پرش به محتوا

روضاتی، محمدعلی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'كفايه' به 'كفايه ')
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class='wikiInfo'>
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
[[پرونده:NUR08571.jpg|بندانگشتی|روضاتی، محمد علی]]
| عنوان = سید محمدعلی روضاتی
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
| تصویر = NUR08571.jpg
|-
| اندازه تصویر =
! نام!! data-type='authorName'|روضاتی، محمد علی
| توضیح تصویر = روضاتی، محمد علی
|-
| نام کامل = سید محمدعلی روضاتی
|نام های دیگر
| نام‌های دیگر = آیت‌الله سید محمدعلی روضاتی
|data-type='authorOtherNames'| روضاتی، سید محمد علی
| لقب =
| تخلص =
| نسب = از نوادگان صاحب روضات
| نام پدر = میرزا محمد هاشم روضاتی چهارسوقی
| ولادت = آذر ۱۳۰۸ شمسی (۱۳ رجب ۱۳۴۸ قمری)
| محل تولد = اصفهان
| کشور تولد = ایران
| محل زندگی = اصفهان، قم
| رحلت = ۲۹ تیر ۱۳۹۱ شمسی (۲۹ شعبان ۱۴۳۳ قمری)
| شهادت =
| مدفن = تخت فولاد، تکیه نیاکانش (صاحب روضات)، اصفهان
| طول عمر = ۸۳ سال
| نام همسر =
| فرزندان =
| خویشاوندان = [[خوانساری، سید محمدباقر بن زین‌العابدین|سید محمدباقر خوانساری (صاحب روضات)]] (جد)
| دین = اسلام
| مذهب = شیعه
| پیشه = عالم، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس، محقق، نویسنده
| درجه علمی =
| دانشگاه =
| حوزه = حوزه علمیه اصفهان و قم
| علایق پژوهشی = تبارشناسی، کتاب‌شناسی، تراجم‌نگاری، رجال، تاریخ تمدن اسلامی، تصحیح متون
| منصب = امامت جماعت مسجد مرحوم آقا میرزا محمد هاشم
| پس از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[بروجردی، حسین|سید حسین بروجردی]] | [[مرعشی، سید شهاب‌الدین|سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی]] | آیت‌الله سلطانی طباطبایی | [[زاهدی قمی، ابوالفضل|میرزا ابوالفضل زاهدی قمی]] | [[حائری، مرتضی|مرتضی حائری یزدی]] | شیخ محمدحسین مقدس | شیخ محمدحسن نجف‌آبادی | شیخ محمدرضا جرقویه‌ای}}
| مشایخ =
| معاصرین =
| شاگردان =
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[فهرست کتب خطی اصفهان دو هزار نسخه عربی و فارسی]] | [[زندگی نامه علامه مجلسی]] | [[تکملة الذريعة الي تصانيف الشيعة]] | [[دومين دو گفتار]] | [[نخستين دو گفتار]] | تصحیح روضات الجنات | تصحیح سماء المقال | تصحیح مکارم الآثار | تصحیح کتاب الأوائل | تصحیح عبقات الأنوار | شرح روضات الجنات | جبر و تفویض (تحقیق)}}
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE08571AUTHORCODE
}}


