۱۵۹٬۸۶۸
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
| لقب = ضياء الدين الجندي، أبو المودة | | لقب = ضياء الدين الجندي، أبو المودة | ||
| تخلص = | | تخلص = | ||
| نسب = | | نسب = ترکتبار، حنفیتبار (پدرش حنفی بود) | ||
| نام پدر = إسحاق بن موسى | | نام پدر = إسحاق بن موسى | ||
| ولادت = نامشخص | | ولادت = نامشخص | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
| کشور تولد = مصر | | کشور تولد = مصر | ||
| محل زندگی = قاهره، مصر | | محل زندگی = قاهره، مصر | ||
| رحلت = | | رحلت = 767 قمری (برخی منابع 776 قمری) | ||
| شهادت = | | شهادت = | ||
| مدفن = قاهره، مصر | | مدفن = قاهره، مصر | ||
| خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
| دین = اسلام | | دین = اسلام | ||
| مذهب = مالکی | | مذهب = مالکی | ||
| پیشه = فقیه، | | پیشه = فقیه، استاد دانشگاه، نویسنده | ||
| درجه علمی = | | درجه علمی = پیشوا، علامه، پرچمدار مذهب مالکی در زمان خود | ||
| دانشگاه = المدرسة الشيخونية | | دانشگاه = المدرسة الشيخونية قاهره | ||
| علایق پژوهشی = فقه مالکی، اصول فقه، علوم عربی | | علایق پژوهشی = فقه مالکی، اصول فقه، علوم عربی | ||
| منصب = | | منصب = استاد فقه مالکی در خانقاه شیخونیه، مفتی مذهب مالکی | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
| اجازه اجتهاد از = | | اجازه اجتهاد از = | ||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[مختصر خليل]] | [[التوضيح (شرح مختصر ابن الحاجب)]] | [[المناسك]] | [[مخدرات الفهوم في ما يتعلق بالتراجم والعلوم]]}} | | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[مختصر خليل]] | [[التوضيح (شرح مختصر ابن الحاجب)]] | [[المناسك]] | [[مخدرات الفهوم في ما يتعلق بالتراجم والعلوم]]}} | ||
| سبک نوشتاری = | | سبک نوشتاری = بسیار کوتاه اما رسا، بیان نظریههای مشهور مذهب بدون اشاره به اختلاف نظرها | ||
| وبگاه = | | وبگاه = | ||
| امضا = | | امضا = | ||
| خط ۴۲: | خط ۴۲: | ||
}} | }} | ||
'''خلیل بن اسحاق بن موسی مالکی''' ( | '''خلیل بن اسحاق بن موسی مالکی''' (درگذشت 767 یا 776 قمری)، فقیه بزرگ مذهب مالکی در سده هشتم هجری بود که به «جندی» شهرت داشت. او در مصر زندگی میکرد و در قاهره تحصیل کرد. مهمترین اثر او «مختصر خلیل» است که یکی از اساسیترین کتابهای فقه مالکی به شمار میرود و حدود چهارصد هزار مسئله فقهی در آن گردآوری شده است. این کتاب به زبان فرانسوی ترجمه شده و بیش از شصت شرح بر آن نوشته شده است. | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
خلیل بن إسحاق بن موسى بن شعيب | خلیل بن إسحاق بن موسى بن شعيب مالکی، معروف به جندی، در مصر به دنیا آمد و در قاهره بزرگ شد. تاریخ دقیق تولد او در منابع ذکر نشده است.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/66492?pageNumber=3 زرقانی، عبدالباقی بن یوسف، ج 1، ص 3]</ref> پدرش إسحاق بن موسى پیرو مذهب حنفی بود و به شیخ أبو عبدالله ابن حاج ارادت داشت. به همین دلیل خلیل ابتدا با مذهب حنفی آشنا شد، اما بعدها به مذهب مالکی گرایش پیدا کرد.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/13293?pageNumber=376 ملطی، عبد الباسط بن خلیل، ج 1، ص 376-377]</ref> نسب او به قبیله «جند» در مصر یا منطقه «الجند» در یمن میرسید و به همین خاطر به «الجندی» شهرت یافت. | ||
==تحصیلات== | ==تحصیلات== | ||
خلیل بن اسحاق | خلیل بن اسحاق درس خواندن را در قاهره آغاز کرد و نزد استادان بزرگی دانش آموخت: | ||
* فقه مالکی: نزد شیخ عبدالله منوفی | * **فقه مالکی:** مدت زیادی نزد شیخ عبدالله منوفی ماند و فقه مالکی را از او فراگرفت.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/32879?volumeNumber=8&pageNumber=91 سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، ج 8، ص 91]</ref> | ||
* علوم عربی و اصول فقه: نزد برهانالدین رشیدی آموخت.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/14280?pageNumber=197 عراقی، احمد بن عبدالرحیم، الذیل علی العبر، ج 1، ص 197]</ref> | * **علوم عربی و اصول فقه:** این دانشها را نزد برهانالدین رشیدی آموخت.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/14280?pageNumber=197 عراقی، احمد بن عبدالرحیم، الذیل علی العبر، ج 1، ص 197]</ref> | ||
* حدیث: از ابن عبدالهادی مقدسی حدیث شنید و اجازه | * **حدیث:** از ابن عبدالهادی مقدسی حدیث شنید و اجازه نقل حدیث گرفت.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/32879?volumeNumber=8&pageNumber=91 سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، ج 8، ص 91]</ref> | ||
