۱۶۱٬۰۹۹
ویرایش
کلید گنج مقصود: بررسی و تحلیل نیایش در شعر معاصر: تفاوت میان نسخهها
کلید گنج مقصود: بررسی و تحلیل نیایش در شعر معاصر (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۳
، ۱۱ آوریلبدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
مناجات تجلیگاه امیدها و آرزوهای دور و دراز نیایشگر است و شخصیت واقعی او را جلوهگر میکند و آنگاه که در قالب شعر بیان میشود، خیال خواننده را برمیانگیزد و او را با احساس و عاطفۀ شاعر همراه میکند. نیایشهای شاعران افزون بر تأثیر روحانی که بر جان آدمی دارد، درس خداشناسی، خداجویی و اخلاق را القا میکند. بنابراین پژوهش در نیایشهای منظوم، خواننده را با اعتقاد دینی، احساس و جهانبینی شاعران نیایشگر آشنا میکند. از سوی دیگر نیایشهای شاعران، آگاهیهای ما را از تجربۀ آنها در فضای روحانی و معنوی راز و نیاز با پروردگار وسعت میبخشد. | مناجات تجلیگاه امیدها و آرزوهای دور و دراز نیایشگر است و شخصیت واقعی او را جلوهگر میکند و آنگاه که در قالب شعر بیان میشود، خیال خواننده را برمیانگیزد و او را با احساس و عاطفۀ شاعر همراه میکند. نیایشهای شاعران افزون بر تأثیر روحانی که بر جان آدمی دارد، درس خداشناسی، خداجویی و اخلاق را القا میکند. بنابراین پژوهش در نیایشهای منظوم، خواننده را با اعتقاد دینی، احساس و جهانبینی شاعران نیایشگر آشنا میکند. از سوی دیگر نیایشهای شاعران، آگاهیهای ما را از تجربۀ آنها در فضای روحانی و معنوی راز و نیاز با پروردگار وسعت میبخشد. | ||
اغلب آثار شاعران سنتی فارسیزبان با نیایش و ستایش پروردگار آغاز میشود و با سپاسگزاری و مناجات به فرجام میرسد؛ حتی در اخلاق پهلوانی، همۀ پهلوانان شاهنامه با ستایش و راز و نیاز کلام را آغاز میکنند. در دورۀ انقلاب اسلامی با اوجگرفتن باورهای مذهبی، مضامین دینی مانند دعا و رازونیاز با معبود الهی قوت میگیرد. این موج جدید در دوران جنگ به مدد دو عنصر عشق و حماسه مواجتر میشود و بسیاری از شاعران با تکیه بر مذهب، شعر آیینی دورۀ معاصر را پررنگتر میکنند. [[مشفق کاشانی]]، [[قیصر امینپور]]، [[سید حسن حسینی]]، [[سلمان هراتی]]، [[موسوی گرمارودی، سید علی|سید علی موسوی گرمارودی]]، [[نصرالله مردانی]]، [[علیرضا قزوه]]، [[صفارزاده، طاهره|طاهره صفارزاده]] و بسیاری دیگر در این دوره با رویکرد بر مفاهیم دینی و اسلامی سبب رونق شعر آیینی شدهاند. با وجود این به نظر میرسد برخی شاعران چون [[فریدون مشیری]]، [[سیمین بهبهانی]]، [[ابتهاج، هوشنگ|هوشنگ ابتهاج]] و [[حمید مصدق]] با کنارهگیری از چنین رویکردی، توانستند در جهتدهی به شعر معاصر و آفرینش اشعار تأثیرگذار نظر گروهی از مخاطبان را جلب کنند. | اغلب آثار شاعران سنتی فارسیزبان با نیایش و ستایش پروردگار آغاز میشود و با سپاسگزاری و مناجات به فرجام میرسد؛ حتی در اخلاق پهلوانی، همۀ پهلوانان شاهنامه با ستایش و راز و نیاز کلام را آغاز میکنند. در دورۀ انقلاب اسلامی با اوجگرفتن باورهای مذهبی، مضامین دینی مانند دعا و رازونیاز با معبود الهی قوت میگیرد. این موج جدید در دوران جنگ به مدد دو عنصر عشق و حماسه مواجتر میشود و بسیاری از شاعران با تکیه بر مذهب، شعر آیینی دورۀ معاصر را پررنگتر میکنند. [[مشفق کاشانی]]، [[قیصر امینپور]]، [[سید حسن حسینی]]، [[سلمان هراتی]]، [[موسوی گرمارودی، سید علی|سید علی موسوی گرمارودی]]، [[نصرالله مردانی]]، [[قزوه، علیرضا|علیرضا قزوه]]، [[صفارزاده، طاهره|طاهره صفارزاده]] و بسیاری دیگر در این دوره با رویکرد بر مفاهیم دینی و اسلامی سبب رونق شعر آیینی شدهاند. با وجود این به نظر میرسد برخی شاعران چون [[فریدون مشیری]]، [[سیمین بهبهانی]]، [[ابتهاج، هوشنگ|هوشنگ ابتهاج]] و [[حمید مصدق]] با کنارهگیری از چنین رویکردی، توانستند در جهتدهی به شعر معاصر و آفرینش اشعار تأثیرگذار نظر گروهی از مخاطبان را جلب کنند. | ||
