پرش به محتوا

التوحيد و معرفة أسماء الله عزوجل و صفاته علی الاتفاق و التفرد: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR144709J1.jpg | عنوان = التوحيد و معرفة أسماء الله عزوجل و صفاته علی الاتفاق و التفرد | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ابن منده، محمد بن اسحاق (نويسنده) سالمی عتمی، ابو عبد الله عثمان (محقق) |زبان | زبا...» ایجاد کرد)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۵: خط ۲۵:
| پیش از =  
| پیش از =  
}}
}}
'''كتاب التوحيد و معرفة أسماء الله عز و جل و صفاته علی الاتفاق و التفرد'''، نوشته‌ای از ابوعبدالله محمد بن اسحاق بن محمد بن منده (310-395ق)، از محدثان‌ مشهور است. این اثر حدیثی، به بحث از توحید خداوند اختصاص یافته و حاوی مباحثی درباره توحید ربوبیت، الوهیت و توحید صفات و اسماء، همراه با ذکر ادله از قرآن، سنت، سخنان صحابه و تابعان است<ref>ر.ک: مقدمه، ج1، ص‌5</ref>.
'''كتاب التوحيد و معرفة أسماء الله عز و جل و صفاته علی الاتفاق و التفرد'''، نوشته‌ای از [[اصفهانی عبدی، محمد بن اسحاق|ابوعبدالله محمد بن اسحاق بن محمد بن منده]] (310-395ق)، از محدثان‌ مشهور است. این اثر حدیثی، به بحث از توحید خداوند اختصاص یافته و حاوی مباحثی درباره توحید ربوبیت، الوهیت و توحید صفات و اسماء، همراه با ذکر ادله از قرآن، سنت، سخنان صحابه و تابعان است<ref>ر.ک: مقدمه، ج1، ص‌5</ref>.


در نام‌گذاری کتاب، میان مصادر کتاب‌‌شناسی اختلاف زیادی دیده نمی‌شود، جز اینکه برخی آن را با نام «التوحيد» یاد کرده‌<ref>ر.ک: وهیبی محمد بن عبدالله و غصص محمد بن عبدالعزیز، ص63</ref> و برخی دیگر نیز آن را با اندکی تفاوت با نام فوق‌‌الذکر با عنوان «التوحيد و إثبات الصفات علی الاتفاق و التفرد» معرفی کرده‌اند<ref>ر.ک: بغدادی، اسماعیل، ج‏2، ص‌57</ref>.
در نام‌گذاری کتاب، میان مصادر کتاب‌‌شناسی اختلاف زیادی دیده نمی‌شود، جز اینکه برخی آن را با نام «التوحيد» یاد کرده‌<ref>ر.ک: وهیبی محمد بن عبدالله و غصص محمد بن عبدالعزیز، ص63</ref> و برخی دیگر نیز آن را با اندکی تفاوت با نام فوق‌‌الذکر با عنوان «التوحيد و إثبات الصفات علی الاتفاق و التفرد» معرفی کرده‌اند<ref>ر.ک: بغدادی، اسماعیل، ج‏2، ص‌57</ref>.


نویسنده در نگارش کتاب از مصادری همچون کتاب «السنة» نوشته عبدالله بن احمد و کتاب «التوحيد و إثبات الصفات» نوشته محمد بن اسحاق بن خزیمه بهره برده است<ref>ر.ک: وهیبی محمد بن عبدالله و غصص محمد بن عبدالعزیز، ص‌68</ref>.
نویسنده در نگارش کتاب از مصادری همچون کتاب «[[السنة (ابن حنبل)|السنة]]» نوشته [[ابن حنبل، عبدالله بن احمد|عبدالله بن احمد]] و کتاب «[[كتاب التوحيد و إثبات صفات الرب عز و جل|التوحيد و إثبات الصفات]]» نوشته [[ابن خزیمه، محمد بن اسحاق|محمد بن اسحاق بن خزیمه]] بهره برده است<ref>ر.ک: وهیبی محمد بن عبدالله و غصص محمد بن عبدالعزیز، ص‌68</ref>.


کتاب با احادیثی ذیل عنوان «ذکر آنچه خداوند خود را با آن وصف کرده و به وحدانیتش رهنمون ساخته و اینکه او بی‌‌نیاز و... است»، آغاز شده است. به دنبال آن نویسنده مباحثی مرتبط به توحید ربوبیت از قبیل خلق، تدبیر، تقدیر، رزاقیت خداوند، مقلب القلوب بودن او و... مطرح کرده و در اثنای مباحث یادشده به توحید الوهیت اشاره کرده است. توحید خداوند در اسماء از موضوعات مطرح‌شده است که با عنوان «ذکر شناخت اسمای حسنای خداوند که به آنها نامیده شده و...» شروع شده و ذیل آن به حدیث «إن لله تسعا و تسعين اسما...» اشاره کرده است. وی سپس از اسم اعظم سخن به میان آورده و با تکیه بر ادله حدیثی، «الله» را بزرگ‌‌ترین نام خدا یا اسم اعظم معرفی نموده و سخن خود را در توحید الوهیت ادامه داده است. به دنبال آن به سخن از اسماء الله بازگشته و هریک از اسمای خداوند را همراه با دلیل آن ذکر نموده است. توحید صفات از دیگر موضوعات است که نویسنده، متعرض آن شده است. ذکر شناخت صفات خداوند که خود را با آن وصف کرده و... عنوانی است که نویسنده ذیل آن تمام صفات خداوند (سمع، بصر، علو، حب، بغض، مکر، تعجب و...) را با دلایل آن از احادیث آورده است. روش نویسنده غالبا ذکر آیات قرآن در ذیل عناوین مطرح‌شده و مرتبط با آن و سپس استدلال به احادیث مرتبط است<ref>ر.ک: همان، ص63-64</ref>.
کتاب با احادیثی ذیل عنوان «ذکر آنچه خداوند خود را با آن وصف کرده و به وحدانیتش رهنمون ساخته و اینکه او بی‌‌نیاز و... است»، آغاز شده است. به دنبال آن نویسنده مباحثی مرتبط به توحید ربوبیت از قبیل خلق، تدبیر، تقدیر، رزاقیت خداوند، مقلب القلوب بودن او و... مطرح کرده و در اثنای مباحث یادشده به توحید الوهیت اشاره کرده است. توحید خداوند در اسماء از موضوعات مطرح‌شده است که با عنوان «ذکر شناخت اسمای حسنای خداوند که به آنها نامیده شده و...» شروع شده و ذیل آن به حدیث «إن لله تسعا و تسعين اسما...» اشاره کرده است. وی سپس از اسم اعظم سخن به میان آورده و با تکیه بر ادله حدیثی، «الله» را بزرگ‌‌ترین نام خدا یا اسم اعظم معرفی نموده و سخن خود را در توحید الوهیت ادامه داده است. به دنبال آن به سخن از اسماء الله بازگشته و هریک از اسمای خداوند را همراه با دلیل آن ذکر نموده است. توحید صفات از دیگر موضوعات است که نویسنده، متعرض آن شده است. ذکر شناخت صفات خداوند که خود را با آن وصف کرده و... عنوانی است که نویسنده ذیل آن تمام صفات خداوند (سمع، بصر، علو، حب، بغض، مکر، تعجب و...) را با دلایل آن از احادیث آورده است. روش نویسنده غالبا ذکر آیات قرآن در ذیل عناوین مطرح‌شده و مرتبط با آن و سپس استدلال به احادیث مرتبط است<ref>ر.ک: همان، ص63-64</ref>.