سیره ائمه اطهار علیهم‌السلام در برخورد با اندیشه‌های مخالف: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۵: خط ۲۵:
| پیش از =  
| پیش از =  
}}
}}
'''سیره ائمه اطهار(ع) در برخورد با اندیشه‌های مخالف'''، اثر [[غلامحسن محرمی]] (متولد 1347ش)، کتابی است در بررسی شیوه برخورد ائمه اطهار(ع) با افکار و جریان‌های فکری و اعتقادی مخالف که در طول تاریخ اسلام پدیدار شده‌اند. این اثر، به تحلیل روش‌های علمی و منطقی امامان در مواجهه با انحرافات فکری و سیاسی می‌پردازد.
'''سیره ائمه اطهار(ع) در برخورد با اندیشه‌های مخالف'''، اثر [[محرمی، غلامحسن|غلامحسن محرمی]] (متولد 1347ش)، کتابی است در بررسی شیوه برخورد ائمه اطهار(ع) با افکار و جریان‌های فکری و اعتقادی مخالف که در طول تاریخ اسلام پدیدار شده‌اند. این اثر، به تحلیل روش‌های علمی و منطقی امامان در مواجهه با انحرافات فکری و سیاسی می‌پردازد.


==ساختار==
==ساختار==
خط ۳۶: خط ۳۶:
فصل دوم (برخورد ائمه اطهار(ع) با ملحدان): این فصل، به موضوع برخورد ائمه(ع) با ملحدان اختصاص دارد و به تبیین شبهات ملحدان از قبیل انکار اصل وجود خدا، قدیم بودن عالم، نفی حکمت آفرینش، بیهوده بودن احکام شریعت و وحدانیت خدا می‌پردازد<ref>ر.ک: همان، ص49</ref>. در این فصل، تأکید شده است که امامان معصوم(ع) گاهی به‌طور مستقیم با ملحدان مواجه می‌شدند و پرسش‌ها و شبهه‌های آنان را می‌شنیدند، بدون اینکه از سخنان کفرآمیز آنان خشمگین شوند و احساساتشان را در برخوردشان دخالت دهند<ref>ر.ک: همان، ص52-53</ref>. اصولی که ائمه در مواجهه با ملحدان بر آنها تأکید می‌کردند، عبارت بود از تبیین بی‌پایه بودن اندیشه ملحدان<ref>ر.ک: همان، ص53</ref>، اثبات اصل وجود خدا<ref>ر.ک: همان، ص57</ref>، مقابله با دوگانه‌گرایی و نفی ثنویت<ref>ر.ک: همان، ص62</ref>، تأکید بر حکیمانه بودن آفرینش<ref>ر.ک: همان، ص66</ref>، پاسخ به شبهه‌های منکران معاد<ref>ر.ک: همان، ص68</ref>، بیان فلسفه احکام<ref>ر.ک: همان، ص70</ref> و نقد نظریه تناسخ<ref>ر.ک: همان، ص71</ref>. در رد نظریه تناسخ، به این موضوع اشاره شده است که ائمه(ع)، این نظریه را به‌روشنی بیان کرده و سپس به نقد عالمانه آن می‌پرداختند و سستی و مبتنی نبودن آن را بر هیچ اساس و مبنایی آشکار می‌نمودند و سایر انحراف‌های فکری صاحبان این نظریه را به بوته نقد و بررسی می‌گذاشتند<ref>ر.ک: همان، ص72</ref>.
فصل دوم (برخورد ائمه اطهار(ع) با ملحدان): این فصل، به موضوع برخورد ائمه(ع) با ملحدان اختصاص دارد و به تبیین شبهات ملحدان از قبیل انکار اصل وجود خدا، قدیم بودن عالم، نفی حکمت آفرینش، بیهوده بودن احکام شریعت و وحدانیت خدا می‌پردازد<ref>ر.ک: همان، ص49</ref>. در این فصل، تأکید شده است که امامان معصوم(ع) گاهی به‌طور مستقیم با ملحدان مواجه می‌شدند و پرسش‌ها و شبهه‌های آنان را می‌شنیدند، بدون اینکه از سخنان کفرآمیز آنان خشمگین شوند و احساساتشان را در برخوردشان دخالت دهند<ref>ر.ک: همان، ص52-53</ref>. اصولی که ائمه در مواجهه با ملحدان بر آنها تأکید می‌کردند، عبارت بود از تبیین بی‌پایه بودن اندیشه ملحدان<ref>ر.ک: همان، ص53</ref>، اثبات اصل وجود خدا<ref>ر.ک: همان، ص57</ref>، مقابله با دوگانه‌گرایی و نفی ثنویت<ref>ر.ک: همان، ص62</ref>، تأکید بر حکیمانه بودن آفرینش<ref>ر.ک: همان، ص66</ref>، پاسخ به شبهه‌های منکران معاد<ref>ر.ک: همان، ص68</ref>، بیان فلسفه احکام<ref>ر.ک: همان، ص70</ref> و نقد نظریه تناسخ<ref>ر.ک: همان، ص71</ref>. در رد نظریه تناسخ، به این موضوع اشاره شده است که ائمه(ع)، این نظریه را به‌روشنی بیان کرده و سپس به نقد عالمانه آن می‌پرداختند و سستی و مبتنی نبودن آن را بر هیچ اساس و مبنایی آشکار می‌نمودند و سایر انحراف‌های فکری صاحبان این نظریه را به بوته نقد و بررسی می‌گذاشتند<ref>ر.ک: همان، ص72</ref>.


