پرش به محتوا

آراء مربیان بزرگ مسلمان در باره تربیت کودک: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'ن ها' به 'ن‌ها'
جز (جایگزینی متن - 'هها' به 'ه‌ها')
جز (جایگزینی متن - 'ن ها' به 'ن‌ها')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
خط ۴۴: خط ۴۴:
بر همین اساس‌، گروهى در برابر سقراط‍‌ و افلاطون ایستاده‌اند که‌، دانش و خرد‌، براى کودک بس نیست‌، باید کودک عادت کند چه‌، بسیار مى‌شود که کودک مى‌داند‌؛ اما جز آن مى‌کند‌؛ یعنى‌، شناخت خوبیها و بدیها به الزام به خوب‌رفتارى و وانهادن بدیها در کودک نمى‌انجامد‌.  
بر همین اساس‌، گروهى در برابر سقراط‍‌ و افلاطون ایستاده‌اند که‌، دانش و خرد‌، براى کودک بس نیست‌، باید کودک عادت کند چه‌، بسیار مى‌شود که کودک مى‌داند‌؛ اما جز آن مى‌کند‌؛ یعنى‌، شناخت خوبیها و بدیها به الزام به خوب‌رفتارى و وانهادن بدیها در کودک نمى‌انجامد‌.  
دیدگاه دیگرى نیز هست که مى‌تواند جمع نظر طرفداران و مخالفان عادت باشد‌؛ بر اساس این دیدگاه‌، عادت افزایش علم است‌. علامه طباطبایى بر آن است که عادت جز علم نیست‌.آنان که گفته‌اند عادت با اراده نمى‌سازد‌، باید توجه کنند که دوگونه عادت داریم‌:  
دیدگاه دیگرى نیز هست که مى‌تواند جمع نظر طرفداران و مخالفان عادت باشد‌؛ بر اساس این دیدگاه‌، عادت افزایش علم است‌. علامه طباطبایى بر آن است که عادت جز علم نیست‌.آنان که گفته‌اند عادت با اراده نمى‌سازد‌، باید توجه کنند که دوگونه عادت داریم‌:  
فعلى و انفعالى‌. در عادت فعلى‌، انسان متأثر از عوامل بیرونى نیست و کار را در پى بازکرد و تمرین بهتر به‌جا مى‌آورد‌. برخلاف عادت انفعالى که در آن‌، انسان برانگیخته از عوامل بیرونى است و میان او و عاداتش چنان انسى ایجاد مى‌شود که بگون های اسارت مى‌انجامد‌.  
فعلى و انفعالى‌. در عادت فعلى‌، انسان متأثر از عوامل بیرونى نیست و کار را در پى بازکرد و تمرین بهتر به‌جا مى‌آورد‌. برخلاف عادت انفعالى که در آن‌، انسان برانگیخته از عوامل بیرونى است و میان او و عاداتش چنان انسى ایجاد مى‌شود که بگون‌های اسارت مى‌انجامد‌.  
4‌- شیوه‌ های تکوین عادت در کودک‌: این روشها‌، همان روش های تربیت است‌. یکى از این روشها تشویق است‌. تشویق برنهاده بر اصل خوددوستى انسان است‌. این روش در آراى غزالى‌، بو على و خواجه آمده است‌. امروزه تحقیقات گسترد های دربارۀ تشویق شده و بخوبى نشان داده است که تشویق در یادگیرى کودک مؤثر است‌.  
4‌- شیوه‌ های تکوین عادت در کودک‌: این روشها‌، همان روش های تربیت است‌. یکى از این روشها تشویق است‌. تشویق برنهاده بر اصل خوددوستى انسان است‌. این روش در آراى غزالى‌، بو على و خواجه آمده است‌. امروزه تحقیقات گسترد های دربارۀ تشویق شده و بخوبى نشان داده است که تشویق در یادگیرى کودک مؤثر است‌.  
گاه از متربى رفتارى نابهنجار سرمى‌زند‌، چه باید کرد؟راه نخست تغافل است چنانکه على(ع)‌، غزالى و خواجه گفته‌اند‌. در مرحله بعد جاى پند است‌؛ اما نه چنان‌که حرمت کودک شکسته شود و یا گستاخ گردد‌. بو على و غزالى راه سوم را ترساندن و گوشمالى دانسته‌اند‌. نخست باید کودک را ترساند‌. اگر سود نداشت مى‌توان به گوشمالى که واپسین چاره است روى کرد‌. با این حال‌، مربیان ما هماره توصیه کرده‌اند از سخت‌گیرى به کودک پرهیز شود‌.  
