کمالی دزفولی، سید علی
| سید علی کمالی دزفولی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | سید علی کمالی دزفولی |
| لقب | علامه کمالی دزفولی |
| نسب | با بیست و هفت واسطه به امام موسی کاظم (ع) میرسد |
| نام پدر | سید رضیالدین |
| ولادت | ۶ آذر ۱۲۹۰ش / ۱۷ ذیالحجه ۱۳۳۰ق |
| محل تولد | دزفول، ایران |
| محل زندگی | دزفول، اهواز، قم، تهران |
| رحلت | ۳۰ اسفند ۱۳۸۳ش |
| مدفن | دزفول |
| طول عمر | ۹۴ سال |
| خویشاوندان | پدر: سید رضیالدین (شاگرد آیتالله فیروزآبادی)، جد: سید حسین ظهیرالاسلام، عمو: سید صدرالدین |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| پیشه | قرآنپژوه، نویسنده، مدرس علوم دینی |
| اطلاعات علمی | |
| علایق پژوهشی | تفسیر قرآن، علوم قرآنی، معارف اسلامی، تاریخ اسلام، ادبیات |
| اساتید | |
| شاگردان | |
| برخی آثار | |
سید علی کمالی دزفولی (۱۲۹۰-۱۳۸۳ش)، دانشآموخته حوزه علمیه، نویسنده و قرآنپژوه معاصر بود. وی از پیشگامان و پیشتازان عمومیسازی فرهنگ قرآنی و از بزرگترین قرآنپژوهان عصر خود به شمار میرفت و تمام زندگیاش را وقف خدمت به قرآن کریم نمود.
ولادت
سید علی کمالی در هفدهم ذیالحجه سال ۱۳۳۰ق، مطابق با ۶ آذر ماه ۱۲۹۰ش، در شهر دزفول به دنیا آمد. نسب وی با بیست و هفت واسطه به امام هفتم حضرت امام موسی بن جعفر (ع) میرسید.[۱]
پدرش سید رضیالدین (۱۲۹۱-۱۳۳۷ق) که در سن ۲۶ سالگی دنیا را وداع گفت، از شاگردان آیتالله آقا سید محمد فیروزآبادی در نجف بود و از او اجازه اجتهاد داشت. جدش سید حسین ظهیرالاسلام فقیه و عارف (غیر خانقاهی) که از سال ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۲ق در تهران میزیسته، مرجع اهل فقه و عرفان بود.
تحصیلات
در سن هفتسالگی که پدرش فوت شد، نزد پدربزرگش میزیست. طبق معمول، او را به مکتبخانه فرستادند. در همان سال جدش را نیز از دست داد؛ لذا تحت کفالت عمویش «سید صدرالدین» قرار گرفت. او خود، مردی دانشمند، خطیب، شاعر و مؤلف بود. در همان سنوات، مدرسهای جدید به نام مدرسه محمودیه تأسیس شد که بعداً نامش احمدیه شد. به آن مدرسه رفت و تصدیق ابتدایی را گرفت. پس از آن به اهواز رفت و بخشی از دروس متوسطه را در آنجا گذراند. چون به سن بلوغ رسید، عمویش به اهواز آمد و او را با خود به دزفول برد و عمامه به سرش نهاد و به امامت مسجد خانوادگی منصوبش نمود.
وی در دوران تحصیل خود از محضر اساتید برجستهای بهره برد:
- «امثله»، «بصرویه»، «تصریف» را نزد مرحوم آقا سید محمدعلی مدرس آموخت.
- «شرایع» را خدمت آقا سید محمد قاضی فراگرفت.
- «شرح لمعه» را نزد حاجآقا میرزا هادی معزّی خواند.
- «مطول» را خدمت آیتالله آقا میرزا محمدعلی معزّی آموخت.
- «ریاض» و «جواهر» را خدمت آیتالله سید اسدالله نبوی فراگرفت و مدرک علوم منقول را از اهواز اخذ نمود.
در سالهای ۱۳۱۸ تا ۱۳۲۰ش دو سفر به قم رفت. چند صباحی در درس امام خمینی (ره) - در کتابخانه مدرسه فیضیه - حاضر شد و در همان سنوات، خدمت آیتالله سید علیاکبر برقعی راه یافت و مورد عنایت ایشان واقع شد.
