سبکی، علی بن عبدالکافی: تفاوت میان نسخه‌ها

'''تقی‌الدین ابو الحسن علی بن عبدالکافی بن علی سبکی انصاری خزرجی''' (۶۸۳-۷۵۶ق) فقیه شافعی، محدث، مفسر، اصولی، متکلم، نحوی، قاضی‌القضات شام و خطیب جامع اموی دمشق بود. از برجسته‌ترین شخصیت‌های علمی قرن هشتم هجری و از مدافعان سرسخت عقاید اهل سنت در برابر آرای ابن تیمیه به شمار می‌رود. او با تألیف بیش از ۱۵۰ اثر علمی، به ویژه کتاب «شفاء السقام» در دفاع از مشروعیت زیارت قبر پیامبر و ردّ نظریات ابن تیمیه، نقشی بی‌بدیل در تاریخ فکری اسلام ایفا کرد.  

تاج‌الدین عبدالوهاب سبکی (متوفی ۷۷۱ق) – جانشین پدر در منصب قضا و نویسندهٔ اثر مشهور «طبقات الشافعیة الکبری».

حدیث: شرف‌الدین دمياطی (متوفی ۷۰۵ق) و سعدالدین حارثی

نحو (دستور زبان): ابوحیان اندلسی

ریاست و استادیِ «دارالحدیث اشرفیه»: پس از درگذشت حافظ مِزّی، به عنوان استاد و سرپرست دارالحدیث اشرفیه (مهم‌ترین مرکز حدیثی جهان اسلام) منصوب شد.<ref name="shifa-role" />

یکی از مهم‌ترین ابعاد شخصیت علمی سبکی، مواجههٔ انتقادی او با آرای ابن تیمیه و شاگردش ابن قیم جوزیه بود.

محور اصلی اختلاف میان این دو دانشمند، مسئله «توسل» (طلب وسیله قرار دادن) و «شد رحال» (سفر کردن) برای زیارت قبر پیامبر اسلام (ص) بود. سبکی در کتاب پربار خود، «شفاء السقام فی زیارة خیر الأنام»، به طور مفصل به دفاع از مشروعیت شرعی این اعمال پرداخته و دیدگاه ابن تیمیه را که آنها را بدعت می‌شمرد، به شدت نقد کرده است. این اثر به یکی از مهم‌ترین منابع در رد آرای ابن تیمیه تبدیل شد.<ref name="islamsyria-ziyara2">[https://islamsyria.com/articles/حدث-في-التاسع-عشر-جمادى-الآخرة-تعيين-قاضي-القضاة-تقي-الدين-السبكي/ رابطة العلماء السوريين، خطوط ۸۷-۹۳]</ref>

سبکی در «شفاء السقام» با قاطعیت از جواز توسل و زیارت دفاع کرده و آرای ابن تیمیه را اقدامی نوظهور (بدعت) در تاریخ اسلام دانسته است. او در این کتاب می‌نویسد:

«اعلم: أنه یجوز و یحسن التوسل، والاستغاثة، والتشفع بالنبی صلی الله علیه و آله وسلم إلی ربه سبحانه و تعالی. وجواز ذلک و حسنه من الأمور المعلومة لکل ذی دین، المعروفة من فعل الأنبیاء والمرسلین، و سیر السلف الصالحین، و العلماء و العوام من المسلمین. و لم ینکر أحد ذلک من أهل الأدیان، و لا سمع به فی زمن من الأزمان، حتی جاء ابن تیمیه، ... و ابتدع ما لم یسبق إلیه فی سائر الأعصار.»<ref>[https://noorlib.ir/book/view/3718?pageNumber=293 سبکی، علی بن عبدالکافی، شفاء السقام، ج۱، ص۲۹۳]، </ref>

علاوه بر «شفاء السقام»، سبکی آثار متعددی در رد آرای کلامی و فقهی ابن تیمیه و شاگردانش تألیف کرد، از جمله:

«السیف الصقیل فی الرد علی ابن زفیل» (که کنایه از ابن قیم جوزیه است)<ref name="other-works" />

تاج‌الدین عبدالوهاب سبکی (فرزندش و قاضی‌القضات بعد از او)<ref name="students-a">[https://noorlib.ir/book/view/3718?pageNumber=12 سبکی، علی بن عبدالکافی، شفاء السقام، ج۱، ص۱۲]</ref>

جمال‌الدین اسنوی (صاحب «طبقات الشافعیة»)

صلاح‌الدین صفدی (ادیب و مورخ نامی)<ref name="students-b">[https://noorlib.ir/book/view/66600?volumeNumber=1&pageNumber=106 سبکی، علی بن عبدالکافی، الإبهاج، ج۱، ص۱۰۶]</ref>

مجدالدین فیروزآبادی (صاحب قاموس المحیط)

حافظ ابومحمد برزالی، حافظ علائی و حافظ حسینی

علاوه بر این، دانشمندان بزرگی چون حافظ مِزّی و شمس‌الدین ذهبی که هم‌عصر و حتی از سبکی بزرگ‌سال‌تر بودند، از محضر او بهره برده و از او روایت حدیث کرده‌اند.<ref name="students-b" /><ref name="students-a" />

به گفته جلال‌الدین سیوطی، تقی‌الدین سبکی بیش از ۱۵۰ اثر در علوم مختلف اسلامی تألیف کرد.<ref name="fatawa-works">[https://noorlib.ir/book/view/23501?volumeNumber=1&pageNumber=3 سبکی، علی بن عبدالکافی، فتاوی السبکی، ج۱، ص۳]</ref> <ref name="shamela-works">[https://shamela.ws/author/437 السبکی، تقی‌الدین - المكتبة الشاملة]</ref> از مهم‌ترین آثار او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: