کشمیری، سید عبدالکریم
سید عبدالکریم رضوی کشمیری (۱۳۴۳-۱۴۱۹ قمری)، عالم ربانی و عارف بزرگ شیعه در دوره معاصر و از شاگردان برجسته سید علی آقا قاضی طباطبایی بود. وی در نجف اشرف متولد شد و پس از تحصیلات عالی در علوم نقلی و عقلی، به مراتب عالی عرفان و سلوک دست یافت. از ویژگیهای بارز ایشان، تهذیب نفس، استخارههای راهگشا و انس عمیق با قرآن کریم بود. ایشان در سال ۱۳۷۸ش در قم درگذشت و در حرم حضرت معصومه(س) به خاک سپرده شد.
| سید عبدالکریم رضوی کشمیری | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | سید عبدالکریم رضوی کشمیری |
| نسب | سادات رضوی |
| نام پدر | سید محمدعلی کشمیری |
| ولادت | ۱۳۴۳ قمری (۱۳۰۵ شمسی) |
| محل تولد | نجف اشرف، عراق |
| محل زندگی | نجف اشرف، قم |
| رحلت | ۲۰ ذیالحجه ۱۴۱۹ قمری (۱۸ فروردین ۱۳۷۸ شمسی) |
| مدفن | حرم حضرت معصومه(س)، قم |
| طول عمر | ۷۴ سال |
| فرزندان | سید محمود کشمیری |
| خویشاوندان | سید محمدکاظم طباطبایی یزدی (پدربزرگ مادری) |
| دین | اسلام |
| مذهب | تشیع |
| پیشه | عالم ربانی، عارف، استاد اخلاق |
| اطلاعات علمی | |
| اجازه اجتهاد از | |
| درجه علمی | اجتهاد |
| علایق پژوهشی | عرفان، اخلاق، فقه، اصول، علم اعداد و حروف |
| اساتید | |
| شاگردان | |
| برخی آثار | |
ولادت و خاندان
سید عبدالکریم رضوی کشمیری در سال ۱۳۴۳ قمری (برابر با ۱۳۰۵ شمسی) در نجف اشرف در خانوادهای اهل علم و فضیلت دیده به جهان گشود.[۱] پدرش آیتالله سید محمدعلی رضوی کشمیری حائری (متوفی ۱۳۶۵ ق) از علمای برجسته نجف و داماد آیتالله سید محمدکاظم طباطبایی یزدی، صاحب کتاب معروف «عروة الوثقی» بود.[۲]
پدربزرگ ایشان، آیتالله سید محمدحسن کشمیری، از عارفان صاحب کرامت بود که در هفت سالگی همراه پدرش از کشمیر به کربلا مهاجرت کرد و به مقام اجتهاد و عرفان نایل آمد. او در تربیت شاگردانی همچون شیخ عبدالکریم حائری یزدی (بنیانگذار حوزه علمیه قم) نقش مهمی داشت.[۳] عارف کشمیری درباره نسب خود میفرمود: «ما اصالتاً قمی و از سادات رضوی هستیم و ریشه سیادت ما به حضرت موسی مبرقع فرزند بلافصل امام جواد علیهالسلام میرسد که در قم مدفون است.»
تحصیلات و اساتید
تحصیلات مقدماتی و سطح:
آیتالله کشمیری دروس مقدمات و ادبیات را نزد پدر بزرگوارش فرا گرفت. سپس به فراگیری سطوح عالیه نزد اساتیدی چون آیتالله شیخ مجتبی لنکرانی (تتمه رسائل)، شیخ راضی تبریزی (مکاسب)، آیتالله محمدتقی بهجت فومنی (رسائل)، شیخ محمدحسین طهرانی (کفایه)، حاج فیض خراسانی (منظومه سبزواری)، شیخ صدرا بادکوبهای (متون فلسفی) و شیخ عبدالحسین رشتی (اسفار) پرداخت.[۴] [۵][۶]
تحصیلات خارج فقه و اصول:
در درس خارج فقه و اصول بزرگان زیر شرکت کرد:
آیتالله سید ابوالقاسم خویی (که نقش بیشتری در رشد علمی ایشان داشت و ضمن صدور اجازه اجتهاد، تصریح کرد: «تقلید بر تو حرام است»)
آیتالله سید عبدالاعلی سبزواری[۷]
آیتالله سید عبدالهادی شیرازی[۸]
آیتالله شیخ علیمحمد بروجردی
آیتالله میرزا سید حسن بجنوردی (صاحب القواعد الفقهیه)[۹] [۱۰]
تحصیلات عرفانی و اخلاقی:
آیتالله کشمیری مراتب سیر و سلوک و عرفان را از محضر اساتید زیر آموخت:
۱. شیخ مرتضی طالقانی: اولین استاد اخلاقی ایشان بود. در هشت سالگی شیخ مرتضی او را دید و گفت: «در سرت نور است، تو به درد بازی نمیخوری!» سید عبدالکریم تا ۲۱ سالگی دامان شیخ مرتضی طالقانی را رها نکرد و بعدها دروس اخلاق این استاد عارف را به رشته تحریر درآورد.
