۱۵۳٬۳۶۹
ویرایش
خیر الأثر در رد جبر و قدر: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'قضا و قدر (ابهام زدایی)' به 'قضا و قدر (ابهامزدایی)'
جز (جایگزینی متن - 'واجب الوجود' به 'واجبالوجود') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'قضا و قدر (ابهام زدایی)' به 'قضا و قدر (ابهامزدایی)') |
||
| (۲۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات کتاب | |||
| تصویر =NUR10580J1.jpg | |||
| عنوان =خیر الأثر در رد جبر و قدر | |||
| عنوانهای دیگر =به ضمیمه دو رساله دیگر در کسب و اقسام فاعل | |||
| پدیدآوران = | |||
[[حسنزاده آملی، حسن]] (نویسنده) | |||
| | | زبان =فارسی | ||
| کد کنگره =BP 219/6 /ح5خ9 1369الف | |||
| موضوع = | |||
| | جبر و اختیار | ||
|زبان | |||
|کد کنگره | |||
|موضوع | |||
قضا و قدر | قضا و قدر | ||
| ناشر = | |||
|ناشر | بوستان کتاب قم (انتشارات [[دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم]]) | ||
| مکان نشر =قم - ایران | |||
| سال نشر = 1387 ش | |||
|مکان نشر | |||
|سال نشر | |||
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE10580AUTOMATIONCODE | |||
== | | چاپ =5 | ||
| شابک =978-964-548-466-6 | |||
| تعداد جلد =1 | |||
خير الأثر در رد جبر و | | کتابخانۀ دیجیتال نور =10580 | ||
| کتابخوان همراه نور =10580 | |||
| کد پدیدآور = | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|قضا و قدر (ابهامزدایی)}} | |||
{{کاربردهای دیگر|جبر و قدر (ابهامزدایی)}} | |||
'''خير الأثر در رد جبر و قدر'''، تألیف حسن [[حسنزاده آملی، حسن|حسنزاده آملى]]، در مسالۀ جبر و اختيار است. اين مسأله از مسائل مهم كلامى است كه متكلمين و حكماء كتابهاى زيادى در پيرامون آن به رشتۀ تحرير درآوردهاند. اشاعره كسانى هستند كه به جبر گرايش دارند. اينان معتقدند كه تمام افعال بندگان مخلوق خداى سبحان است و مجازا به انسان نسبت داده مىشود. در مقابل آنها معتزله قرار دارد كه در مشرب آنها، افعال انسانها به خودشان واگذار شده است و خداوند قدرت انجام آن را به آنها داده است و هيچ نقشى در اعمال آنها ندارد. در اين ميان شيعه نظريّۀ «الامر بين الامرين» را برگزيده است. اثر حاضر نظريه جبر و قدر را رد كرده و نظريۀ اماميه را اثبات مىنمايد. | |||
==ساختار و گزارش محتوا== | ==ساختار و گزارش محتوا== | ||
| خط ۵۰: | خط ۳۷: | ||
بخش اوّل: | بخش اوّل: | ||
در بخش اوّل بيان مىشود كه اختيار و اراده و قدرت چيست؟ و مختار و مريد و قادر كيست؟ اختيار آن است كه شخص يكى از دو طرف را كه براى فعل ثابت است، ترجيح دهد به اين كه ارادۀ جازمه پيدا شود كه متعلّق به يكى از دو طرف باشد، اگر ارادۀ جازمه به عدم باشد، طرف عدم را ترجيح بدهد و الاّ طرف وجود را البتّه ترجيح شرطى دارد و آن اين است كه علم پيدا كند به مصلحت وجود يا مفسدۀ عدم يا بالعكس | در بخش اوّل بيان مىشود كه اختيار و اراده و قدرت چيست؟ و مختار و مريد و قادر كيست؟ اختيار آن است كه شخص يكى از دو طرف را كه براى فعل ثابت است، ترجيح دهد به اين كه ارادۀ جازمه پيدا شود كه متعلّق به يكى از دو طرف باشد، اگر ارادۀ جازمه به عدم باشد، طرف عدم را ترجيح بدهد و الاّ طرف وجود را البتّه ترجيح شرطى دارد و آن اين است كه علم پيدا كند به مصلحت وجود يا مفسدۀ عدم يا بالعكس بنابراین مختار بايد علمى به وجود صلاح داشته باشد اراده در ما حالتى است كه براى فاعل بعد از تصوّر فعل و تصديق به غايت فعل و حصول شوق حاصل مىشود و قدرت در ما بالقوّه است و مرجّحى بايد تا به فعليّت رسد. | ||
