ پیرامون غیبت امام مهدی (عج)]] | [[ده انتقاد و پاسخ پیرامون غیبت امام مهدی(عج)]] | ||
[[الجمل و النصرة لسيد العترة في حرب البصرة]] | |||
[[الجمل]] | [[الجمل]] | ||
[[الحکايات في مخالفات المعتزلة من العدلية و الفرق بینهم و بین الشیعة الإمامیة]] | [[الحکايات في مخالفات المعتزلة من العدلية و الفرق بینهم و بین الشیعة الإمامیة]] | ||
خط ۱۸۳: | خط ۲۰۵: | ||
[[أقسام المولی في اللسان]] | [[أقسام المولی في اللسان]] | ||
[[الأمالي]] | [[الأمالي (مفيد)]] | ||
[[اوائل المقالات]] | [[اوائل المقالات]] | ||
خط ۱۹۶: | خط ۲۱۸: | ||
[[تفضیل أمیرالمؤمنین علیهالسلام]] | [[تفضیل أمیرالمؤمنین علیهالسلام]] | ||
[[جوابات أهل الموصل في العدد و الرؤیة]] | [[جوابات أهل الموصل في العدد و الرؤیة]] | ||
خط ۲۴۱: | خط ۲۶۱: | ||
[[النکت الإعتقادیة]] | [[النکت الإعتقادیة]] | ||
[[ | [[النكت في مقدمات الأصول في علم الكلام]] | ||
[[تفسير القرآن المجید المستخرج من تراث الشيخ المفيد رحمهالله]] | [[تفسير القرآن المجید المستخرج من تراث الشيخ المفيد رحمهالله]] | ||
خط ۲۷۵: | خط ۲۹۵: | ||
[[سلسلة مؤلفات الشيخ المفيد]] | [[سلسلة مؤلفات الشيخ المفيد]] | ||
[[المزار]] | [[المزار (مناسک المزار)]] | ||
[[الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد]] | [[الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد]] | ||
خط ۲۹۰: | خط ۳۱۰: | ||
[[أمالی شیخ مفید]] | [[أمالی شیخ مفید]] | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مراجع تقلید]] | |||
[[رده:متکلمان شیعه]] | |||
[[رده:مورّخان]] | |||
[[رده:عاشوراپژوهان]] | |||
[[رده:مهدویتپژوهان]] | |||
[[رده:محدثان شیعه]] | |||
[[رده:فقیهان شیعه]] |