۲. سید علی آقا قاضی طباطبایی: استاد اصلی عرفان ایشان بود که حدود پنج سال از محضر وی بهره برد. کشمیری در این باره میگوید: «علاقه آقای قاضی نسبت به من، مثل علاقه پدر به فرزند بود. گاهی در منزلشان که روضه بود، میرفتم و بعد از این که منزلشان خلوت میشد، پشت سرش نماز میخواندم. او مردی الهی و ملکوتی بود. ما هرگونه غم و همی از امور دنیا و آخرت را پیش ایشان حل میکردیم.»
۳. سید هاشم حداد: عالمی عارف و هندی الاصل بود که در کربلا به نعلسازی اشتغال داشت و از زبدهترین تربیت یافتگان مکتب سید علی قاضی بود. کشمیری نزدیک پانزده سال با او مرتبط بود.[۱۱][۱۲]
۴. مستور آقا شیرازی: این عارف گمنام و استاد بزرگ اخلاق در ذکر و فکر بسیار قوی و دید باطنی وسیع داشت و طی الارض میکرد. کشمیری از وی دستورالعمل «الیس الله بکافٍ عبده» را دریافت کرد.
۵. سید افضل حسین هندی: ساکن هندوستان بود و در اوقات ویژهای برای زیارت به نجف میآمد. کشمیری اذکار و اوراد خاصی را با اجازه او دریافت کرد.
۶. شیخ علی اکبر اراکی: از اوتاد عصر و رجال غیبی بود که کشمیری دستورالعملی برای استخاره از وی گرفت.[۱۳]
فعالیتها
تدریس و تربیت شاگردان:
آیتالله کشمیری پس از نیل به مراحل عالی اجتهاد و اخلاق، ابتدا در مسجد «جمال» نجف به اقامه نماز جماعت پرداخت و پس از درگذشت آیتالله مظفر در مسجد «مسابک» به اقامه جماعت اشتغال ورزید. در آخرین سالهای اقامت در عراق، روزهای پنجشنبه و جمعه هر هفته، در صحن مطهر حضرت سیدالشهداء علیهالسلام اقامه جماعت مینمود.[۱۴]
از شاگردان برجسته ایشان میتوان به حاج سید علی اکبر صداقت، حجتالاسلام والمسلمین جعفر ناصری دولتآبادی، شیخ هادی مروی، دکتر باقر لاریجانی و شیخ علی صافی اشاره کرد.[۱۵]
مهاجرت به ایران:
در پی سختگیریهای رژیم بعث عراق و ابراز مخالفت با این حکومت، تحت نظر قرار گرفت و سرانجام در سال ۱۳۵۹ شمسی به همراه خانواده به ایران هجرت کرد و در شهر مقدس قم سکنا گزید. در هنگام تبعید، نیروهای بعثی تمام نگاشتههای علمی و اموال ایشان را ضبط و از بین بردند.[۱۶][۱۷]
ویژگیهای اخلاقی و معنوی
تقوای مالی:
احتیاط شدید در مصرف بیت المال داشت. در یکی از ایام تعطیلی حوزه که شهریه به ایشان تقدیم شد، فرمود: «شهریه را برگردانید؛ چون ایام تعطیلی حوزه است و ما درس و بحث نداریم.»