گاه از متربى رفتارى نابهنجار سرمى‌زند‌، چه باید کرد؟راه نخست تغافل است چنانکه على(ع)‌، غزالى و خواجه گفته‌اند‌. در مرحله بعد جاى پند است‌؛ اما نه چنان‌که حرمت کودک شکسته شود و یا گستاخ گردد‌. بو على و غزالى راه سوم را ترساندن و گوشمالى دانسته‌اند‌. نخست باید کودک را ترساند‌. اگر سود نداشت مى‌توان به گوشمالى که واپسین چاره است روى کرد‌. با این حال‌، مربیان ما هماره توصیه کرده‌اند از سخت‌گیرى به کودک پرهیز شود‌.  
خط ۵۴: خط ۵۴:
اهمیت معلم و مدرسه‌، از دیرباز مورد توجه مربیان مسلمان بوده است‌. آنان با توجه به تقلیدپذیرى کودک و تأثیر مستقیم و غیرمستقیم معلم بر او‌، براى معلم ویژگیهایى برشمارده‌اند که در آثار تربیتى غزالى‌، خواجه‌، بو على و دیگران آمده است‌. مربیان ما از آموزش انفرادى بازداشته‌اند و در همان حال ضرورت شناخت استعدادها و رعایت تفاوت های فردى فراگیران را گوشزد کرده‌اند و حتى به نکته بسیار مهم سنجش استعداد فراگیر پیش از آموزش توجه کرده‌اند چنانکه بو على در تدابیر المنازل بدان پرداخته است‌.  
اهمیت معلم و مدرسه‌، از دیرباز مورد توجه مربیان مسلمان بوده است‌. آنان با توجه به تقلیدپذیرى کودک و تأثیر مستقیم و غیرمستقیم معلم بر او‌، براى معلم ویژگیهایى برشمارده‌اند که در آثار تربیتى غزالى‌، خواجه‌، بو على و دیگران آمده است‌. مربیان ما از آموزش انفرادى بازداشته‌اند و در همان حال ضرورت شناخت استعدادها و رعایت تفاوت های فردى فراگیران را گوشزد کرده‌اند و حتى به نکته بسیار مهم سنجش استعداد فراگیر پیش از آموزش توجه کرده‌اند چنانکه بو على در تدابیر المنازل بدان پرداخته است‌.  
همنشینان و به ویژه همسالان کودک نیز بشدت در او مؤثر مى‌افتند‌. این مقوله در اخبار و روایات و آراى تربیتى مربیان ما فراوان آمده است‌. چنانکه غزالى و خواجه بر پرهیز کودک از یار بد سخت پافشرده‌اند‌.  
همنشینان و به ویژه همسالان کودک نیز بشدت در او مؤثر مى‌افتند‌. این مقوله در اخبار و روایات و آراى تربیتى مربیان ما فراوان آمده است‌. چنانکه غزالى و خواجه بر پرهیز کودک از یار بد سخت پافشرده‌اند‌.  
6‌- مواد آموزشى‌: آموزش قرآن به کودک‌، از سنت های آموزشى رایج در سرزمین های اسلامى و حتى محور آموزش بوده است‌. بو على‌، غزالى و خواجه این نکته را در نگرش های آموزشى خود آورده‌اند‌. داستان‌سرایى از ابزار آموزشى مربیان ما بوده است‌. مربیان مسلمان به علوم طبیعى کمتر پرداخته‌اند‌. ورزش و بازى در برنامه آموزشى آنها جایگاه درخورى داشته است‌.<ref>رفیعی، بهروز، ص15-20</ref>  
6‌- مواد آموزشى‌: آموزش قرآن به کودک‌، از سنت های آموزشى رایج در سرزمین‌های اسلامى و حتى محور آموزش بوده است‌. بو على‌، غزالى و خواجه این نکته را در نگرش های آموزشى خود آورده‌اند‌. داستان‌سرایى از ابزار آموزشى مربیان ما بوده است‌. مربیان مسلمان به علوم طبیعى کمتر پرداخته‌اند‌. ورزش و بازى در برنامه آموزشى آنها جایگاه درخورى داشته است‌.<ref>رفیعی، بهروز، ص15-20</ref>  
==پانویس ==
==پانویس ==
<references/>
<references/>