آيت ‌الله سيد محمد على روضاتى
'''سيد محمدعلى روضاتى'''  (۱۳۰۸-۱۳۹۱ش)، از علما و پژوهشگران برجسته معاصر در زمینه فنون تبارشناسی، کتاب‌شناسی، تراجم‌نگاری و رجال بود. وی از نوادگان صاحب روضات ([[خوانساری، سید محمدباقر بن زین‌العابدین|سید محمدباقر خوانساری]]) بود و با خاندان‌های علمی بزرگ شیعه مانند کاشف‌الغطاء، نجفی مسجدشاهی و سادات صدرعاملی نسب مشترک داشت. در آذر ۱۳۰۸ش (۱۳ رجب ۱۳۴۸ق) در اصفهان متولد شد. پدرش آیت‌الله میرزا محمد هاشم روضاتی چهارسوقی و مادرش دختر عموی پدری‌اش بود. پس از فوت پدر، تحت سرپرستی نیای مادری قرار گرفت. تحصیلات جدید را تا اواخر دوره دبیرستان در اصفهان به پایان رساند و سپس وارد مدرسه صدر بازار شد. در حوزه اصفهان از محضر اساتیدی چون شیخ محمدحسین مقدس، شیخ محمدحسن نجف‌آبادی و شیخ محمدرضا جرقویه‌ای بهره برد. سپس به قم رفت و در دروس آیات عظام سلطانی طباطبایی، میرزا ابوالفضل زاهدی قمی، مرتضی حائری یزدی و سید حسین بروجردی شرکت کرد و با [[مرعشی، سید شهاب‌الدین|آیت‌الله مرعشی نجفی]] روابط صمیمانه‌ای یافت. وی از برخی از اعلام شیعه و سنی مانند [[آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن|شیخ آقابزرگ تهرانی]]، [[شرف‌الدین، سید عبدالحسین|سید عبدالحسین شرف‌الدین]]، [[امین، سید محسن|سید محسن امین عاملی]] و [[شهرستانی، سید هبةالدین|سید هبةالدین شهرستانی]] اجازه روایت داشت. او کتابخانه‌ای نفیس از کتب خطی و چاپی گردآوری کرد که همواره در اختیار محققان قرار می‌گرفت و بسیاری از متون مصحح چاپ شده در قم و تهران مدیون زحمات او و کتابخانه‌اش هستند. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به «فهرست کتب خطی کتابخانه‌های اصفهان» (که مهم‌ترین اثر او و شامل معرفی مبسوط متن و مؤلف است)، تصحیح «روضات الجنات»، تصحیح «سماء المقال»، تصحیح «مکارم الآثار»، تصحیح «کتاب الأوائل»، تصحیح «عبقات الأنوار»، «شرح روضات الجنات»، «زندگی‌نامه علامه مجلسی»، «تکملة الذریعة»، «دو گفتار» (دومین و نخستین) و تحقیق رساله «جبر و تفویض» اشاره کرد. وی کمتر در مجالس عمومی حاضر می‌شد و بیشتر اوقات خود را به مطالعه، تحقیق، تحشیه، تعلیق و تأمل می‌گذراند. سرانجام در صبح روز پنج‌شنبه ۲۹ تیر ۱۳۹۱ش (۲۹ شعبان ۱۴۳۳ق) درگذشت و پس از تشییع در تخت فولاد اصفهان، در تکیه نیاکانش (صاحب روضات) به خاک سپرده شد.
|-
|نام پدر
|data-type='authorfatherName'|
|-
|متولد  
|data-type='authorbirthDate'|1309 هـ.ش
|-
|محل تولد
|data-type='authorBirthPlace'|
|-
|رحلت
|data-type='authorDeathDate'|
|-
|اساتید
|data-type='authorTeachers'|
|-
|برخی آثار
|data-type='authorWritings'|
|-class='articleCode'
|کد مؤلف  
|data-type='authorCode'|AUTHORCODE8571AUTHORCODE
|}
</div>


== ولادت ==
وى در سيزدهم رجب 1348ق در اصفهان ديده به جهان گشود.


«آيت‌الله سيدمحمد على روضاتى» از علماى بزرگ در زمينه فنون تبارشناسى، كتاب‌شناسى، تراجم‌نگارى و رجال و مخصوصاً استاد در شناخت پاره‌اى از زواياى پنهان تراث و تاريخ تمدّن اسلامى به‌شمار مى‌رود. وى در سيزدهم رجب 1348ق در اصفهان ديده به جهان گشود.
پدرشان، آيت‌الله آقا ميرزا محمّد هاشم روضاتى چهار سوقى (1319-1356ق) - غریق در شط کوفه - فرزند میرجلال‌الدین(1283-1360ق)  مردى دانشور، فقيه و آشناى با فنون معقول بود.
 
پدرشان، آيت‌الله آقا ميرزا محمّد هاشم روضاتى چهار سوقى (متوفى 1356ق) مردى دانشور، فقيه و آشناى با فنون معقول بود.


مادر ايشان، دختر آيت‌الله حاج ميرزا سيد حسن چهار سوقى، فرزند ديگر مرحوم آقا ميرزا مسيح است و در واقع دختر عموى پدرى وى.
مادر ايشان، دختر آيت‌الله حاج ميرزا سيد حسن چهار سوقى، فرزند ديگر مرحوم آقا ميرزا مسيح است و در واقع دختر عموى پدرى وى.


