تذکره شمع انجمن: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۲۶: خط ۲۶:
}}
}}


'''تذکره شمع انجمن''' تألیف [[حسن‌خان بهادر، سید محمدصدیق|سید محمدصدیق حسن‌خان بهادر]] (۱۲۴۸-۱۳۰۷ق/۱۸۳۲-۱۸۸۹م، ادیب و عارف هندی)؛ این کتاب تصحیحی است از تذکرۀ «شمع انجمن» که دربردارندۀ سرگذشت نزدیک به هزار نفر از شاعران و ادیبان پارسی‌گوی سرزمین‌های ایران و هند است. تصحیح حاضر بر اساس متن اصلی دست‌نویس کتاب صورت گرفته و به همراه فهرست‌بندی، غلط‌گیری، اصلاح متن، مقابله با برخی دیگر از تذکره‌های هندی و ایرانی، فهرست‌نگاری و تعلیقات به چاپ رسیده است.
'''تذکره شمع انجمن''' تألیف [[صديق‌حسن‌خان، محمدصديق|سید محمدصدیق حسن‌خان بهادر]] (۱۲۴۸-۱۳۰۷ق/۱۸۳۲-۱۸۸۹م، ادیب و عارف هندی)؛ این کتاب تصحیحی است از تذکرۀ «شمع انجمن» که دربردارندۀ سرگذشت نزدیک به هزار نفر از شاعران و ادیبان پارسی‌گوی سرزمین‌های ایران و هند است. تصحیح حاضر بر اساس متن اصلی دست‌نویس کتاب صورت گرفته و به همراه فهرست‌بندی، غلط‌گیری، اصلاح متن، مقابله با برخی دیگر از تذکره‌های هندی و ایرانی، فهرست‌نگاری و تعلیقات به چاپ رسیده است.


==ساختار==
==ساختار==
خط ۳۲: خط ۳۲:


==گزارش کتاب==
==گزارش کتاب==
تذکرۀ «شمع انجمن» از آثار مهم تذکره‌نویسی به زبان فارسی در شبه‌قارۀ هند است که در سال ۱۲۹۲ ه.ق تألیف شده و نخستین بار در سال ۱۲۹۳ ه.ق در هند به چاپ رسیده است. مؤلف، [[حسن‌خان بهادر، سید محمدصدیق|سید محمدصدیق حسن‌خان بهادر]]، از ادیبان و عرفای هند بود که در فاصلۀ سال‌های ۱۸۳۲ تا ۱۸۸۹ میلادی می‌زیست. او سفرهای بسیار کرد و آثار متعددی از خود به یادگار گذاشت. مؤلف در سرزمین هند بسیار سفر کرد و سرانجام بهوپال را برای اقامت برگزید.
تذکرۀ «شمع انجمن» از آثار مهم تذکره‌نویسی به زبان فارسی در شبه‌قارۀ هند است که در سال ۱۲۹۲ ه.ق تألیف شده و نخستین بار در سال ۱۲۹۳ ه.ق در هند به چاپ رسیده است. مؤلف، [[صديق‌حسن‌خان، محمدصديق|سید محمدصدیق حسن‌خان بهادر]]، از ادیبان و عرفای هند بود که در فاصلۀ سال‌های ۱۸۳۲ تا ۱۸۸۹ میلادی می‌زیست. او سفرهای بسیار کرد و آثار متعددی از خود به یادگار گذاشت. مؤلف در سرزمین هند بسیار سفر کرد و سرانجام بهوپال را برای اقامت برگزید.