فعالیتها
عمده فعالیتهای علمی علامه کمالی، بهویژه از نیمه دوم دهه چهل شمسی، مصروف پژوهشهای قرآنی شد. وی از سال ۱۳۴۸ خورشیدی و پس از واقعای شیرین که در خودنوشت ایشان ثبت است، به تشویق مترجم چیرهدست قرآن آیتالله حاج شیخ محمد کاظم معزی، با تمام قوا به ساحت مقدس قرآن راه یافت و از آن پس، تمام زندگیاش را وقف خدمت به مصحف شریف قرآن نمود.
گذران زندگیاش از منبر و زراعت و کشت نهال مرکبات بود. در امر کشاورزی بیش از ۱۲۰ هکتار درخت غرس نمود. در سراسر خوزستان، صدها منبر مفید و گیرا در تبیین و دفاع از اسلام ناب و در نقد تفکرات و تبلیغات احمد کسروی برپا کرد.
نامزدی استاد از سوی علما و اعلام دزفول در انتخابات دوره پانزدهم مجلس شورای ملی (تیر ۱۳۲۶ش) و کسب مطلق آرای مردم و پیروزی استاد و عدم اجازه رژیم جهت ورود ایشان به مجلس، زمینهساز استحکام رشته ارتباط و مودت آن فقید با رجال ملی و مذهبی کشور و در رأس آنها آیتالله سید ابوالقاسم کاشانی شد.
در سالهای اخیر و به مناسبتهایی چند، از جمله در نمایشگاه بینالمللی قرآن در سالهای ۱۳۷۶ و ۱۳۸۳ و نیز در شانزدهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب سال ۱۳۸۲، شخصیت جامعالاطراف، اما کمتر شناخته شده علامه فقید مورد تجلیل قرار گرفت.
وفات
ایشان در ۳۰ اسفند ۱۳۸۳ش در سن ۹۴ سالگی در زادگاهش دزفول درگذشت.[۲] و روح پرفتوحاش پس از قریب به یک قرن حیات طیبه به ملکوت اعلی پیوست.
آثار
علوم قرآنی
- قانون تفسیر
- تاریخ تفسیر
- قرآن، ثقل اکبر
- شناخت قرآن
- قرآن و مبارزات
- قرآن و دستورات اجتماعی
- قرآن و جامعه
- قرآن و شعارها
- قبسات القرآن
- مقدمه تفسیر قرآن برای همه (چکیدهای از قانون تفسیر)
- قرآن و مقام زن
معارف اسلامی
- خاتم النبیین
- عترت ثقل کبیر
- همزیستی و معاشرت در اسلام
- جاء الحق
- عرفان و سلوک اسلامی
- تاریخ مختصر صدر اسلام
- ارمغان ربیع (مختصر جلد یازدهم تاریخ تمدن ویل دورانت)
موضوعات مختلف
- هرکه میخواهد بخواند (در رد تفکرات احمد کسروی)
- عزیز و نگار (داستان منظوم اخلاقی به وزن خسرو و شیرین نظامی)
- گلستان امثال دزفولی
- جنایات دو ساله دکتر بقایی در دزفول (وقایع حزب زحمتکشان)
- دعبل خزاعی، شاعر انقلابی
- هزار سخن از حجازی
- مقدمه مفصل بر «الترجمان عن المرزبان»[۳]
مقالات
- تفسیر متکامل (گفتگو و مصاحبه)، گلستان قرآن، نیمه دوم فروردین ۱۳۸۴ - شماره ۲۰۳
- قرآن، قانون جاودانگی (گفتگو و مصاحبه)، گلستان قرآن، نیمه دوم فروردین ۱۳۸۴ - شماره ۲۰۳
پانویس
منابع مقاله
- مجاهدیان(تقوی)، سید مجتبی، میرمسیب، سید مهدی، محقق و مصحح کتاب تفسیر قرآن برای همه، تألیف سید علی کمالی دزفولی، قم: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، دفتر نشر معارف، 1394ش
- کمالی دزفولی «زندگینامه خودنوشت مرحوم استاد سید علی کمالی دزفولی»، گلستان قرآن، نیمه دوم فروردین 1380، شماره 203.
- سنگری، محمدکاظم، «قرآنپژوه معاصر، علامه سید علی کمالی دزفولی»، رشد آموزش قرآن، تابستان 1385، شماره 13.
- مقالات سید علی کمالی دزفولی در پایگاه مجلات نورمگز