سيد محمدعلى پس از فوت پدر، در كنار نياى مادرى خويش و تحت سرپرستى وى قرار گرفت. وى تحصيلات جديد آن روز را تا اواخر دوره دبيرستان در اصفهان به پايان برد و سپس وارد مدرسه صدر بازار شد. در حوزه اصفهان، در درس معالم الاصول آقا شيخ محمّد حسين مقدّس، شرح لمعه آقا شيخ محمّد حسن نجف‌آبادى و شيخ هبةالله هرندى و نيز مكاسب شيخ محمّد رضا جرقويه‌اى شركت كرد.
سيد محمدعلى پس از فوت پدر، در کنار نياى مادرى خويش و تحت سرپرستى وى قرار گرفت.  
 
پس از طى دوره مقدمات و پاره‌اى از سطوح، به قم رفت و آنجا در دروس بعضى اعلام چون شرح لمعه شهيد صدوقى، مكاسب آيت‌الله سلطانى طباطبائى، رسائل و مكاسب حاج ميرزا ابوالفضل زاهدى قمى و [[كفاية الأصول (جامعه مدرسین)|كفايه]]  مجاهدى و آيت‌الله حاج شيخ [[حائری، مرتضی|مرتضى حائرى يزدى]] شركت كرد و عمده درس خارج فقه را نزد [[بروجردی، حسین|آيت‌الله بروجردى]] حاضر شد.


در ايام تحصيل در قم، همچنين، با برخى از بزرگان حوزه چون [[مرعشی، شهاب‌الدین|آيت‌الله مرعشى نجفى]] روابط و مراودات صميمانه‌اى يافت.
== تحصیلات ==
وى تحصيلات جديد آن روز را تا اواخر دوره دبيرستان در اصفهان به پايان برد و سپس وارد مدرسه صدر بازار شد. در حوزه اصفهان، در درس معالم الاصول آقا شيخ محمّد حسين مقدّس، شرح لمعه آقا شيخ محمّد حسن نجف‌آبادى و شيخ هبةالله هرندى و نيز مکاسب شيخ محمّد رضا جرقويه‌اى (1309-1371ق) شرکت کرد.


وى در اصفهان، در كنار كارهاى قلمى و علمى خود كه از آغاز طلبگى ايشان شروع شده بود، ياور و دست‌راست نياى مادرى خويش به حساب مى‌آمد و پس از وفات ايشان، به خدمات شرعى ادامه داد.
پس از طى دوره مقدمات و پاره‌اى از سطوح، به قم رفت و آنجا در دروس بعضى اعلام چون شرح لمعه شهيد صدوقى، مکاسب آيت‌الله سلطانى طباطبائى، رسائل و مکاسب [[زاهدی قمی، ابوالفضل|حاج ميرزا ابوالفضل زاهدى قمى]] و [[كفاية الأصول (جامعه مدرسین)|کفايه]] مجاهدى و آيت‌الله حاج شيخ [[حائری، مرتضی|مرتضى حائرى يزدى]] شرکت کرد و عمده درس خارج فقه را نزد [[بروجردی، حسین|آيت‌الله بروجردى]] حاضر شد.


وى چندى نيز در مسجد مرحوم آقا ميرزا محمّد هاشم به امامت جماعت و وعظ و ارشاد مشغول بود اما از اين اشتغال نيز كناره جسته و در بيت شريف، خلوت انزوا و تأمّل و تحقيق گزيده است.
در ايام تحصيل در قم، همچنين، با برخى از بزرگان حوزه چون [[مرعشی، سید شهاب‌الدین|آيت‌الله مرعشى نجفى]] روابط و مراودات صميمانه‌اى يافت.


ايشان از برخى از اعلام شيعه و سنّى اجازه روايت حديث دارند كه [[آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن|شيخ آقا بزرگ طهرانى]]، سيد محمّد مهدى موسوى اصفهانى، سيد صدرالدّين صدر، ميرزا محمّد طهرانى، سيد عبدالحسين شرف الدّين موسوى، [[امین، محسن|سيد محسن امين عاملى]] و سيد هبةالدّين شهرستانى از آن جمله‌اند.
== فعالیتها ==
وى در اصفهان، در کنار کارهاى قلمى و علمى خود که از آغاز طلبگى ايشان شروع شده بود، ياور و دست‌راست نياى مادرى خويش به حساب مى‌آمد و پس از وفات ايشان، به خدمات شرعى ادامه داد.


