پرش به محتوا

المنتخب من تفسير القرآن و النكت المستخرجة من كتاب التبيان: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
ویرایش Hbaghizadeh@noornet.net (بحث) به آخرین تغییری که A-esmaili@noornet.net انجام داده بود وا...
جز (جایگزینی متن - 'آيت الله ' به 'آیت‌الله ')
جز (ویرایش Hbaghizadeh@noornet.net (بحث) به آخرین تغییری که A-esmaili@noornet.net انجام داده بود وا...)
خط ۳۰: خط ۳۰:
|-
|-
|ناشر  
|ناشر  
|data-type='publisher'|کتابخانه عمومی حضرت [[آیت‌الله]] العظمی مرعشی نجفی (ره)
|data-type='publisher'|کتابخانه عمومی حضرت آيت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)
|-
|-
|مکان نشر  
|مکان نشر  
خط ۴۴: خط ۴۴:




'''المنتخب من تفسير القرآن و النكت المستخرجة من كتاب التبيان''' تأليف [[ابن‌ادریس، محمد بن احمد |محمد بن احمد بن ادريس حلى]] از علماى قرن ششم مى‌باشد كه از آن به عنوان «مختصر التبيان» يا «منتخب التبيان» نيز ياد مى‌شود.
'''المنتخب من تفسير القرآن و النكت المستخرجة من كتاب التبيان''' تأليف محمد بن احمد بن ادريس حلى از علماى قرن ششم مى‌باشد كه از آن به عنوان «مختصر التبيان» يا «منتخب التبيان» نيز ياد مى‌شود.


بعضى برآنند كه ابن ادريس دو اثر قرآنى داشته است: 1-مختصر التبيان (تفسير مورد بحث) و 2-تعليقه و حواشى بر تفسير تبيان، كه اكنون در دست نمى‌باشد.
بعضى برآنند كه ابن ادريس دو اثر قرآنى داشته است: 1-مختصر التبيان (تفسير مورد بحث) و 2-تعليقه و حواشى بر تفسير تبيان، كه اكنون در دست نمى‌باشد.


عظمت فكرى و شخصيت ممتاز علمى و نبوغ اجتماعى [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] آنچنان گسترده و متقن بوده كه تا مدتها فقهاى زمان خوشه‌چين خرمن فضل و فقه او و دنباله‌رو روش خاص او بوده‌اند. در زمينه تفسير و علوم قرآنى نيز نفوذ عميق و اعتبار بالايى داشته است، به حدّى كه متأخرين از او، دست نوشت او را سرمايه تلاش فكرى خود قرار داده و از اعتبار علمى و وجاهت مقبول و منطقى او بهره‌ها برده‌اند.
عظمت فكرى و شخصيت ممتاز علمى و نبوغ اجتماعى شيخ طوسى آنچنان گسترده و متقن بوده كه تا مدتها فقهاى زمان خوشه‌چين خرمن فضل و فقه او و دنباله‌رو روش خاص او بوده‌اند. در زمينه تفسير و علوم قرآنى نيز نفوذ عميق و اعتبار بالايى داشته است، به حدّى كه متأخرين از او، دست نوشت او را سرمايه تلاش فكرى خود قرار داده و از اعتبار علمى و وجاهت مقبول و منطقى او بهره‌ها برده‌اند.


چندين اثر تفسيرى پيرامون تفسير التبيان بوجود آمده است كه تلخيص يا تعليق بر تبيان بوده‌اند كه مختصر التبيان [[ابن ادریس، محمد بن احمد|ابن ادريس حلى]] از آن جمله است.
چندين اثر تفسيرى پيرامون تفسير التبيان بوجود آمده است كه تلخيص يا تعليق بر تبيان بوده‌اند كه مختصر التبيان ابن ادريس حلى از آن جمله است.


مختصر التبيان در دو جلد به زبان عربى است و همه آيات قرآنى را نمى‌پوشاند؛ به عنوان مثال نخستين آيه مورد بحث در آن آيه 136 سوره بقره مى‌باشد. ابن ادريس توجه ويژه‌اى به تفسير تبيان داشته و نگارش اين گزيده (كه به نوعى مى‌توان آن را تجليل از [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] و پايگاه تفسيرى وى به شمار آورد) از اين جهت كه ابن ادريس نخستين منتقد آراء فقهى و اصولى شيخ بوده، توجه برخى محققان از جمله مرحوم شيخ آقا بزرگ طهرانى را برانگيخته است.
مختصر التبيان در دو جلد به زبان عربى است و همه آيات قرآنى را نمى‌پوشاند؛ به عنوان مثال نخستين آيه مورد بحث در آن آيه 136 سوره بقره مى‌باشد. ابن ادريس توجه ويژه‌اى به تفسير تبيان داشته و نگارش اين گزيده (كه به نوعى مى‌توان آن را تجليل از شيخ طوسى و پايگاه تفسيرى وى به شمار آورد) از اين جهت كه ابن ادريس نخستين منتقد آراء فقهى و اصولى شيخ بوده، توجه برخى محققان از جمله مرحوم شيخ آقا بزرگ طهرانى را برانگيخته است.