مؤلف در صفحات پایانی کتاب (۴۸۶-۴۷۴ متن اصلی) شرح حال خود را آورده است. وی خود را با تخلص «نواب» معرفی می‌کند و می‌نویسد: «نواب تخلص محرر سطور و راقم این مزبور است. نام اصلی او صدیق ابن حسن ابن علی حسینی بخاری قنوجی است. بیشتر در یوزه‌گر کوچۀ فضلا و ریزه‌چین مائدۀ مفسرین و علما و محدثین نبل است.» مؤلف علوم عربیه و ادبیه و منطق و حکمت و فقه و حدیث و تفسیر را نزد استادان نامدار روزگار خود کسب کرده و صاحب اجازت گردیده است. ذیل نام مفتی صدرالدین‌خان بهادر دهلوی (آزرده) نیز او را استاد خود دانسته است.
مؤلف در صفحات پایانی کتاب (۴۸۶-۴۷۴ متن اصلی) شرح حال خود را آورده است. وی خود را با تخلص «نواب» معرفی می‌کند و می‌نویسد: «نواب تخلص محرر سطور و راقم این مزبور است. نام اصلی او صدیق ابن حسن ابن علی حسینی بخاری قنوجی است. بیشتر در یوزه‌گر کوچۀ فضلا و ریزه‌چین مائدۀ مفسرین و علما و محدثین نبل است.» مؤلف علوم عربیه و ادبیه و منطق و حکمت و فقه و حدیث و تفسیر را نزد استادان نامدار روزگار خود کسب کرده و صاحب اجازت گردیده است. ذیل نام مفتی صدرالدین‌خان بهادر دهلوی (آزرده) نیز او را استاد خود دانسته است.


این تذکره از قدیم‌ترین شاعران ایرانی همچون رودکی سمرقندی آغاز می‌شود و به یوسف گوپاموی، از معاصران مؤلف، ختم می‌گردد. مؤلف در بیان شرح حال معاصران خود توجه بیشتری مبذول داشته و افزون بر شرحی از زندگی آنان، مقدار قابل توجهی از اشعارشان را نیز ذکر کرده است. از ویژگی‌های مهم این تذکره، توجه مؤلف به تعصبات خاص خود است؛ او برخی از شاعران را که با آنان اختلاف عقیده و مذهب داشته یا شیوۀ کلامشان را نمی‌پسندیده، به نوعی خمرخواری، بدخلقی یا گبربودن متهم کرده است.
این تذکره از قدیم‌ترین شاعران ایرانی همچون [[رودکی، جعفر بن محمد|رودکی سمرقندی]] آغاز می‌شود و به یوسف گوپاموی، از معاصران مؤلف، ختم می‌گردد. مؤلف در بیان شرح حال معاصران خود توجه بیشتری مبذول داشته و افزون بر شرحی از زندگی آنان، مقدار قابل توجهی از اشعارشان را نیز ذکر کرده است. از ویژگی‌های مهم این تذکره، توجه مؤلف به تعصبات خاص خود است؛ او برخی از شاعران را که با آنان اختلاف عقیده و مذهب داشته یا شیوۀ کلامشان را نمی‌پسندیده، به نوعی خمرخواری، بدخلقی یا گبربودن متهم کرده است.


تصحیح حاضر بر اساس متن اصلی دست‌نویس کتاب صورت گرفته و با مقابله با برخی دیگر از تذکره‌های هندی و ایرانی، همراه با فهرست‌بندی، غلط‌گیری، اصلاح متن، فهرست‌نگاری و تعلیقات به چاپ رسیده است. این کتاب از منابع مهم برای شناخت شاعران پارسی‌گوی ایران و هند به ویژه در دورۀ معاصر مؤلف به شمار می‌رود.<ref>[https://literaturelib.com/books/1064 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref>
تصحیح حاضر بر اساس متن اصلی دست‌نویس کتاب صورت گرفته و با مقابله با برخی دیگر از تذکره‌های هندی و ایرانی، همراه با فهرست‌بندی، غلط‌گیری، اصلاح متن، فهرست‌نگاری و تعلیقات به چاپ رسیده است. این کتاب از منابع مهم برای شناخت شاعران پارسی‌گوی ایران و هند به ویژه در دورۀ معاصر مؤلف به شمار می‌رود.<ref>[https://literaturelib.com/books/1064 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref>