۱۶۰٬۵۸۳
ویرایش
نوبختی، حسن بن موسی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ':==' به '==') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = ابوالحسن حسن بن موسى نوبختى | |||
| تصویر = NUR01849.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | |||
| | | نام کامل = حسن بن موسی بن نوبخت | ||
| | | نامهای دیگر = حسن بن موسی نوبختی | ||
| | | لقب = ابوالحسن | ||
| | | تخلص = | ||
|نام | | نسب = از خاندان نوبخت (زرتشتیتبار ایرانی که به اسلام گرویدند) | ||
| | | نام پدر = موسی بن نوبخت | ||
|- | | ولادت = اطلاعات دقیقی در متن ذکر نشده است (احتمالاً اواسط قرن سوم هجری) | ||
| | | محل تولد = احتمالاً بغداد | ||
| | | کشور تولد = خلافت عباسی (عراق کنونی) | ||
| | | محل زندگی = بغداد | ||
| | | رحلت = ۳۰۲ یا ۳۱۰ هجری قمری | ||
| | | شهادت = | ||
| | | مدفن = احتمالاً بغداد | ||
| | | طول عمر = (به دلیل نامشخص بودن تاریخ ولادت، قابل محاسبه نیست) | ||
| | | نام همسر = | ||
| | | فرزندان = | ||
| | | خویشاوندان = ابوسهل اسماعیل بن علی نوبختی (دایی)؛ حسین بن روح نوبختی (نایب امام زمان(عج) - از خویشاوندان) | ||
| | | دین = اسلام | ||
|- | | مذهب = شیعه امامیه (اثنیعشری) | ||
| | | پیشه = متکلم، فیلسوف، ادیب، منجم | ||
| | | منصب = | ||
| | | پس از = | ||
|کد | | پیش از = | ||
| اساتید = ابوسهل اسماعیل بن علی نوبختی (دایی) | |||
|} | | مشایخ = | ||
| معاصرین = ابوعثمان دمشقی، اسحاق بن حنین، ثابت بن قره (مترجمان کتب فلسفی) | |||
| شاگردان = ابوعثمان دمشقی، اسحاق بن حنین، ثابت بن قره (مترجمان کتب فلسفی نزد او شاگردی کردند) | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| درجه علمی = از درخشانترین چهرههای خاندان نوبخت، متکلم برجسته، فیلسوف مبرز، امام و پیشوا در علم نجوم | |||
| دانشگاه = | |||
| حوزه = بغداد | |||
| علایق پژوهشی = کلام، فلسفه، ملل و نحل (ادیان و مذاهب)، نجوم، ادبیات | |||
| سبک نوشتاری = کلامی-فلسفی با رویکرد تطبیقی و تاریخی | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی |[[فرق الشیعة]]|[[فرق الشیعه (ترجمه)]]|[[ترجمه فرق الشیعه نوبختی]]}} | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE01849AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|نوبختی (ابهامزدایی)}} | |||
'''ابوالحسن حسن بن موسى نوبختى''' (متوفای 302 يا 310ق)، یکی از بزرگترين شخصيتهای شيعه در قرن سوم و چهارم هجرى، متکلم، فیلسوف، ادیب و آشنا به ملل و نحل | |||
== خاندان == | |||
جد او كه مؤسس خاندان نوبختيان بود، «نوبخت» نام داشت كه يك منجم زرتشتى ايرانى و از تبار گيوين گودرز بوده كه در زمان منصور دوانيقى به اسلام گراييده است. | |||
اين خانواده شيعى، دهها سال به اشاعه و ترويج دانش فلسفه، فقه، نجوم، طب و ادب اشتغال داشتند و از ميان اين خاندان، دانشمندان نامى، اخترشناسان زبردست و فقهاى برجستهاى برخاستهاند كه يكى از آنان «حسين بن روح نوبختى» نايب حضرت مهدى(عج) مىباشد. خاندان نوبخت تا اوايل قرن پنجم در آسمان علم كلام و حديث و ادب، شعر و نجوم درخشيدند. | |||
وی از طرف مادر منتسب به خاندان نوبختی است که مناصب مهمی در دربار عباسیان داشتهاند وی از امامیه بوده و ابوسهل اسماعیل بن علی بن اسحق بن ابوسهل بن نوبخت (۲۳۷-۳۱۱ قمری)، متکلم نامدار امامیه، دایی اوست. | |||
در اینکه پدر وی از خاندان نوبختی بوده یا فرزند وی تنها به سبب انتساب مادر به نوبختی اشتهار یافته است، اطلاعی در دست نیست. | |||
== استادان و شاگردان == | |||