اين عالم بزرگ، بنابر خوى و پسند خويش، كمتر در مجالس و گردهمائى‌ها حاضر مى‌شوند ليك در سال‌هاى پيش، در برخى محافل علمى و گردهمائى‌ها، شركت كرده‌اند و از جمله در كنگره هزاره [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] (در مشهد مقدّس) سخن رانده‌اند. در مواردى هم خود در مجالس علمى و فرهنگى، اعم از داخلى و خارجى، شركت نكرده‌اند ليك مقاله‌اى فرستاده‌اند كه قرائت شده و يا به هر روى مورد استفاده قرار گرفته است.
وى چندى نيز در مسجد مرحوم آقا ميرزا محمّد هاشم به امامت جماعت و وعظ و ارشاد مشغول بود اما از اين اشتغال نيز کناره جسته و در بيت شريف، خلوت انزوا و تأمّل و تحقيق گزيده است.


ايشان كتابخانه‌اى نفيس، مشتمل بر كتب خطّى و چاپى دارند كه هر چند براى استفاده شخصى از طرق موروث و مكتسب گردآورى شده است، تا كنون به كثيرى از محقّقان نيز فيض رسانيده و نسخ گاه منحصر و مطبوعات نادر آن براى طبع و تحقيق و استفاده در اختيار برخى از ارباب قلم و قدم قرار گرفته است.
ايشان از برخى از اعلام شيعه و سنّى اجازه روايت حديث دارند که [[آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن|شيخ آقا بزرگ طهرانى]]، سيد محمّد مهدى موسوى اصفهانى، سيد صدرالدّين صدر، ميرزا محمّد طهرانى، [[شرف‌الدین، سید عبدالحسین|سيد عبدالحسين شرف‌الدّين موسوى]]، [[امین، سید محسن|سيد محسن امين عاملى]] و [[شهرستانی، سید هبةالدین|سيد هبةالدّين شهرستانى]] از آن جمله‌اند.


نيم نگاهى به پيشگفتارهاى بسيارى‌از متون مصحح چاپ شده در قم و تهران، نشان مى‌دهد كه ايشان و كتابخانه‌شان، چه حق بزرگى بر گردن متن‌شناسى‌اسلامى دارند.
اين عالم بزرگ، بنابر خوى و پسند خويش، کمتر در مجالس و گردهمائى‌ها حاضر مى‌شوند ليک در سال‌هاى پيش، در برخى محافل علمى و گردهمائى‌ها، شرکت کرده‌اند و از جمله در کنگره هزاره [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] (در مشهد مقدّس) سخن رانده‌اند. در مواردى هم خود در مجالس علمى و فرهنگى، اعم از داخلى و خارجى، شرکت نکرده‌اند ليک مقاله‌اى فرستاده‌اند که قرائت شده و يا به هر روى مورد استفاده قرار گرفته است.


هم اكنون ايشان بيشتر اوقات را به مطالعه، تحقيق، تحشيه، تعليق، تأمّل و تدبّر مى‌گذرانند و جمعى از ارادتمندان خود را در بامداد آدينه هر هفته، به حضور مى‌پذيرند.
ايشان کتابخانه‌اى نفيس، مشتمل بر کتب خطّى و چاپى دارند که هر چند براى استفاده شخصى از طرق موروث و مکتسب گردآورى شده است، تا کنون به کثيرى از محقّقان نيز فيض رسانيده و نسخ گاه منحصر و مطبوعات نادر آن براى طبع و تحقيق و استفاده در اختيار برخى از ارباب قلم و قدم قرار گرفته است.


== آثار==
نيم نگاهى به پيشگفتارهاى بسيارى‌از متون مصحح چاپ شده در قم و تهران، نشان مى‌دهد که ايشان و کتابخانه‌شان، چه حق بزرگى بر گردن متن‌شناسى‌اسلامى دارند.