همچنین نزد استادان | او همچنین نزد استادان دیگری تحصیل کرد و در دانشهایی چون فقه، حدیث، زبان عربی، اصول فقه و علم ارث (فرائض) توانا شد. | ||
==فعالیتها== | ==فعالیتها== | ||
خلیل بن اسحاق پس از | خلیل بن اسحاق پس از پایان تحصیلات، به کارهای علمی و آموزشی روی آورد: | ||
* پس از | * پس از درگذشت استادش عبدالله منوفی، بر جای او نشست و به تدریس به دانشجویان پرداخت.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/13293?pageNumber=376 ملطی، عبد الباسط بن خلیل، نيل الأمل، ج 1، ص 376]</ref> | ||
* به | * به عنوان استاد فقه مالکی در المدرسة الشيخونية (بزرگترین مدرسه مصر در آن زمان) گماشته شد.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20440?pageNumber=127 ابن مریم تلمسانی، محمد بن محمد، البستان، ج 1، ص 127]</ref> | ||
* | * مفتی مذهب مالکی بود و مردم از او فتوا میخواستند.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20440?pageNumber=127 ابن مریم تلمسانی، البستان، ج 1، ص 127]</ref> | ||
ویژگیهای اخلاقی و علمی او | **ویژگیهای اخلاقی و علمی او:** | ||
* همواره لباس نظامی میپوشید و هرگز آن را تغییر نداد.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/14280?pageNumber=196 عراقی، الذیل علی العبر، ج 1، ص 196]</ref> | |||
- به پرهیزگاری، درستکاری، پاکدامنی و بیآلایشی شهرت داشت.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/13293?pageNumber=376 ملطی، نيل الأمل، ج 1، ص 376]</ref> | |||
- در تحقیق و پژوهش بسیار کوشا بود؛ تا جایی که گاهی تنها اندکی پس از طلوع صبح میخوابید تا از خستگی مطالعه و نوشتن کمی استراحت کند.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20440?pageNumber=127 ابن مریم، البستان، ج 1، ص 127]</ref> | |||
==وفات== | ==وفات== | ||
خلیل بن اسحاق بن موسی مالکی در سال 767 | خلیل بن اسحاق بن موسی مالکی سرانجام در سال 767 قمری (بر پایه برخی منابع 776 قمری) در قاهره از دنیا رفت. ابن حجر عسقلانی مرگ او را شب جمعه سیزدهم ماه ربیعالأول سال 767 قمری ثبت کرده است.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/14280?pageNumber=196 عراقی، الذیل علی العبر، ج 1، ص 196]</ref> پیکر او در قاهره به خاک سپرده شد. | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
خلیل بن اسحاق آثار | خلیل بن اسحاق آثار گوناگونی از خود به جای گذاشت که مهمترین آنها اینهاست: | ||
* '''مختصر خليل''': مشهورترین اثر او و یکی از مهمترین کتابهای فقه مالکی. این کتاب حدود چهارصد هزار مسئله فقهی را با بیانی بسیار کوتاه اما رسا دربردارد. در آن تنها نظریههای مشهور مذهب بدون اشاره به اختلافات بیان شده است. بیش از شصت شرح بر این کتاب نوشته شده و به زبان فرانسوی نیز ترجمه گردیده است.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/111062?pageNumber=87 شلبی، حمدی عبد المنعم، ج 1، ص 87-89]</ref> | |||
* '''التوضيح (شرح مختصر ابن الحاجب)''': شرحی است بر کتاب «مختصر ابن الحاجب» در زمینه اصول فقه که در شش جلد نوشته شده است. این شرح مورد استقبال دانشمندان قرار گرفت و مردم به فراگیری آن روی آوردند.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20440?pageNumber=127 ابن مریم، البستان، ج 1، ص 127]</ref> | |||
* '''المناسك''': کتابی درباره مناسک حج و آداب آن. | |||
* '''مخدرات الفهوم في ما يتعلق بالتراجم والعلوم''' | * '''مخدرات الفهوم في ما يتعلق بالتراجم والعلوم''' | ||
* '''ترجمه شيخه عبد الله المنوفي''': شرح حال استادش. | |||
* '''شرح على المدونة''': ناتمام | * '''ترجمه شيخه عبد الله المنوفي''': کتابی در شرح حال استادش عبدالله منوفی. | ||
* '''شرح على المدونة''': این شرح ناتمام ماند و تنها تا بخش «کتاب الحج» نوشته شد. | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۸۲: | خط ۹۱: | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
* سبحانی تبریزی، جعفر، ''موسوعة طبقات الفقهاء''، جلد 8، قم: مؤسسه امام صادق، | * سبحانی تبریزی، جعفر، ''موسوعة طبقات الفقهاء''، جلد 8، قم: مؤسسه امام صادق، 1418 قمری. | ||
* ملطی، عبد الباسط بن خلیل، ''نيل الأمل في ذيل الدول''، جلد 1، بیروت: دار الکتب العلمیة. | * ملطی، عبد الباسط بن خلیل، ''نيل الأمل في ذيل الدول''، جلد 1، بیروت: دار الکتب العلمیة. | ||
* عراقی، احمد بن عبد الرحیم، ''الذيل علی العبر في خبر من عبر''، جلد 1، بیروت: دار الکتب العلمیة. | * عراقی، احمد بن عبد الرحیم، ''الذيل علی العبر في خبر من عبر''، جلد 1، بیروت: دار الکتب العلمیة. | ||