فصل سوم (برخورد ائمه اطهار(ع) با اهل کتاب): این فصل، به بررسی شیوه مواجهه ائمه(ع) با اهل کتاب (یهودیان و مسیحیان) می‌پردازد<ref>ر.ک: همان، ص77</ref>. در این بخش، شبهات اهل کتاب مطرح شده و پاسخ‌های ائمه(ع) به آن‌ها در قالب پرسش و پاسخ ارائه می‌شود. بخش مهمی از این فصل، به مناظرات امام رضا(ع) با رؤسای ادیان مختلف در بصره، کوفه و مرو اختصاص یافته است. این مناظرات بر مباحثی چون اثبات نبوت پیامبر اسلام(ص) از طریق کتب مقدس گذشته و تغییرات صورت‌گرفته در آن کتب متمرکز است<ref>ر.ک: همان، ص86-93</ref>. در این فصل، محورهای برخورد ائمه(ع) با اهل کتاب به‌خوبی تبیین گردیده است که عبارتند از ارائه پاسخ‌های عالمانه به پرسش‌های حقیقت‌جویان<ref>ر.ک: همان، ص95</ref>، بیان تحریف‌های ادیان گذشته که از بارزترین آنها، تحریف‌های موجود در دین مسحیت، مثل اعتقاد به خدایی حضرت مسیح(ع) است<ref>ر.ک: همان، ص96</ref> و در پایان به اثبات نبوت پیامبر(ص) از طریق بشارت‌های حضرت موسی(ع) و عیسی(ع) در کتب پیشین پرداخته می‌شود<ref>ر.ک: همان، ص99</ref>.
فصل سوم (برخورد ائمه اطهار(ع) با اهل کتاب): این فصل، به بررسی شیوه مواجهه ائمه(ع) با اهل کتاب (یهودیان و مسیحیان) می‌پردازد<ref>ر.ک: همان، ص77</ref>. در این بخش، شبهات اهل کتاب مطرح شده و پاسخ‌های ائمه(ع) به آن‌ها در قالب پرسش و پاسخ ارائه می‌شود. بخش مهمی از این فصل، به مناظرات [[امام رضا علیه‌السلام|امام رضا(ع)]] با رؤسای ادیان مختلف در بصره، کوفه و مرو اختصاص یافته است. این مناظرات بر مباحثی چون اثبات نبوت پیامبر اسلام(ص) از طریق کتب مقدس گذشته و تغییرات صورت‌گرفته در آن کتب متمرکز است<ref>ر.ک: همان، ص86-93</ref>. در این فصل، محورهای برخورد ائمه(ع) با اهل کتاب به‌خوبی تبیین گردیده است که عبارتند از ارائه پاسخ‌های عالمانه به پرسش‌های حقیقت‌جویان<ref>ر.ک: همان، ص95</ref>، بیان تحریف‌های ادیان گذشته که از بارزترین آنها، تحریف‌های موجود در دین مسحیت، مثل اعتقاد به خدایی حضرت مسیح(ع) است<ref>ر.ک: همان، ص96</ref> و در پایان به اثبات نبوت پیامبر(ص) از طریق بشارت‌های حضرت موسی(ع) و عیسی(ع) در کتب پیشین پرداخته می‌شود<ref>ر.ک: همان، ص99</ref>.