در این کتاب، نویسنده کوشیده است با تکیه بر آثار پانزده شاعر معاصر، نیایشهای آنها را بررسی و تحلیل کند. به دلیل کثرت شاعرانی که میتوانستند مشمول این موضوع شوند، برای نقد و تحلیل بهتر نیایشهای پانزده شاعر بررسی شده است. نیایشها بر اساس قالب، از نظر صورت و محتوا تجزیه و تحلیل شدهاند. | در این کتاب، نویسنده کوشیده است با تکیه بر آثار پانزده شاعر معاصر، نیایشهای آنها را بررسی و تحلیل کند. به دلیل کثرت شاعرانی که میتوانستند مشمول این موضوع شوند، برای نقد و تحلیل بهتر نیایشهای پانزده شاعر بررسی شده است. نیایشها بر اساس قالب، از نظر صورت و محتوا تجزیه و تحلیل شدهاند. | ||
بیشتر نیایشهای این شاعران در قالبهای سنتی و برخی در قالبهای نیمایی سروده شدهاند. نیایشهای پروین اعتصامی، محمدتقی بهار، جلالالدین همایی، [[شهریار، سید محمدحسین|محمدحسین شهریار]]، [[مشفق کاشانی]]، [[فروغ فرخزاد]]، [[اخوان ثالث، مهدی|مهدی اخوان ثالث]]، [[قیصر امینپور]]، [[سید حسن حسینی]] و [[علیرضا قزوه]] بیشتر در قالبهای سنتی قصیده، غزل، مثنوی، مسمط، رباعی و دوبیتی است. نیایشهای سهراب سپهری و فریدون مشیری در قالب نیمایی سروده شدهاند؛ اما قیصر امینپور هم یک منظومۀ نیایشی در قالب نیمایی دارد. اما [[موسوی گرمارودی، سید علی|سید علی موسوی گرمارودی]] و [[سلمان هراتی]] در هر دو گروه قرار میگیرند. همچنین [[صفارزاده، طاهره|طاهره صفارزاده]] با وجود اینکه در مضامین مذهبی عرفانی اشعار زیادی دارد، به موضوع مناجات نپرداخته است. | بیشتر نیایشهای این شاعران در قالبهای سنتی و برخی در قالبهای نیمایی سروده شدهاند. نیایشهای پروین اعتصامی، محمدتقی بهار، جلالالدین همایی، [[شهریار، سید محمدحسین|محمدحسین شهریار]]، [[مشفق کاشانی]]، [[فروغ فرخزاد]]، [[اخوان ثالث، مهدی|مهدی اخوان ثالث]]، [[قیصر امینپور]]، [[سید حسن حسینی]] و [[قزوه، علیرضا|علیرضا قزوه]] بیشتر در قالبهای سنتی قصیده، غزل، مثنوی، مسمط، رباعی و دوبیتی است. نیایشهای سهراب سپهری و فریدون مشیری در قالب نیمایی سروده شدهاند؛ اما قیصر امینپور هم یک منظومۀ نیایشی در قالب نیمایی دارد. اما [[موسوی گرمارودی، سید علی|سید علی موسوی گرمارودی]] و [[سلمان هراتی]] در هر دو گروه قرار میگیرند. همچنین [[صفارزاده، طاهره|طاهره صفارزاده]] با وجود اینکه در مضامین مذهبی عرفانی اشعار زیادی دارد، به موضوع مناجات نپرداخته است. | ||
مهمترین ابعادی که این پژوهش به آنها میپردازد، عبارتاند از: نیایش و نقش آن زندگی، ساختار و محتوای نیایش، نوع ادبی مناجات و انواع شعر، پیشینۀ مناجات در ادب فارسی، تحلیل ساختاری و محتوایی مناجات در شعر معاصر، مقایسۀ مضامین و زمینههای روحی مناجاتهای شاعران. | مهمترین ابعادی که این پژوهش به آنها میپردازد، عبارتاند از: نیایش و نقش آن زندگی، ساختار و محتوای نیایش، نوع ادبی مناجات و انواع شعر، پیشینۀ مناجات در ادب فارسی، تحلیل ساختاری و محتوایی مناجات در شعر معاصر، مقایسۀ مضامین و زمینههای روحی مناجاتهای شاعران. | ||