پرش به محتوا

خامنه‌ای، سید مجتبی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۰: خط ۱۰:
| نسب =حسینی (از سادات افطسی و سلطان سید احمد، از ذریه حسن افطس نوۀ امام علی السجاد علیه السلام)
| نسب =حسینی (از سادات افطسی و سلطان سید احمد، از ذریه حسن افطس نوۀ امام علی السجاد علیه السلام)
| نام پدر = سید علی حسینی خامنه‌ای
| نام پدر = سید علی حسینی خامنه‌ای
| ولادت = ۱۳۴۸ هجری شمسی
ولادت = ۱۳۴۸ هجری شمسی (۱۷ شهریور ۱۳۴۸)
| محل تولد = مشهد
| محل تولد = مشهد
| کشور تولد = ایران
| کشور تولد = ایران
خط ۱۹: خط ۱۹:
| طول عمر =
| طول عمر =
| نام همسر = زهرا حداد عادل(شهیده)
| نام همسر = زهرا حداد عادل(شهیده)
| فرزندان =
| فرزندان = دو پسر و یک دختر (محمدباقر، فاطمه و محمدطاها)
| خویشاوندان = [[خامنه‌ای، سید علی|سید علی خامنه‌ای]] (پدر)، شهیده منصوره خجسته باقرزاده (مادر)
| خویشاوندان = [[خامنه‌ای، سید علی|سید علی خامنه‌ای]] (پدر)، شهیده منصوره خجسته باقرزاده (مادر)، [[خامنه‌ای، سید جواد|سید جواد حسینی خامنه‌ای]] (پدر بزرگ)، [[حداد عادل، غلامعلی|غلامعلی حداد عادل]] (پدر زن)
| دین = اسلام
| دین = اسلام
| مذهب = شیعه اثناعشری
| مذهب = شیعه اثناعشری
خط ۶۴: خط ۶۴:
آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای در سال ۱۳۶۵ و در ۱۷ سالگی به جبهه‌های جنگ اعزام شد. ایشان به عنوان عضو گردان حبیب بن مظاهر از لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله در عملیات‌های مهمی همچون بیت‌المقدس ۲، ۳ و ۴، والفجر ۱۰ و مرصاد شرکت داشت. حضور او در جبهه‌ها صرفاً یک حضور نمادین نبود؛ بلکه به عنوان یک نیروی بسیجی در خط مقدم جبهه خدمت کرد. همرزمان او از روحیه متواضع و حضور بی‌تکلف وی در کنار سایر سربازان یاد می‌کنند.
آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای در سال ۱۳۶۵ و در ۱۷ سالگی به جبهه‌های جنگ اعزام شد. ایشان به عنوان عضو گردان حبیب بن مظاهر از لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله در عملیات‌های مهمی همچون بیت‌المقدس ۲، ۳ و ۴، والفجر ۱۰ و مرصاد شرکت داشت. حضور او در جبهه‌ها صرفاً یک حضور نمادین نبود؛ بلکه به عنوان یک نیروی بسیجی در خط مقدم جبهه خدمت کرد. همرزمان او از روحیه متواضع و حضور بی‌تکلف وی در کنار سایر سربازان یاد می‌کنند.


==فعالیت‌ها==
==فعالیت‌های علمی و تدریس==  
آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای بیش از ۱۷ سال به طور مستمر به تدریس دروس خارج فقه و اصول در حوزه علمیه قم اشتغال داشت. با استقبال روزافزون طلاب، سید مجتبی استاد یکی از پرجمعیت‌ترین کلاس‌های سطح عالی دروس حوزه شناخته شد. درس خارج ایشان به مرور به یکی از پررونق‌ترین دروس خارج حوزه قم تبدیل شد و قبل از دوران کرونا بالغ بر ۴۰۰ نفر در آن شرکت می‌کردند. در دوران کرونا درس ایشان به صورت مجازی برگزار شد و پس از آن نیز به دلیل سکونت در تهران ادامه یافت.
آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای از همان ابتدای تحصیل، به طور مستمر به امر تدریس اشتغال داشت. در مدرسه آیت‌الله مجتهدی تهران تدریس برخی دروس مقدماتی حوزه را آغاز کرد و از سال ۱۳۷۴ به تدریس معالم مشغول شد. بعد از توصیه آیت‌الله العظمی خامنه‌ای پیرامون ضرورت تحول در حوزه و اهمیت کتب شهید صدر، تدریس معالم را متوقف و تدریس حلقات شهید صدر را شروع کرد.


ایشان از سال ۱۳۹۰ تا سال ۱۴۰۳ در حوزه علمیه قم خارج فقه و اصول تدریس می‌کرد. این درس که گفته می‌شود حدود ۱۳ سال ادامه داشت و نزدیک ۷۰۰ نفر در آن شرکت می‌کردند، در مهر ۱۴۰۳ به تصمیم شخصی او تعطیل شد.
هنگام تشرف به قم در سال ۱۳۷۶، ادامه درس حلقات را به یکی از هم‌بحثی‌هایش واگذار کرد. سال ۱۳۷۷ تدریس خصوصی رسائل و مکاسب را در بیت شریف امام خمینی (قدّس سرّه) در قم شروع کرد. مدتی بعد، درس خارج صلاة (تسبیحات اربعه، سجود و رکوع) را به طور خصوصی با حضور برخی شاگردان سابق درس معالم و حلقات آغاز کردند.


یکی از ویژگی‌های متمایز آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای در فضای حوزه، روش تدریس اوست. او در دروس خارج خود به بررسی مسائل مستحدثه و نیازهای روز جامعه از منظر فقهی می‌پردازد. این رویکرد نشان‌دهنده آن است که وی ولایت فقیه را نه یک نظریه ایستا، بلکه منظومه‌ای پویا می‌بیند که باید برای چالش‌های نوین جهان معاصر پاسخ‌های دقیق فقهی داشته باشد.
ایشان در سال ۱۳۸۳ به تدریس حلقات و در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ به تدریس سطوح عالی (مکاسب) در یکی از مدارس قم پرداخت. درس ایشان در سال ۱۳۸۶ به مدرسه مبارکه فیضیه منتقل شد و در سال ۱۳۸۷ درس خارج خصوصی ایشان (صلاة) در دفتر آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در قم شکل گرفت.
 
از ابتدای سال تحصیلی ۱۳۸۸ به درخواست شاگردان سابق، درس خارج فقه عمومی ایشان در محل دفتر قم آغاز شد. بعد از یک سال، درس خارج عمومی اصول ایشان در سال ۱۳۸۹ رسماً آغاز شد و از ابتدای اصول تا ابتدای استصحاب استمرار یافت.
 
==روش تدریس و ویژگی‌های آموزشی==
آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای قبل از تدریس، سیر بحث و دیدگاه‌های علمی‌شان را مرقوم و مدون می‌کرد و بعد از تدریس نیز مباحث فقهی ـ اصولی‌شان به قلم خود ایشان تنظیم می‌شود و برخی از مجلدات آن آماده نشر است. تقریرات علمی دروس ایشان نیز از مدت‌ها قبل توسط برخی شاگردان آماده انتشار بود اما به جهت استنکاف ایشان، تاکنون انتشار عمومی نیافته و صرفاً بعد از درخواست مکرر، در دسترس برخی خواص و علمای حوزه قرار گرفته است.
 
ایشان به سبک و سیاق علمای سلف، بین درس فقه و اصول دقایقی را به گعده صمیمانه با شاگردان اهتمام داشت و از ابتکارات ایشان آن که در ابتدای درس فقه، دقایقی را به تفسیر قرآن کریم اختصاص می‌دادند که حاوی نکاتی ناب و بدیع بود. از دیگر نکات مهم درس ایشان، اهتمام به شاگردپروری و توجه ویژه به اشکالات شاگردان بود که در موارد متعدد، به بعد از درس نیز کشیده می‌شد.
 
نوآوری در محتوا و سبک تدریس (تسلط بر آراء گذشتگان، نقادی در مبانی علمی و نظام‌واره مسائل، بیان منظم و منطقی، آزاداندیشی فکری و حرّیت علمی، رعایت اخلاق و تواضع مثال‌زدنی) موجب آن شد درس خارج ایشان در قم به مرور به یکی از پررونق‌ترین دروس خارج حوزه قم تبدیل شود و تا قبل از دوران کرونا و تعطیلی دروس حضوری، بالغ بر ۴۰۰ نفر در درس خارج ایشان شرکت داشتند.
 
==تعطیلی درس و دلایل آن==
در دوران کرونا درس استاد به صورت مجازی برگزار شد و پس از آن نیز به دلیل سکونت ایشان در تهران و محدودیت رفت‌وآمد به قم، به همین منوال ادامه یافت. در ابتدای سال تحصیلی ۱۴۰۲ بالغ بر ۱۳۰۰ نفر در درس ایشان ثبت‌نام کردند. در این شرایط و در حالی که در نخستین جلسه سال تحصیلی بالغ بر ۷۰۰ نفر در درس شرکت داشتند، ایشان به یک‌باره خبر تعطیلی درس‌شان را اعلان کرد و از جمع شاگردان حلالیت طلبید.
 
بعد از این ماجرا ۱۰۰۰ نفر از طلاب و اساتید قم، در نامه‌ای به محضر رهبر معظم انقلاب اسلامی درخواست ازسرگیری درس ایشان را مطرح کردند و برخی اعاظم قم هم به طور شفاهی همین معنا را خواستار شدند. اما ایشان در دیدار خصوصی با جمعی از شاگردان قدیمی، علت تعطیلی درس را امری معنوی برشمرد که قابل ذکر نیست و در ضمن آن بر این نکته تأکید کرد که در شرایط پساکرونا که درس‌های بسیاری از اساتید خوب حوزه کم‌رونق یا تعطیل شده است، این که درس ایشان با این تعداد پرشمار برگزار شود، وجهی ندارد.
 
آیت‌الله حاج سید مجتبی خامنه‌ای به شاگردان فرمود: "طلاب و فضلای حاضر در درس را به اساتید دیگر رهنمون کنید." و ملاک‌هایی چون «علمیّت»، «انقلابی بودن» و «سلامت نفس» را از جمله شرایط استاد طراز معرفی کردند. با اصرار دوستان و اطلاع از توصیه رهبر شهید انقلاب به ایشان مبنی بر اقدام به «حاشیه‌نگاری بر عروه»، بعد از استنکاف اولیه، تصمیم‌گیری در این کار را به آینده موکول کردند که بعد از مدتی کار علمی خود را بر این مسئله و بازنویسی دروس فقهی و اصولی خود متمرکز کردند، که تاکنون نیز ادامه دارد.


==زندگی شخصی و خانوادگی==  
==زندگی شخصی و خانوادگی==