فصل چهارم (برخورد ائمه(ع) با پیروان و پیشوایان مذاهب اسلامی): این فصل، به مواجهه ائمه(ع) با مذاهب مختلف اسلامی می‌پردازد. نویسنده در این فصل، درصدد بررسی فعالیت‌های ائمه(ع) در رابطه با سایر انحراف‌هایی است که در فصل پیش به آنها اشاره نشده است. وی در این فصل، مواضع ائمه برای مقابله با این انحراف‌ها را به‌نحو زیر بیان کرده است: تفسیر درست معنای ایمان، طرح نظریه امر بین الامرین در مقابل جبر و تفویض، تنزیه خدا از تشبیه به مخلوقات، دوری از فتنه خلق قرآن، مقابله با غلو، مقابله با جعل حدیث، مقابله با عقل‌گرایی افراطی و معرفی فرقه‌های منحرف<ref>ر.ک: همان، ص103-144</ref>. پیرامون نظریه امر بین الامرین، به تشریح این موضوع پرداخته شده است که ائمه(ع) در مقابل دو نظریه مطرح در زمان خود، یعنی جبر و تفویض، با تکیه بر قرآن و عقل، جبر را به‌طور کلی نفی کرده و بر آزادی اراده و اختیار انسان در عمل تأکید کردند، بدون اینکه تفویض را پذیرفته و مشیت خدا را در زندگی انسان انکار کنند<ref>ر.ک: همان، ص112</ref>.
فصل چهارم (برخورد ائمه(ع) با پیروان و پیشوایان مذاهب اسلامی): این فصل، به مواجهه ائمه(ع) با مذاهب مختلف اسلامی می‌پردازد. نویسنده در این فصل، درصدد بررسی فعالیت‌های ائمه(ع) در رابطه با سایر انحراف‌هایی است که در فصل پیش به آنها اشاره نشده است. وی در این فصل، مواضع ائمه برای مقابله با این انحراف‌ها را به‌نحو زیر بیان کرده است: تفسیر درست معنای ایمان، طرح نظریه امر بین الامرین در مقابل جبر و تفویض، تنزیه خدا از تشبیه به مخلوقات، دوری از فتنه خلق قرآن، مقابله با غلو، مقابله با جعل حدیث، مقابله با عقل‌گرایی افراطی و معرفی فرقه‌های منحرف<ref>ر.ک: همان، ص103-144</ref>. پیرامون نظریه امر بین الامرین، به تشریح این موضوع پرداخته شده است که ائمه(ع) در مقابل دو نظریه مطرح در زمان خود، یعنی جبر و تفویض، با تکیه بر قرآن و عقل، جبر را به‌طور کلی نفی کرده و بر آزادی اراده و اختیار انسان در عمل تأکید کردند، بدون اینکه تفویض را پذیرفته و مشیت خدا را در زندگی انسان انکار کنند<ref>ر.ک: همان، ص112</ref>.
خط ۴۴: خط ۴۴:
در ادامه، مقابله با تبلیغات ضد علوی<ref>ر.ک: همان، ص175</ref>، تأکید بر ایمان ابوطالب<ref>ر.ک: همان، ص175</ref> و تأکید بر اینکه ائمه اطهار و فرزندان حضرت فاطمه(س)، فرزندان پیامبرند<ref>ر.ک: همان، ص176</ref>، مورد بررسی قرار گرفته است. در نهایت، به مقابله با تصویر نادرست از علویان و تلاش برای تحریف جایگاه آن‌ها، پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص180</ref>.
در ادامه، مقابله با تبلیغات ضد علوی<ref>ر.ک: همان، ص175</ref>، تأکید بر ایمان ابوطالب<ref>ر.ک: همان، ص175</ref> و تأکید بر اینکه ائمه اطهار و فرزندان حضرت فاطمه(س)، فرزندان پیامبرند<ref>ر.ک: همان، ص176</ref>، مورد بررسی قرار گرفته است. در نهایت، به مقابله با تصویر نادرست از علویان و تلاش برای تحریف جایگاه آن‌ها، پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص180</ref>.


فصل ششم (پاسخ‌های ائمه(ع) به شبهه‌های سیاسی): از جمله این پرسش‌ها عبارت است از: اینکه چرا امیر مؤمنان(ع) بعد از پیامبر(ص) در مقابل غاصبان خلافت سکوت کرد؟<ref>ر.ک: همان، ص184</ref>، چرا ایشان حکمیت و داوری را پذیرفت؟<ref>ر.ک: همان، ص189</ref>، چرا امام حسن(ع) صلح کرد؟<ref>ر.ک: همان، ص201</ref>، چرا امام حسین(ع) قیام کرد و چه هدفی را دنبال می‌نمود؟<ref>ر.ک: همان، ص207</ref>.
فصل ششم (پاسخ‌های ائمه(ع) به شبهه‌های سیاسی): از جمله این پرسش‌ها عبارت است از: اینکه چرا [[امام علی علیه‌السلام|امیر مؤمنان(ع)]] بعد از پیامبر(ص) در مقابل غاصبان خلافت سکوت کرد؟<ref>ر.ک: همان، ص184</ref>، چرا ایشان حکمیت و داوری را پذیرفت؟<ref>ر.ک: همان، ص189</ref>، چرا [[امام حسن علیه‌السلام|امام حسن(ع)]] صلح کرد؟<ref>ر.ک: همان، ص201</ref>، چرا [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] قیام کرد و چه هدفی را دنبال می‌نمود؟<ref>ر.ک: همان، ص207</ref>.


==پانویس==
==پانویس==