برغانی، محمدتقی بن محمد: تفاوت میان نسخه‌ها

در قزوین به تدریس، تحقیق، تألیف، وعظ و ارشاد مردم پرداخت و مقامش تا جایی عالی شد که مرجعیت روحانی آن منطقه به او منتهی گردید.<ref>ر.ک: سبحانی تبریزی، جعفر، ج13، ص544</ref> طلاب علم به سوی او هجوم آوردند و او به تدریس و افاده و ارشاد مردم مشغول شد.<ref>ر.ک: آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، ج1، ص226</ref> حوزه علمیه قزوین با کوشش او به رشد و بالندگی رسید و به یک مکتب مهم فکری در جهان تشیع تبدیل شد.<ref>شهیدی صالحی، «سهم حوزه علمیه قزوین در نهضت فقه جعفری»، ص۱۷۳-۱۷۵.</ref>

محمدتقی برغانی پس از فتح ولایات شمال ایران توسط ارتش شوروی و دخالت فرانسه و انگلستان در امور داخلی کشور، نظریه ولایت فقیه را مطرح کرد.<ref>توکلی، ص۱۳</ref> گفته شده او اولین شخصی بود که ولایت فقیه را مطرح و حکومت پادشاهی را نامشروع اعلام کرد.<ref>شهیدی صالحی، ولایت فقیه از دیدگاه شهید ثالث، ص۳۸۵</ref> دربار شاه، علمای تراز اول تهران را دعوت کرد و در حضور شاه، نظرات فقهی در این زمینه بیان شد. ملا محمدتقی نظریه رهبری فقیهان در عصر غیبت کبرا را مطرح کرد و خواستار سلب اختیار شاه و شاهزادگان شد.<ref>توکلی، ص۱۳</ref> اکثر عالمان حاضر سخنان او را تأیید کردند، اما جلسه با مخالفت یکی از علمای نزدیک به دربار متشنج شد.<ref>توکلی، ص۱۳</ref> فتحعلی شاه برای جلوگیری از این نظریه، او و برادرانش را به عراق تبعید کرد.<ref>توکلی، ص۱۳</ref>

مهمترین فعالیت او مبارزه با فرقه‌های انحرافی به ویژه شیخیه و بابیه بود. هنگامی که شیخ احمد احسایی مؤسس فرقه شیخیه به قزوین آمد، برغانی او را به مناظره دعوت کرد. در این مناظره، اشکالات فراوانی بر عقاید احسایی وارد ساخت و چون احسایی بر دیدگاه‌های خود پافشاری کرد، برغانی به کفر و ضلالت او و پیروانش فتوا داد.<ref>تنکابنی، ص ۴۲-۴۴</ref> این فتوا تأثیر قابل توجهی در انزوای شیخیه ایفا کرد.<ref>صالحی، غلامرضا، ص۱۱۴</ref> پس از پیدایش فرقه بابیه، بر شدت مبارزه خود افزود و با فتوای خود آنها را گمراه و کافر معرفی کرد.<ref>ر.ک: سبحانی تبریزی، جعفر، ج13، ص544</ref>

همچنین برادرزاده او زرین‌تاج ملقب به قرة‌العین، دختر محمدصالح برغانی، به فرقه بابیه گرایش پیدا کرد<ref>محبوبی اردکانی، ج۲، ص۶۲</ref> و نقش مؤثری در ترویج این فرقه ایفا کرد.<ref>عبدیائی، ص۱۵۵.</ref>

* شهیدی صالحی، عبدالحسین، سهم حوزه علمیه قزوین در نهضت فقه جعفری، مجله حوزه، شماره ۶۶، بهمن و اسفند ۱۳۷۳ش.

* شهیدی صالحی، عبدالحسین، ولایت فقیه از دیدگاه شهید ثالث، مجله حوزه، دوره دهم، شماره ۵۶ و ۵۷، خرداد و تیر و مرداد و شهریور ۱۳۷۲ش.

* عبدیائی، نرجس، نقش و جایگاه قرة العین در فرقه بابیه، انتظار موعود، شماره ۳۱، زمستان ۱۳۸۸ش

* صالحی، غلامرضا، «فرق انحرافی: آیة الله شیخ محمد تقی برغانی عالمی انحراف ستیز»، مشرق موعود، شماره ۵، بهار ۱۳۸۷ش.