۱۵۹٬۸۰۵
ویرایش
پیاژه، ژان: تفاوت میان نسخهها
←وابستهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: برگرداندهشده ویرایشگر دیداری |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
||
| (۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | {{جعبه اطلاعات زندگینامه | ||
| عنوان = ژان پیاژه | | عنوان = ژان پیاژه | ||
| تصویر = | | تصویر = NUR33804.jpg | ||
| اندازه تصویر = | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | | توضیح تصویر = | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | باربل اینهلدر | سیمور پاپرت}} | | شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | باربل اینهلدر | سیمور پاپرت}} | ||
| اجازه اجتهاد از = {{فهرست جعبه عمودی | }} | | اجازه اجتهاد از = {{فهرست جعبه عمودی | }} | ||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | | | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[ساختارگرایی]] | ساخت واقعیت در کودک | قضاوت اخلاقی در کودک | روانشناسی هوش | معرفتشناسی ژنتیک}} | ||
| سبک نوشتاری = | | سبک نوشتاری = | ||
| وبگاه = | | وبگاه = | ||
| امضا = | | امضا = | ||
| کد مؤلف = | | کد مؤلف = AUTHORCODE33804AUTHORCODE | ||
}} | }} | ||
'''ژان ویلیام فریتز پیاژه''' (۱۸۹۶ –۱۹۸۰م)، روانشناس، زیستشناس و معرفتشناس سوئیسی بود که به خاطر نظریه مراحل رشد شناختی و بنیانگذاری «معرفتشناسی ژنتیک» شهرت دارد. او با مطالعات خود درباره کودکان نشان داد که تفکر آنان نه نسخهای ناقص از تفکر بزرگسالان، بلکه دارای ساختاری کیفی متفاوت است. پیاژه مرکز بینالمللی معرفتشناسی ژنتیک را در ژنو تأسیس کرد و تا پایان عمر ریاست آن را بر عهده داشت. نظریه او که شامل چهار مرحله حسی-حرکتی، پیشعملیاتی، عملیات عینی و عملیات صوری است، تأثیری عمیق بر روانشناسی رشد، آموزش و پرورش و حتی علوم رایانه گذاشته است. | '''ژان ویلیام فریتز پیاژه''' (۱۸۹۶ –۱۹۸۰م)، روانشناس، زیستشناس و معرفتشناس سوئیسی بود که به خاطر نظریه مراحل رشد شناختی و بنیانگذاری «معرفتشناسی ژنتیک» شهرت دارد. او با مطالعات خود درباره کودکان نشان داد که تفکر آنان نه نسخهای ناقص از تفکر بزرگسالان، بلکه دارای ساختاری کیفی متفاوت است. پیاژه مرکز بینالمللی معرفتشناسی ژنتیک را در ژنو تأسیس کرد و تا پایان عمر ریاست آن را بر عهده داشت. نظریه او که شامل چهار مرحله حسی-حرکتی، پیشعملیاتی، عملیات عینی و عملیات صوری است، تأثیری عمیق بر روانشناسی رشد، آموزش و پرورش و حتی علوم رایانه گذاشته است. | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
==تولد و خاندان== | ==تولد و خاندان== | ||
ژان ویلیام فریتز پیاژه در ۹ اوت ۱۸۹۶ در شهر نوشاتل، در منطقه فرانسویزبان سوئیس به دنیا آمد.<ref name="fondation"> | ژان ویلیام فریتز پیاژه در ۹ اوت ۱۸۹۶ در شهر نوشاتل، در منطقه فرانسویزبان سوئیس به دنیا آمد.<ref name="fondation">[https://www.fondationjeanpiaget.ch Fondation Jean Piaget – Biographie]</ref> او بزرگترین پسر آرتور پیاژه، استاد ادبیات قرون وسطی در دانشگاه نوشاتل، و ربکا جکسون، از خانوادهای برجسته فرانسوی (با تبار انگلیسی) بود.<ref name="educationlibrary">[https://www.educationlibrary.org/jean-piaget-biography-theory-and-cognitive-development/ Education Library: Jean Piaget Biography]</ref> | ||