مختصر التبيان گزيده‌اى از هر سوره مى‌باشد كه ابن ادريس در سال 582ق از آن نگارش آن فارغ شده است. جلد اول آن تا بخشى از سوره هود و جلد دوم از بقيّه سوره هود تا آخر سوره زلزال مى‌باشد.
مختصر التبيان گزيده‌اى از هر سوره مى‌باشد كه ابن ادريس در سال 582ق از آن نگارش آن فارغ شده است. جلد اول آن تا بخشى از سوره هود و جلد دوم از بقيّه سوره هود تا آخر سوره زلزال مى‌باشد.
خط ۷۰: خط ۷۰:
در اين بين بندرت نيز به وجه تسميه سوره‌ها اشاره دارد؛ مانند: سوره ممتحنه، ج 2، ص319. در مجموع مى‌توان اين مختصر را، تعليقيه‌اى بر تفسير تبيان، محسوب كرد.
در اين بين بندرت نيز به وجه تسميه سوره‌ها اشاره دارد؛ مانند: سوره ممتحنه، ج 2، ص319. در مجموع مى‌توان اين مختصر را، تعليقيه‌اى بر تفسير تبيان، محسوب كرد.


تحقيق اين اثر توسط سيد مهدى رجائى با اشراف آقاى [[مرعشی، محمود|سيد محمود مرعشى ]]مسئول كتابخانه آيت اللّه نجفى مرعشى، انجام يافته و در 15 محرم 1409ق به پايان رسيده است.
تحقيق اين اثر توسط سيد مهدى رجائى با اشراف آقاى سيد محمود مرعشى مسئول كتابخانه آيت اللّه نجفى مرعشى، انجام يافته و در 15 محرم 1409ق به پايان رسيده است.


محور تحقيق سه نسخه ذيل بوده است:
محور تحقيق سه نسخه ذيل بوده است:


#نسخه ناقص كتاب، نوشته شده به سال 640ق، موجود در خزانه كتابخانه آستان قدس رضوى به شماره 8586 به رمز «ق».
1-نسخه ناقص كتاب، نوشته شده به سال 640ق، موجود در خزانه كتابخانه آستان قدس رضوى به شماره 8586 به رمز «ق».
#نسخه كامل موجود در كتابخانه [[آیت‌الله]] مرعشى نجفى به رمز «م» و شماره 4584.
 
#نسخه كامل موجود در كتابخانه [[آیت‌الله]] مرعشى نجفى به شماره 5016 و رمز «ن» نوشته شده توسط كرم الله بن عطاء الله موسوى جزايرى.
2-نسخه كامل موجود در كتابخانه آيت الله مرعشى نجفى به رمز «م» و شماره 4584.
 
3-نسخه كامل موجود در كتابخانه آيت الله مرعشى نجفى به شماره 5016 و رمز «ن» نوشته شده توسط كرم الله بن عطاء الله موسوى جزايرى.


محقق محترم اين اثر را با تفسير تبيان تطبيق داده و تصحيح نموده است.
محقق محترم اين اثر را با تفسير تبيان تطبيق داده و تصحيح نموده است.
خط ۸۲: خط ۸۴:
پاورقى‌هاى مختصرى شامل آدرس آيات و اختلاف عبارات با تفسير تبيان نيز از تلاش محقق حاصل شده است. مقدمه‌اى در باب حيات مؤلف ديدگاه‌ها، آثار، اساتيد و شاگردان وى در ابتداى تحقيق نيز عرضه شده است.
پاورقى‌هاى مختصرى شامل آدرس آيات و اختلاف عبارات با تفسير تبيان نيز از تلاش محقق حاصل شده است. مقدمه‌اى در باب حيات مؤلف ديدگاه‌ها، آثار، اساتيد و شاگردان وى در ابتداى تحقيق نيز عرضه شده است.


نسخه حاضر در 2 جلد به زبان عربى با قطع وزيرى با تحقيق سيد مهدى رجائى در قم از طرف انتشارات كتابخانه [[آیت‌الله]] مرعشى نجفى به تاريخ 1409ق، و به‌عنوان چاپ اول به بازار نشر عرضه شده است. تصويرى از صفحات اول هر نسخه در ابتداى جلد اول آمده است.
نسخه حاضر در 2 جلد به زبان عربى با قطع وزيرى با تحقيق سيد مهدى رجائى در قم از طرف انتشارات كتابخانه آيت الله مرعشى نجفى به تاريخ 1409ق، و به‌عنوان چاپ اول به بازار نشر عرضه شده است. تصويرى از صفحات اول هر نسخه در ابتداى جلد اول آمده است.


فهرستى به ترتيب آيات تفسير شده و بيان موضوعات آنها در انتهاى هر جلد، راهنماى محققين در يافتن آيات و مطالب مى‌باشد.
فهرستى به ترتيب آيات تفسير شده و بيان موضوعات آنها در انتهاى هر جلد، راهنماى محققين در يافتن آيات و مطالب مى‌باشد.
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش