تذکره اختر: تفاوت میان نسخه‌ها

| پیش از =  

}}

==ساختار==

==گزارش محتوا==

بخش دیباچه مؤلف، با ستایش و ثنای پروردگار و اشاره به عظمت قرآن و ستایش پیامبر(ص) و علی مرتضی، با کلامی آهنگین و گاه مسجع همراه با براعت استهلال، آغاز می‌شود. مؤلف به جایگاه والای کلام و فضیلت شعر و فصاحت در میان علوم می‌پردازد و آن را صنعتی شریف می‌خواند که سابقه دیرینه داشته و از فنون علمای سلف و حکمای متقدمین است. اختر، مفصلا به تعریف شعر و سابقه و ارزش آن و پاسخ به آنچه مخالفان شعر به آن تمسک جسته‌اند، می‌پردازد. سپس به شیوه بسیاری از شاعران و علمای دوره خویش، به‌صورتی بسیار مبالغه‌آمیز و چندش‌آور که جز نام تملق و چاپلوسی نمی‌توان بر آن نهاد، به مدح و تمجید فتحعلی شاه قاجار زبان می‌گشاید. این همه برای این است که بگوید این کتاب را به او پیشکش کرده است. البته دیباچه نیمه‌تمام مانده و معلوم نیست آخر آن به چه چیزی ختم می‌شود<ref>ر.ک: دیباچه، ص1- 15</ref>.

اولین شاعر که در این بخش معرفی شده «آذر بیگدلی» و آخرین شاعر (غیر از خود نویسنده)، «یغما» است؛ البته بعد از معرفی یغما، نویسنده به معرفی خویش پرداخته و کتاب را با قصایدی از خویش به پایان رسانده است:

# در مورد «آذر»:

رفیقی که پرسد غمم در مکاره

# در مورد یغما: «اسم شریفش میرزا ابوالحسن و اخلاقش چون نام مستحسن... شکسته را درست می‌نگارد و از ربط و انشا نصیبی کافی دارد. طبعش سلیم و ذوقش مستقیم.... از صنوف اشعار به غزل‌سرایی مایل، ولی در ثبت و ضبط آن به‌غایت راجل. شعری چند که در ضمن محاورات از ایشان اصغا شده بود، در این دفتر ثبت افتاد:

'''مگر کافر ندارد راه در جنت بیا بنگر