پیاژه کودکی بسیار زودرس و علاقهمند به زیستشناسی و دنیای طبیعی بود. در یازده سالگی نخستین مقاله علمی خود را درباره یک گنجشک آلبینو منتشر کرد.<ref name="simply"> | پیاژه کودکی بسیار زودرس و علاقهمند به زیستشناسی و دنیای طبیعی بود. در یازده سالگی نخستین مقاله علمی خود را درباره یک گنجشک آلبینو منتشر کرد.<ref name="simply">[https://www.simplypsychology.org/piaget.html SimplyPsychology: Piaget's Theory and Stages]</ref> تا پانزده سالگی چندین مقاله درباره نرمتنان (مالاکولوژی) نوشت و در محافل علمی جانورشناسی به شهرت رسید، بهگونهای که بسیاری از متخصصان تصور میکردند او یک دانشمند مجرب است، نه یک نوجوان دبیرستانی.<ref name="educationlibrary" /> | ||
==تحصیلات== | ==تحصیلات== | ||
پیاژه در دانشگاه نوشاتل در رشته علوم طبیعی تحصیل کرد و در سال ۱۹۱۸ مدرک دکترای خود را در این زمینه دریافت کرد.<ref name="goodtherapy"> | پیاژه در دانشگاه نوشاتل در رشته علوم طبیعی تحصیل کرد و در سال ۱۹۱۸ مدرک دکترای خود را در این زمینه دریافت کرد.<ref name="goodtherapy">[https://www.goodtherapy.org/famous-psychologists/jean-piaget.html GoodTherapy: Jean Piaget (1896-1980)]</ref> او مدتی کوتاه در دانشگاه زوریخ به مطالعه روانکاوی پرداخت و سپس در سال ۱۹۱۹ برای کار در آزمایشگاه آلفرد بینه به پاریس رفت.<ref name="psychjournals">[https://psyjournals.ru/en/authors/1344 PsyJournals: Jean William Fritz Piaget]</ref> | ||
در پاریس، پیاژه با تئودور سیمون همکاری کرد و به ارزیابی آزمونهای هوش بینه-سیمون پرداخت. در همین دوران بود که متوجه شد کودکان در سنین مشخص، اشتباهات مشابهی مرتکب میشوند که نشاندهنده تفاوت کیفی تفکر آنان با بزرگسالان است.<ref name="simply" /> | در پاریس، پیاژه با تئودور سیمون همکاری کرد و به ارزیابی آزمونهای هوش بینه-سیمون پرداخت. در همین دوران بود که متوجه شد کودکان در سنین مشخص، اشتباهات مشابهی مرتکب میشوند که نشاندهنده تفاوت کیفی تفکر آنان با بزرگسالان است.<ref name="simply" /> | ||
| خط ۵۸: | خط ۵۸: | ||
==فعالیتهای علمی و حرفهای== | ==فعالیتهای علمی و حرفهای== | ||
پیاژه در سال ۱۹۲۱ به عنوان مدیر پژوهشهای مؤسسه ژان ژاک روسو در ژنو به سوئیس بازگشت.<ref name="theeducationpeople">The Education People: Exploring Pedagogy - Introducing Jean Piaget | پیاژه در سال ۱۹۲۱ به عنوان مدیر پژوهشهای مؤسسه ژان ژاک روسو در ژنو به سوئیس بازگشت.<ref name="theeducationpeople">[https://www.theeducationpeople.org/blog/exploring-pedagogy-introducing-jean-piaget/ The Education People: Exploring Pedagogy - Introducing Jean Piaget]</ref> از سال ۱۹۲۵ تا ۱۹۲۹ به عنوان استاد روانشناسی، جامعهشناسی و فلسفه علم در دانشگاه نوشاتل تدریس کرد. | ||