استخارههای شگفتانگیز:
به یمن ریاضتها و مقام معنوی خویش، استخارههای راهگشا و غیبگونهای انجام میداد و با اشکال مختلف استخاره (قرآن، تسبیح و الهامات قلبی) به مراجعین پاسخ میگفت.[۱۸][۱۹]
انس با قرآن:
روزی ۱۰ جز قرآن تلاوت میکرد. میفرمود: زمانی که در نجف بودم هر سه روز یک ختم قرآن میکردم. ایشان به مردم برای حل مشکلات، قرائت برخی سورهها و آیات را توصیه میکرد.
عبادت و ذکر:
به گفته فرزندش سید محمود کشمیری، او شبانهروز در حال ذکر بود، حتی در حال راه رفتن زبانش به ذکر الهی مترنم بود. یکی از شاگردانش نقل میکند: «یک بار به قلب خود اشاره کرد و فرمود: سرت را بگذار اینجا! سرم را روی قلب آقا گذاشتم و شنیدم مثل ساعتی که دائم کار میکند ذکری دائماً تکرار میشود!» [۲۰]
عشق به نجف:
او به خاک نجف عشق میورزید و میفرمود: «خاک نجف مربی است، مخصوصاً راه را برای سلوک انسان باز و روح را گشاده میکند. کعبه من نجف است، قبله من نجف است.» آرزو داشت روزی به نجف بازگردد و با ریش خود حرم را جارو کند.[۲۱]
وفات و مدفن
این عارف سترگ و عالم برجسته در چهارشنبه ۱۸ فروردین ۱۳۷۸ شمسی برابر با ۲۰ ذیالحجه ۱۴۱۹ قمری پس از طی یک دوره بیماری در ۷۴ سالگی جان به جان آفرین تسلیم کرد.[۲۲] ایشان روزهای قبل از رحلت، این آیه را مکرر میخواند: «وَما جَعَلْنا لِبَشَرٍ مِنْ قَبْلِک الْخُلْد اَفَاِنْ مِتَّ فَهُمُ الخالِدُونَ * کلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْت» (سوره انبیاء، آیات ۳۴-۳۵).
پس از اقامه نماز توسط آیتالله محمدتقی بهجت، پیکر پاک این عارف وارسته در حرم مطهر حضرت معصومه(س)، قسمت بالاسر، جنب قبر علامه طباطبائی به خاک سپرده شد.[۲۳][۲۴][۲۵]
آثار
آیتالله کشمیری آثار قلمی زیادی در فنون مختلف به رشته تحریر درآورد، اما هنگام تبعید از عتبات عالیات به ایران توسط مزدوران بعث عراق، سایر اموال و آثار ایشان ضبط شد. از جمله آثار ایشان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
شرح کفایة الاصول آخوند خراسانی (با تقریظهایی از آیتالله خویی و آیتالله میلانی)
مجموعه اشعار عربی
مجموعه درسهای اخلاق شیخ مرتضی طالقانی
جزوهای در مورد اذکار و اوراد عرفانی
رسالة فی مبحث القطع
رسالة فی الطلب و الارادة
تقریرات درس اصول آیتالله خویی[۲۶]
دستورالعملهای مشکلگشا
از جمله دستورالعملهای این عارف فرزانه به حاجتمندان:
خواندن هزار مرتبه سوره توحید در هر روز: جهت نورانیت، روحانیت قلب، آسان شدن امور و رزق. ایشان هنگام ورود به منزل این سوره را میخواند و میفرمود: «فقر را از خانه بیرون میبرد.»
خواندن سوره قدر: جهت اطلاع از آینده خود؛ از شب اول ماه رمضان تا شب بیست و سوم، هر شبی هزار مرتبه.
خواندن چهار آیه آخر سوره حشر: به صورت اربعینهای خاص، برای استجابت دعا.
ذکر یونسیه (آیه ۸۷ سوره انبیاء): چهارصد بار بعد از نماز عشاء در سجده گفته شود، دارای آثاری چون دیدن حالات برزخی، تقویت قلب و مکاشفات، پیشرفت در سلوک و استجابت دعا.[۲۷] [۲۸]
منابع برای مطالعه بیشتر
کتاب «شیدا» - مؤسسه فرهنگی مطالعاتی شمسالشموس (شرح سیر عرفانی)
کتاب «دلشده» - مؤسسه فرهنگی مطالعاتی شمس الشموس، ۱۳۸۶
کتاب «افلاکیان خاک نشین»- مؤسسه فرهنگی مطالعاتی شمس الشموس. 1386 هجری شمسی
کتاب «روح و ریحان»: شرح حال عالم رباني و عارف صمداني آيتالله سيد عبدالکريم کشميري قدس سره، 1304 - 1378هـ.ش، علیاکبر صداقت، 1382ش.
