پرش به محتوا

حدیث منزلت: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۲: خط ۱۲:
}}
}}


'''حدیث منزلت''' (به عربی: حدیث المنزلة) از مشهورترین و معتبرترین احادیث نبوی است که در آن پیامبر اسلام (ص) جایگاه علی بن ابی طالب (ع) را نسبت به خود، معادل جایگاه هارون (ع) نسبت به موسی (ع) معرفی می‌کند، با این تفاوت که پس از ایشان پیامبری نخواهد آمد. این حدیث در مهم‌ترین منابع حدیثی فریقین (اهل سنت و شیعه) نقل شده و از نظر سند، صحیح و متواتر است[citation:1].
'''حدیث منزلت''' (به عربی: حدیث المنزلة) از مشهورترین و معتبرترین احادیث نبوی است که در آن پیامبر اسلام (ص) جایگاه علی بن ابی طالب (ع) را نسبت به خود، معادل جایگاه هارون (ع) نسبت به موسی (ع) معرفی می‌کند، با این تفاوت که پس از ایشان پیامبری نخواهد آمد. این حدیث در مهم‌ترین منابع حدیثی فریقین (اهل سنت و شیعه) نقل شده و از نظر سند، صحیح و متواتر است.


== متن و ترجمهٔ حدیث ==
== متن و ترجمهٔ حدیث ==
خط ۱۹: خط ۱۹:


'''ترجمهٔ فارسی:'''
'''ترجمهٔ فارسی:'''
<blockquote>«آیا راضی نیستی که نسبت به من، همان جایگاهی را داشته باشی که هارون نسبت به موسی داشت، جز اینکه پس از من پیامبری نیست؟»[citation:1]</blockquote>
<blockquote>«آیا راضی نیستی که نسبت به من، همان جایگاهی را داشته باشی که هارون نسبت به موسی داشت، جز اینکه پس از من پیامبری نیست؟»</blockquote>


'''متن کامل در برخی منابع (مانند کتاب الارشاد شیخ مفید):'''
'''متن کامل در برخی منابع (مانند کتاب الارشاد شیخ مفید):'''
خط ۲۵: خط ۲۵:


'''ترجمه:'''
'''ترجمه:'''
<blockquote>«ای برادر! به جایگاه خود بازگرد. مدینه را جز من و تو کسی درست نمی‌تواند اداره کرد. تو جانشین منی در میان خانواده‌ام و در شهر هجرت و قوم من. آیا راضی نیستی که نسبت به من، همان جایگاهی را داشته باشی که هارون نسبت به موسی داشت، جز اینکه پس از من پیامبری نیست؟»[citation:1]</blockquote>
<blockquote>«ای برادر! به جایگاه خود بازگرد. مدینه را جز من و تو کسی درست نمی‌تواند اداره کرد. تو جانشین منی در میان خانواده‌ام و در شهر هجرت و قوم من. آیا راضی نیستی که نسبت به من، همان جایگاهی را داشته باشی که هارون نسبت به موسی داشت، جز اینکه پس از من پیامبری نیست؟»</blockquote>


== شأن نزول و زمان صدور ==
== شأن نزول و زمان صدور ==
حدیث منزلت در چند موقعیت مختلف از پیامبر اسلام (ص) نقل شده است، اما مشهور‌ترین و مستند‌ترین آن، مربوط به '''جنگ تبوک''' (سال ۹ یا ۱۰ هجری قمری) است[citation:1].
حدیث منزلت در چند موقعیت مختلف از پیامبر اسلام (ص) نقل شده است، اما مشهور‌ترین و مستند‌ترین آن، مربوط به '''جنگ تبوک''' (سال ۹ یا ۱۰ هجری قمری) است.