بيشتر اوقات ایشان به مطالعه، تحقيق، تحشيه، تعليق، تأمّل و تدبّر  گذشت.


1- روضات الجنّات فى تراجم العلماء و السّادات (تصحيح و تحشيه).
== وفات ==
سرانجام این عالم بزرگ در صبح روز پنج شنبه 29 تیر1391ش/ 29 شعبان1433 در ساعت هفت و پانزده دقیقه جان به جان آفرین تسلیم نمود و خاندان و شاگردان و دوستانش را در اندوهی بس عمیق فرو برد.


2- سماء المقال فى علم الرجال اثر آيت‌الله حاج ميرزا ابوالهدى كلباسى (تصحيح).
پیکر استاد روضاتی را در عصر همان روز در منزل شخصی‌اش غسل دادند و پس از تشییع، به تخت فولاد اصفهان برده،. پس از اقامه نماز بر پیکر ایشان، در تکیه نیاکانش [[خوانساری، سید محمدباقر بن زین‌العابدین|صاحب روضات]] داخل بقعه جنب قبور جده و مادر گرامی‌اش به خاک سپرده شد.


3- زندگانى آيت‌الله چهار سوقى و رجال ديگر.
== آثار==


4- جامع الانساب.


5- مكارم الآثار اثر محمّد على معلم حبيب آبادى (تحقيق، تحشيه و فهارس).
# روضات الجنّات فى تراجم العلماء و السّادات (تصحيح و تحشيه).
# سماء المقال فى علم الرجال اثر آيت‌الله حاج ميرزا ابوالهدى کلباسى (تصحيح).
# زندگانى آيت‌الله چهار سوقى و رجال ديگر.
# جامع الانساب.
# مکارم الآثار اثر محمّد على معلم حبيب آبادى (تحقيق، تحشيه و فهارس).
# کتاب الاوائل اثر سيد محمّد مقدّس (تحقيق و تحشيه).
# عبقات الانوار [[کنتوری، سید میر حامدحسین|مير حامد حسين]] (مقدّمه و فهارس).
# شرح روضات الجنّات فى تراجم العلماء و السّادات.
# فهرست کتب خطّى کتابخانه‌هاى اصفهان؛ اين فهرست‌که مهمترين اثر ايشان است، فقط سياهه نام و نشان کتاب‌ها نيست، بلکه شامل معرّفى مبسوط متن و ماتن و بسيارى فوائد علمى و دينى‌است که آن را اگر نه بى نظير، کم نظير، مى‌سازد.
# جبر و تفويض (رساله خلق الاعمال صدرالمتألّهين)، (تحقيق و تقديم).
# نسخه برگردان تجارب السلف هندوشاه نخجوانى (پيشگفتار و پيوست‌ها).
# دو گفتار.
# مناهج المعارف.


6- كتاب الاوائل اثر سيد محمّد مقدّس (تحقيق و تحشيه).
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}


7- عبقات الانوار [[کنتوری، میرحامدحسین|مير حامد حسين]] (مقدّمه و فهارس).
8- شرح روضات الجنّات فى تراجم العلماء و السّادات.
9- فهرست كتب خطّى كتابخانه‌هاى اصفهان؛ اين فهرست‌كه مهمترين اثر ايشان است، فقط سياهه نام و نشان كتاب‌ها نيست، بلكه شامل معرّفى مبسوط متن و ماتن و بسيارى فوائد علمى و دينى‌است كه آن را اگر نه بى نظير، كم نظير، مى‌سازد.
10- جبر و تفويض (رساله خلق الاعمال صدرالمتألّهين)، (تحقيق و تقديم).
11- نسخه برگردان تجارب السلف هندوشاه نخجوانى (پيشگفتار و پيوست‌ها).
12- دو گفتار.
13- مناهج المعارف.
== وابسته‌ها ==
[[زندگی نامه علامه مجلسی]]  
[[زندگی نامه علامه مجلسی]]  


خط ۹۸: خط ۱۰۸:


[[تکملة الذريعة الي تصانيف الشيعة]]  
[[تکملة الذريعة الي تصانيف الشيعة]]  
[[آموزگار جاوید]]


[[نخستين دو گفتار]]  
[[نخستين دو گفتار]]  


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]