۱۵۹٬۹۰۱
ویرایش
مثنوی مظهر الآثار (به پیروی از منظومه مخزن الأسرار نظامی گنجوی): تفاوت میان نسخهها
مثنوی مظهر الآثار (به پیروی از منظومه مخزن الأسرار نظامی گنجوی) (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۵۸
، ۱۰ ژانویهبدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''مثنوی مظهرالآثار'''، نوشته [[شاه جهانگیر هاشمی کرمانی]] (متوفی ۹۴۶ق)، منظومهای عرفانی و اخلاقی در قالب مثنوی است که به تقلید از | '''مثنوی مظهرالآثار'''، نوشته [[هاشمی، شاه جهانگیر|شاه جهانگیر هاشمی کرمانی]] (متوفی ۹۴۶ق)، منظومهای عرفانی و اخلاقی در قالب مثنوی است که به تقلید از «[[مخزن الاسرار]]» [[نظامی، الیاس بن یوسف|نظامی گنجوی]] سروده شده و به تبیین اندیشههای صوفیانه، حقایق سلوک و مبانی حکمت الهی میپردازد. | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
کتاب با مقدمه مفصلی از مصحح در معرفی آن آغاز شده است. منظومه مظهرالآثار، چون آثار سلف خود، | کتاب با مقدمه مفصلی از مصحح در معرفی آن آغاز شده است. منظومه مظهرالآثار، چون آثار سلف خود، [[مخزن الاسرار]]، [[مطلع الأنوار|مطلعالأنوار]] و [[تحفة الاحرار]]، دارای بخشهای مختلفی است که این ساختار کلی در تقسیمبندی و شکلدهی بخشهای آن رعایت شده است. این ساختار با سرایش [[مخزن الاسرار]] پدید آمد و بعد از آن غالب پیروان نظامی بر اساس آن منظومههای عرفانی خود را سرودند. سراینده مظهر نیز به کلیت آن ساختار در بخشبندی منظومهاش وفادار بوده است؛ هرچند که تفاوتهایی جزئی با مخزن از این منظر دارد؛ مثلاً در نامگذاری بخشها یا انتخاب موضوعات، این تفاوتها آشکار است. ازاینرو، همانطور که در بخشهای قبل ذکر شد، منظومه مظهرالآثار به لحاظ انتخاب موضوع، ذکر حکایات و نام بخشهای آن بیشتر به تحفةالاحرار جامی نزدیک است تا به مخزنالاسرار نظامی. بهطورکلی مظهرالآثار شامل بخشهای زیر است: | ||
# آغاز منظومه با تسمیه و تحمید و شکر؛ | # آغاز منظومه با تسمیه و تحمید و شکر؛ | ||
# مناجاتهای چهارگانه؛ | # مناجاتهای چهارگانه؛ | ||
| خط ۵۱: | خط ۵۱: | ||
==اهمیت کتاب== | ==اهمیت کتاب== | ||
# نخستین پاسخ به | # نخستین پاسخ به [[مخزن الاسرار]] در سند: این کتاب اولین منظومه در تاریخ ادبیات فارسی است که به تقلید از [[نظامی، الیاس بن یوسف|نظامی]] در منطقه جغرافیایی سند سروده شده است<ref>همان، صفحه بیست و چهار، هشتاد و هشت</ref>. | ||
# پل فرهنگی ایران و هند: اثر مذکور سندی ارزشمند از پیوند تاریخی و فرهنگی میان ایران و شبهقاره در قرن دهم هجری به شمار میرود<ref>همان، صفحه پنجاه و یک- پنجاه و دو</ref>. | # پل فرهنگی ایران و هند: اثر مذکور سندی ارزشمند از پیوند تاریخی و فرهنگی میان ایران و شبهقاره در قرن دهم هجری به شمار میرود<ref>همان، صفحه پنجاه و یک- پنجاه و دو</ref>. | ||
# آینه اندیشه نعمتاللهی: مظهرالآثار یکی از مهمترین متون منظومی است که آرا عرفانی پیروان شاه نعمتالله ولی را در خود جایداده است<ref>همان، صفحه پنجاه و شش، شصت و شش</ref>. | # آینه اندیشه نعمتاللهی: مظهرالآثار یکی از مهمترین متون منظومی است که آرا عرفانی پیروان شاه نعمتالله ولی را در خود جایداده است<ref>همان، صفحه پنجاه و شش، شصت و شش</ref>. | ||
| خط ۹۱: | خط ۹۱: | ||
# در انتظام کلام نظم که از صور حروف اصلیه ذات بر لوح السنه متکلمان عالم صفات ظاهر و فایض میگردد. | # در انتظام کلام نظم که از صور حروف اصلیه ذات بر لوح السنه متکلمان عالم صفات ظاهر و فایض میگردد. | ||
# در تحریر نقش پر زمزمه مقامات پرده دل که آهنگ نغمات شغبانگیز صوت عرفان از قانون فطرتش بی زخمه مرشد بلندآوازه نمیآید<ref>همان، صفحه یکصد و پانزده - یکصد و شانزده</ref>. | # در تحریر نقش پر زمزمه مقامات پرده دل که آهنگ نغمات شغبانگیز صوت عرفان از قانون فطرتش بی زخمه مرشد بلندآوازه نمیآید<ref>همان، صفحه یکصد و پانزده - یکصد و شانزده</ref>. | ||
===روضههای سهگانه=== | ===روضههای سهگانه=== | ||
روضه اول: در صفای رؤیت مرشد صافیصفات و رهیدن مرید صادق از قید شب هجرت به صبح نجات. | روضه اول: در صفای رؤیت مرشد صافیصفات و رهیدن مرید صادق از قید شب هجرت به صبح نجات. | ||