مهمترین استاد نوبختی، دایی او، [[ابوسهل نوبختی]] بوده است که از دانشمندان و متکلمان نامدار شیعی به شمار میرود. | |||
نوبختی صاحب حلقه درسی مهمی در کلام و فلسفه گردید. جمعی از ناقلان کتابهای فلسفی، مانند [[ابوعثمان دمشقی]]، [[حیری، اسحق بن حنین|اسحاق بن حنین]] و [[ثابت بن قره]]، نزد او شاگردی کردهاند. | |||
== جایگاه == | |||
حسن بن موسى، از درخشانترين چهرههاى اين خاندان و دانشمندى مبرز در فلسفه و كلام اماميه و از اركان ترقى فكرى و علمى آن عصر به شمار مىرفته است. | حسن بن موسى، از درخشانترين چهرههاى اين خاندان و دانشمندى مبرز در فلسفه و كلام اماميه و از اركان ترقى فكرى و علمى آن عصر به شمار مىرفته است. | ||
به گفته سيد بن | به گفته [[ابن طاووس، علی بن موسی|سيد بن طاووس]]، او عالم به دانش نجوم و در اين علم، امام و پيشوا بوده و كتاب «الرصد على بطلميوس» را به نگارش درآورده است. | ||
وى در مباحث كلامى و فلسفى بر همقطارانش برترى داشت. همواره عدهاى از مترجمان كتب فلسفى، در نزد او گرد مىآمدند. | وى در مباحث كلامى و فلسفى بر همقطارانش برترى داشت. همواره عدهاى از مترجمان كتب فلسفى، در نزد او گرد مىآمدند. | ||
== آثار == | |||
او داراى تصنيفات عديدهاى در كلام و فلسفه بود، از آن جمله، كتاب «الآراء والديانات» بود كه به گفته [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] اين كتاب ناقص ماند و او نتوانست آن را كامل كند. | او داراى تصنيفات عديدهاى در كلام و فلسفه بود، از آن جمله، كتاب «الآراء والديانات» بود كه به گفته [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] اين كتاب ناقص ماند و او نتوانست آن را كامل كند. | ||
| خط ۵۰: | خط ۷۳: | ||
وى آثار متعددى در موضوع كلام و نقض و رد فلسفه و ديگر موضوعات نوشته است كه از جمله آنها، كتاب «توحيد و حدوث عالم» است. با توجه به تاريخ تألیف كتابهايى كه در اين زمينه نوشته شده، اين اثر، ظاهرا اولين كتاب نوشتهشده در اين زمينه است. | وى آثار متعددى در موضوع كلام و نقض و رد فلسفه و ديگر موضوعات نوشته است كه از جمله آنها، كتاب «توحيد و حدوث عالم» است. با توجه به تاريخ تألیف كتابهايى كه در اين زمينه نوشته شده، اين اثر، ظاهرا اولين كتاب نوشتهشده در اين زمينه است. | ||
از كتابهاى ديگر وى | از كتابهاى ديگر وى «[[فرق الشيعة]]» است كه در آن بهتفصيل درباره اختلاف فرقهها در اسلام بحث كرده است. وى در اين كتاب، ابتدا به فرقههاى غير شيعى چون مرجئه، جهنيه، معتزله و اهل حديث اشاره كرده و سپس به بحث درباره فرقههاى شيعى و علل پيدايش آنها پرداخته است. آخرين فرقهاى كه وى از آن نام مىبرد، قائلان به امامت جعفر كذابند. | ||
#توحيد كبير و توحيد صغير؛ | |||
#الجامع في الإمامة؛ | |||
#كتابهايى در رد بر اصحاب تناسخ و غلات. | |||
== منابع مقاله == | == منابع مقاله == | ||
#پايگاه حوزهنت، نوشته: حسن حسينزاده شانهچى، پنجشنبه اول ارديبهشت 1390ش. | |||
#پايگاه مركز مطالعات تحليلى آراى فلاسفه، پنجشنبه اول ارديبهشت 1390ش. | |||
#[https://fa.wikishia.net/view/%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%86%D9%88%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C پایگاه ویکی شیعه] | |||
{{الگو:فیلسوفان شیعه}} | |||
{{متکلمان شیعه}} | |||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
* [[فرق الشیعة]] | |||
* [[فرق الشیعه (ترجمه)]] | |||
* [[ترجمه فرق الشیعه نوبختی]] | |||
[[فرق الشیعة]] | |||
[[فرق الشیعه (ترجمه)]] | |||
[[ترجمه فرق الشیعه نوبختی | |||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:آذر(1400)]] | |||
[[رده:متکلمان شیعه]] | |||