در سال ۱۹۲۹، پیاژه سمت مدیر دفتر بینالمللی آموزش (IBE) را پذیرفت و تا سال ۱۹۶۷ در این سمت باقی ماند.<ref name="educationlibrary" /> او همچنین از سال ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۹ استاد تاریخ اندیشه علمی در دانشگاه ژنو بود و از ۱۹۴۰ تا ۱۹۷۱ استاد روانشناسی تجربی در همان دانشگاه.<ref name="goodtherapy" /> | در سال ۱۹۲۹، پیاژه سمت مدیر دفتر بینالمللی آموزش (IBE) را پذیرفت و تا سال ۱۹۶۷ در این سمت باقی ماند.<ref name="educationlibrary" /> او همچنین از سال ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۹ استاد تاریخ اندیشه علمی در دانشگاه ژنو بود و از ۱۹۴۰ تا ۱۹۷۱ استاد روانشناسی تجربی در همان دانشگاه.<ref name="goodtherapy" /> | ||
| خط ۶۸: | خط ۶۸: | ||
==نظریه مراحل رشد شناختی== | ==نظریه مراحل رشد شناختی== | ||
نظریه پیاژه بر این باور استوار است که کودکان از طریق مراحل کیفی متمایزی از رشد شناختی عبور میکنند و هر کودک این مراحل را به ترتیب یکسان (اما نه با سرعت یکسان) طی میکند.<ref name="raisingsuperstars"> | نظریه پیاژه بر این باور استوار است که کودکان از طریق مراحل کیفی متمایزی از رشد شناختی عبور میکنند و هر کودک این مراحل را به ترتیب یکسان (اما نه با سرعت یکسان) طی میکند.<ref name="raisingsuperstars">[https://www.raisingsuperstars.com/post/piagets-theory-of-cognitive-development Raising Superstars: Piaget's Theory]</ref> | ||
==مفاهیم کلیدی: طرحواره، جذب، انطباق و تعادل== | ==مفاهیم کلیدی: طرحواره، جذب، انطباق و تعادل== | ||
- | - طرحواره (Schema): الگو یا چارچوب ذهنی که برای سازماندهی و تفسیر اطلاعات از آن استفاده میشود. پیاژه سه نوع طرحواره را شناسایی کرد: رفتاری (الگوهای رفتار)، نمادی (تصاویر ذهنی و کلمات) و عملیاتی (فعالیتهای ذهنی).<ref name="goodtherapy" /> | ||
- | - جذب (Assimilation): گنجاندن اطلاعات جدید در طرحوارههای موجود. مثلاً کودکی که مفهوم «سگ» را میشناسد، ممکن است گربه را هم ابتدا سگ بنامد.<ref name="educationlibrary" /> | ||
- | - انطباق (Accommodation): تغییر طرحوارههای موجود یا ایجاد طرحواره جدید برای هماهنگی با اطلاعات تازه.<ref name="theeducationpeople" /> | ||
- | - تعادل (Equilibration): نیروی محرکه درونی که کودک را به سمت ایجاد تعادل میان جذب و انطباق سوق میدهد. وقتی تعادل برقرار میشود، کودک به مرحله جدیدی از تفکر دست یافته است.<ref name="educationlibrary" /> | ||
===چهار مرحله رشد شناختی=== | ===چهار مرحله رشد شناختی=== | ||
| خط ۱۱۸: | خط ۱۱۸: | ||
نوجوان توانایی تفکر انتزاعی و استدلال فرضی-قیاسی پیدا میکند.<ref name="simply" /> ویژگیها:<ref name="simply" /><ref name="raisingsuperstars" /> | نوجوان توانایی تفکر انتزاعی و استدلال فرضی-قیاسی پیدا میکند.<ref name="simply" /> ویژگیها:<ref name="simply" /><ref name="raisingsuperstars" /> | ||
- | - تفکر انتزاعی: درک مفاهیمی مانند عدالت، عشق و آزادی بدون نیاز به مثال عینی. | ||
- | - استدلال فرضی-قیاسی (Hypothetico-deductive reasoning): توانایی طرح فرضیه و آزمون سیستماتیک آن. | ||
- | - تفکر درباره تفکر (Metacognition): آگاهی و تأمل بر فرایندهای ذهنی خود. | ||
- | - استدلال علمی: نوجوان میتواند مانند یک دانشمند، متغیرها را جدا کرده و روابط علی را کشف کند. | ||
==معرفتشناسی ژنتیک (Genetic Epistemology)== | ==معرفتشناسی ژنتیک (Genetic Epistemology)== | ||
| خط ۱۵۰: | خط ۱۵۰: | ||
اندیشههای پیاژه الهامبخش بسیاری از نظریهپردازان بعدی شد: | اندیشههای پیاژه الهامبخش بسیاری از نظریهپردازان بعدی شد: | ||