=== جنگ تبوک ===
=== جنگ تبوک ===
هنگامی که پیامبر (ص) برای بزرگ‌ترین لشکرکشی خود به سوی تبوک حرکت کردند، علی بن ابی طالب (ع) را به عنوان '''جانشین خود در مدینه''' منصوب نمودند. پس از حرکت پیامبر، منافقان شایعه کردند که علی (ع) را به دلیل سنگینی و ضعفش در مدینه نگه داشته‌اند. علی (ع) با شنیدن این شایعات، خود را به پیامبر رساند و موضوع را بازگو نمود. در این هنگام، پیامبر (ص) با ناراحتی فرمودند که شایعه‌سازان دروغ گفته‌اند و سپس حدیث منزلت را بیان فرمودند[citation:1].
هنگامی که پیامبر (ص) برای بزرگ‌ترین لشکرکشی خود به سوی تبوک حرکت کردند، علی بن ابی طالب (ع) را به عنوان '''جانشین خود در مدینه''' منصوب نمودند. پس از حرکت پیامبر، منافقان شایعه کردند که علی (ع) را به دلیل سنگینی و ضعفش در مدینه نگه داشته‌اند. علی (ع) با شنیدن این شایعات، خود را به پیامبر رساند و موضوع را بازگو نمود. در این هنگام، پیامبر (ص) با ناراحتی فرمودند که شایعه‌سازان دروغ گفته‌اند و سپس حدیث منزلت را بیان فرمودند.


== منابع اصلی حدیث ==
== منابع اصلی حدیث ==
خط ۵۱: خط ۵۱:
== دلالت حدیث ==
== دلالت حدیث ==
=== در نگاه شیعه ===
=== در نگاه شیعه ===
شیعیان این حدیث را یکی از مهم‌ترین ادله بر '''خلافت بلافصل امام علی (ع)''' پس از پیامبر (ص) می‌دانند، زیرا هارون (ع) بر اساس آیات قرآن وزیر، جانشین و همپیمان موسی (ع) بود[citation:1].
شیعیان این حدیث را یکی از مهم‌ترین ادله بر '''خلافت بلافصل امام علی (ع)''' پس از پیامبر (ص) می‌دانند، زیرا هارون (ع) بر اساس آیات قرآن وزیر، جانشین و همپیمان موسی (ع) بود.


=== در نگاه اهل سنت ===
=== در نگاه اهل سنت ===
اهل سنت این حدیث را بر '''فضیلت عظیم علی بن ابی طالب (ع)''' حمل می‌کنند، اما خلافت بلافصل را از آن استنباط نمی‌کنند. از نظر ایشان، این حدیث نشان‌دهندهٔ جایگاه علمی و معنوی بالای علی (ع) است، نه جانشینی سیاسی فوری[citation:1].
اهل سنت این حدیث را بر '''فضیلت عظیم علی بن ابی طالب (ع)''' حمل می‌کنند، اما خلافت بلافصل را از آن استنباط نمی‌کنند. از نظر ایشان، این حدیث نشان‌دهندهٔ جایگاه علمی و معنوی بالای علی (ع) است، نه جانشینی سیاسی فوری.


== دیدگاه علمای بزرگ ==
== دیدگاه علمای بزرگ ==
خط ۶۵: خط ۶۵:
* '''ابن حجر عسقلانی''': این حدیث صحیح است و دلالت بر فضیلت عظیم علی دارد.
* '''ابن حجر عسقلانی''': این حدیث صحیح است و دلالت بر فضیلت عظیم علی دارد.
* '''نووی''': این حدیث در صحیح مسلم به طور متواتر نقل شده است.
* '''نووی''': این حدیث در صحیح مسلم به طور متواتر نقل شده است.
* '''ابن تیمیه''': این حدیث صحیح است و مقصود آن، اثبات فضیلت است (منهاج السنة)[citation:1].
* '''ابن تیمیه''': این حدیث صحیح است و مقصود آن، اثبات فضیلت است (منهاج السنة).


== نتیجه‌گیری ==
== نتیجه‌گیری ==
حدیث منزلت یکی از مستندترین و مشهورترین احادیث نبوی است که در صحیح‌ترین منابع فریقین نقل شده و از نظر سند، در درجهٔ اعتبار «صحیح متواتر» قرار دارد. اختلاف نظر اصلی میان شیعه و اهل سنت نه در سند حدیث، بلکه در دلالت و تفسیر آن است[citation:1].
حدیث منزلت یکی از مستندترین و مشهورترین احادیث نبوی است که در صحیح‌ترین منابع فریقین نقل شده و از نظر سند، در درجهٔ اعتبار «صحیح متواتر» قرار دارد. اختلاف نظر اصلی میان شیعه و اهل سنت نه در سند حدیث، بلکه در دلالت و تفسیر آن است.


== منابع ==
== منابع ==
؟؟؟
؟؟؟