پانويس
- ↑ ر.ک: جمعی از پژوهشگران، ص306
- ↑ ر.ک: هاشمیان، هادی، ص143
- ↑ ر.ک: جواهر کلام، عبدالحسین، ج2، ص290-291
- ↑ ر.ک: هاشمیان، هادی، ص143
- ↑ ر.ک: کنگره بزرگداشت آیتالله حاج سید علی آقا قاضی(ره)، ج2، ص547
- ↑ ر.ک: جواهر کلام، عبدالحسین، ج2، ص292
- ↑ ر.ک: کنگره بزرگداشت آیتالله حاج سید علی آقا قاضی(ره)، ج2، ص547
- ↑ ر.ک: جمعی از پژوهشگران، ص307
- ↑ ر.ک: هاشمیان، هادی، ص144
- ↑ ر.ک: جواهر کلام، عبدالحسین، ج2، ص293
- ↑ ر.ک: هاشمیان، هادی، ص144
- ↑ ر.ک: کنگره بزرگداشت آیتالله حاج سید علی آقا قاضی(ره)، ج2، ص547
- ↑ ر.ک: استادان سید عبدالکریم رضوی کشمیری، پایگاه اطلاع رسانی حوزه
- ↑ ر.ک: جواهر کلام، عبدالحسین، ج2، ص296
- ↑ ر.ک: کنگره بزرگداشت آیتالله حاج سید علی آقا قاضی(ره)، ج2، ص547
- ↑ ر.ک: جمعی از پژوهشگران، ص306
- ↑ ر.ک: جواهر کلام، عبدالحسین، ج2، ص296
- ↑ ر.ک: جواهر کلام، عبدالحسین، ج2، ص296
- ↑ ر.ک: ویژگیهای آیتالله سید عبدالکریم کشمیری(ره)، سایت اندیشه برتر
- ↑ ر.ک: هیأت تحریریه مؤسسه فرهنگی مطالعاتی شمس الشموس، ص 82
- ↑ ر.ک: هیأت تحریریه مؤسسه فرهنگی مطالعاتی شمس الشموس، ص 82
- ↑ ر.ک: جمعی از پژوهشگران، ص306
- ↑ ر.ک: هاشمیان، هادی، ص144
- ↑ ر.ک: کنگره بزرگداشت آیتالله حاج سید علی آقا قاضی(ره)، ج2، ص547
- ↑ ر.ک: جواهر کلام، عبدالحسین، ج2، ص297
- ↑ ر.ک: جواهر کلام، عبدالحسین، ج2، ص295
- ↑ ر.ک: دستورالعمل های مشکل گشا، پایگاه اطلاع رسانی حوزه
- ↑ ر.ک: ویژگیهای آیتالله سید عبدالکریم کشمیری(ره)، سایت اندیشه برتر
منابع مقاله
- جمعی از پژوهشگران، قم - ایران: فرهنگ مفاخر مسلمان، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران. اداره کل پژوهشهای اسلامی رسانه. دفتر پژوهشهای کاربردی. گروه انقلاب اسلامی، تاریخ و مناسبتها، 1397 هجری شمسی
- هاشمیان، هادی، کوه توحید (بررسی سیر زندگی، افکار، آثار و ... سید العارفین آیتالله سید علی آقا قاضی طباطبایی تبریزی(ره))، تبریز - ایران: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان شرقی، 1391 هجری شمسی
- کنگره بزرگداشت آیتالله حاج سید علی آقا قاضی(ره)، تبریز - ایران: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان شرقی، 1391 هجری شمسی
- جواهر کلام، عبدالحسین، تربت پاکان قم: شرح حال مدفونین در سرزمین قم، قم - ایران:انصاريان، 1382 هجری شمسی|1424 هجری قمری
- هیأت تحریریه مؤسسه فرهنگی مطالعاتی شمس الشموس، افلاکیان خاکنشین، تهران - ایران: شمس الشموس، 1386 هجری شمسی
- پایگاه اطلاع رسانی حوزه: زندگینامه سید عبدالکریم رضوی کشمیری
- سایت اندیشه برتر: ویژگیهای آیتالله سید عبدالکریم کشمیری(ره)