کتاب الإنسان: تفاوت میان نسخه‌ها

ازسوی‌دیگر، وقتی شناخت قوا و حواس ظاهری انسان را مورد تأمل و دقت قرار می‌دهیم، می‌بینیم که چنین شهادتی (شهادت بر باطن اعمال) و دریافتی، حتی نسبت به اعمال حاضرین و با فرض حضور شاهد ممتنع است، چه رسد به غایبین و یا فرض غیبت شاهد. از اینجا به‌روشنی به این نتیجه می‌رسیم که اطلاع و آگاهی از باطن اعمال از راهی دیگر و با نیرویی ماورای نیرو و حواس ظاهری انسان حاصل می‌شود؛ نیرویی که باطن و ضمیر انسان را چون ظاهرش لمس می‌کند و از غایب همانند حاضر آگاه است. این نیرو در حقیقت نوری است غیرجسمانی که به آنچه که امور جسمانی در تأثیراتشان به آن نیاز دارند؛ مانند زمان، مکان و حال، نیازمند نیست، بلکه نوری است که به‌وسیله آن باطن و نهان افراد را می‌توان دید و «طیب» و «خبیث» و «پاک» و «ناپاک» را از هم باز شناخت.

وی مساله شهادت اعضا و جوارح اهل دوزخ بر گناهان را شاهدی بر مکلف بودن غیرمؤمنین به احکام دین و فروع آن، می‌داند.