- لارنس کلبرگ: نظریه مراحل رشد اخلاقی او به شدت تحت تأثیر پیاژه بود.<ref name="ravanerooz">مجله روانشناسی روان روز: بیوگرافی ژان پیاژه | - لارنس کلبرگ: نظریه مراحل رشد اخلاقی او به شدت تحت تأثیر پیاژه بود.<ref name="ravanerooz">[https://ravanerooz.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%98%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%DA%98%D9%87-1980-1896/ مجله روانشناسی روان روز: بیوگرافی ژان پیاژه]</ref> | ||
- سیمور پاپرت: زبان برنامهنویسی لوگو را بر اساس مفاهیم پیاژه توسعه داد.<ref name="educationlibrary" /> | - سیمور پاپرت: زبان برنامهنویسی لوگو را بر اساس مفاهیم پیاژه توسعه داد.<ref name="educationlibrary" /> | ||
| خط ۱۶۹: | خط ۱۶۹: | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
پیاژه بیش از ۶۰ کتاب و صدها مقاله منتشر کرد. برخی از مهمترین آثار او به زبان انگلیسی عبارتند از:<ref name="unige"> | پیاژه بیش از ۶۰ کتاب و صدها مقاله منتشر کرد. برخی از مهمترین آثار او به زبان انگلیسی عبارتند از:<ref name="unige">[https://www.unige.ch/piaget/ Université de Genève: Centre Jean Piaget]</ref> | ||
- The Language and Thought of the Child (۱۹۲۶) – زبان و اندیشه در کودک | - The Language and Thought of the Child (۱۹۲۶) – زبان و اندیشه در کودک | ||
| خط ۲۰۲: | خط ۲۰۲: | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
# - [https://www.fondationjeanpiaget.ch Fondation Jean Piaget – Biographie] | |||
# - [https://www.unige.ch/piaget/ Université de Genève: Centre Jean Piaget] | |||
# - [https://www.simplypsychology.org/piaget.html SimplyPsychology: Piaget's Theory and Stages] | |||
# - [https://www.educationlibrary.org/jean-piaget-biography-theory-and-cognitive-development/ Education Library: Jean Piaget Biography] | |||
# - [https://www.goodtherapy.org/famous-psychologists/jean-piaget.html GoodTherapy: Jean Piaget (1896-1980)] | |||
# - [https://www.theeducationpeople.org/blog/exploring-pedagogy-introducing-jean-piaget/ The Education People: Exploring Pedagogy - Introducing Jean Piaget] | |||
# - [https://psyjournals.ru/en/authors/1344 PsyJournals: Jean William Fritz Piaget] | |||
# - [https://www.raisingsuperstars.com/post/piagets-theory-of-cognitive-development Raising Superstars: Piaget's Theory] | |||
# - [https://ravanerooz.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DA%98%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%DA%98%D9%87-1980-1896/ مجله روانشناسی روان روز: بیوگرافی ژان پیاژه] | |||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
* [[ساختارگرایی]] | |||
* [[جامعه، فرهنگ، ادبیات: لوسین گلدمن]] | |||
* [[تربیت به کجا ره میسپرد؟]] | |||
* [[الإبستمولوجيا التکوینیة]] | |||
* [[روانشناسي و دانش آموزش و پرورش]] | |||
* [[قضاوتهای اخلاقی كودكان]] | |||
* [[روانشناسی كودک]] | |||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:مقالات بازبینی شده2 خرداد 1405]] | ||
[[رده:مؤلفین-اردیبهشت]] | [[رده:مؤلفین-اردیبهشت]] | ||