بخش دوّم: | بخش دوّم: | ||
| خط ۸۴: | خط ۷۱: | ||
بخش هشتم: | بخش هشتم: | ||
در بخش هشتم دربارۀ آراى اهل تفويض در افعال بندگان سخن به ميان مىآورد. معتزله معتقد هستند كه هر چه مدح و ذمّ راجع بنده است، فعل بنده است و او فاعل آنست و به اختيار خود آن را انجام مىدهد. خداى متعال كارهاى عباد را به خودشان واگذار كرده است. و بزرگترين دليل معتزلى آنست كه اگر بنده را اختيار و فعل نباشد، تكليف او عبث و دعوت اولياء و انبياء و اوامر و نواهى الهى بىفايده خواهد بود. با كمى دقت در آراء معتزله دانسته مىشود كه ادلّۀ آنها خطابى و | در بخش هشتم دربارۀ آراى اهل تفويض در افعال بندگان سخن به ميان مىآورد. معتزله معتقد هستند كه هر چه مدح و ذمّ راجع بنده است، فعل بنده است و او فاعل آنست و به اختيار خود آن را انجام مىدهد. خداى متعال كارهاى عباد را به خودشان واگذار كرده است. و بزرگترين دليل معتزلى آنست كه اگر بنده را اختيار و فعل نباشد، تكليف او عبث و دعوت اولياء و انبياء و اوامر و نواهى الهى بىفايده خواهد بود. با كمى دقت در آراء معتزله دانسته مىشود كه ادلّۀ آنها خطابى و عمدتاً تمسّك به ظواهر آيات و اخبار متشابه است و اغلب برمبناى پندار سطحى و عاميانه مىباشد. | ||
بخش نهم: | بخش نهم: | ||
| خط ۱۰۱: | خط ۸۸: | ||
بقيّه بخشهاى كتاب دربارۀ اقسام فاعل بحث مىكند تا حقيقت مذهب اماميه روشن گردد، اقسام فاعل عبارتند از: فاعل بالطبع، فاعل بالقسر، فاعل بالجبر، فاعل بالقصد، فاعل بالعنايه، فاعل بالرّضا، فاعل بالتجلى، فاعل بالتسخير، فاعل بالعشق البته فاعل بالعشق را مرحوم الهى قمشهاى در كتاب حكمت الهى بر اقسام فاعل افزودند. البته همۀ اقسام فاعل در انسان مصداق دارد از ميان اقسام فاعل، حق تعالى را فاعل بالتجّلى دانند كه با توحيد صمدى سازگار است. البته فاعل بالتجّلى و فاعل بالعشق را يك مآل است و هر يك از آنها معاضد يكديگرند. | بقيّه بخشهاى كتاب دربارۀ اقسام فاعل بحث مىكند تا حقيقت مذهب اماميه روشن گردد، اقسام فاعل عبارتند از: فاعل بالطبع، فاعل بالقسر، فاعل بالجبر، فاعل بالقصد، فاعل بالعنايه، فاعل بالرّضا، فاعل بالتجلى، فاعل بالتسخير، فاعل بالعشق البته فاعل بالعشق را مرحوم الهى قمشهاى در كتاب حكمت الهى بر اقسام فاعل افزودند. البته همۀ اقسام فاعل در انسان مصداق دارد از ميان اقسام فاعل، حق تعالى را فاعل بالتجّلى دانند كه با توحيد صمدى سازگار است. البته فاعل بالتجّلى و فاعل بالعشق را يك مآل است و هر يك از آنها معاضد يكديگرند. | ||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
[[جبر و اختیار (سبحانی)]] | |||
[[پرسمان قرآنی جبر و اختیار]] | |||
[[جبر و اختیار (فانی)]] | |||
[[قضاء و قدر و جبر و اختیار]] | |||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]] | [[رده:اسلام، عرفان، غیره]] | ||