معرفی و نقد و تحلیل شروح مثنوی، شروح فارسی موجود در ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۹: خط ۳۹:
در فصل نخست، با عنوان شروح مثنوی از آغاز تا [[زرین‌کوب، عبدالحسین|زرین‌کوب]]، شرح‌هایی که از قرن هشتم تا چهاردهم به زبانهای فارسی، ترکی و عربی در ایران هند و ترکیه نگارش یافته معرفی می‌کند و در ادامه، تحت عنوان شروح منتخب و ارزشمند، بیست شرح برتر را انتخاب و روش‌های تفسیری و ویژگی‌های هر کدام را به تفصیل مورد نقد و بررسی قرار می‌دهد. مقصود مؤلف از شروح منتخب بیست گانه، شرح‌هایی‌است که به گفتۀ وی از معیارهای یک شرح مطلوب برخوردار است و مورد استفاده و استناد شارحان بعد از خود بوده است.  
در فصل نخست، با عنوان شروح مثنوی از آغاز تا [[زرین‌کوب، عبدالحسین|زرین‌کوب]]، شرح‌هایی که از قرن هشتم تا چهاردهم به زبانهای فارسی، ترکی و عربی در ایران هند و ترکیه نگارش یافته معرفی می‌کند و در ادامه، تحت عنوان شروح منتخب و ارزشمند، بیست شرح برتر را انتخاب و روش‌های تفسیری و ویژگی‌های هر کدام را به تفصیل مورد نقد و بررسی قرار می‌دهد. مقصود مؤلف از شروح منتخب بیست گانه، شرح‌هایی‌است که به گفتۀ وی از معیارهای یک شرح مطلوب برخوردار است و مورد استفاده و استناد شارحان بعد از خود بوده است.  


اين شرح‌ها عبارت است: [[جواهر الاسرار و زواهر الانوار: شرح مثنوی مولوی|شرح جواهرالاسرار خوارزمی]]، شرح مثنوی [[داعی شیرازی، نظام‌الدین محمود|شاه داعی]]، شرح مثنوی سروری، [[گلشن توحیدی شرح مفردات مثنوی|گلشن توحیدی شاهدی]]، [[كنوز العرفان و رموز الايقان (شرح اشعار مشکله مثنوی)|کنوزالعرفان ملاصالح روغنی]]، [[شرح کبير انقروی بر مثنوی معنوی مولوی|شرح کبیر انقروی]]، [[مکاشفات رضوی]]، [[لطایف المعنوی عباسی]]، [[اسرار الغیوب: شرح مثنوی معنوی|اسرارالغیوب خواجه پارسا]]، [[شرح مثنوی مولوی موسوم به مخزن الأسرار|مخزن‌الاسرار اکبرآبادی]]، [[تفسیر عرفانی مثنوی معنوی|شرح بحرالعلوم]]، [[شرح مثنوی (سبزواری)|شرح اسرار سبزواری]]، المنهج القوی(عربی)، [[شرح مثنوی معنوی مولوی (نیکلسون)|شرح نیکلسون]]، [[شرح مثنوی شریف (فروزانفر)|شرح مثنوی شریف فروزانفر]]؛ [[تفسیر و نقد و تحلیل مثنوی جلال‌الدین محمد بلخی (جعفری)|تفسیر محمدتقی جعفری]]، [[نثر و شرح مثنوی شریف|نثر و شرح گولپینارلی]]، [[مولوی نامه|مولوی‌ نامه همایی]]، [[مثنوی (متن و شرح مثنوی)|شرح مثنوی استعلامی]]، [[سر نی، نقد و شرح تحلیلی و تطبیقی مثنوی|سرّنی زرین کوب]]، [[شرح مثنوی (شهیدی)|شرح مثنوی سید جعفر شهیدی]] ظاهرا فراموش شده و در میان این مجموعه نیست.  
اين شرح‌ها عبارت است: [[جواهر الاسرار و زواهر الانوار: شرح مثنوی مولوی|شرح جواهرالاسرار خوارزمی]]، شرح مثنوی [[داعی شیرازی، نظام‌الدین محمود|شاه داعی]]، شرح مثنوی سروری، [[گلشن توحیدی شرح مفردات مثنوی|گلشن توحیدی شاهدی]]، [[كنوز العرفان و رموز الايقان (شرح اشعار مشکله مثنوی)|کنوزالعرفان ملاصالح روغنی]]، [[شرح کبير انقروی بر مثنوی معنوی مولوی|شرح کبیر انقروی]]، [[مکاشفات رضوی]]، [[لطایف المعنوی عباسی]]، [[اسرار الغیوب: شرح مثنوی معنوی|اسرارالغیوب خواجه پارسا]]، [[شرح مثنوی مولوی موسوم به مخزن الأسرار|مخزن‌الاسرار اکبرآبادی]]، [[تفسیر عرفانی مثنوی معنوی|شرح بحرالعلوم]]، [[شرح مثنوی (سبزواری)|شرح اسرار سبزواری]]، [[المنهج القوی]](عربی)، [[شرح مثنوی معنوی مولوی (نیکلسون)|شرح نیکلسون]]، [[شرح مثنوی شریف (فروزانفر)|شرح مثنوی شریف فروزانفر]]؛ [[تفسیر و نقد و تحلیل مثنوی جلال‌الدین محمد بلخی (جعفری)|تفسیر محمدتقی جعفری]]، [[نثر و شرح مثنوی شریف|نثر و شرح گولپینارلی]]، [[مولوی نامه|مولوی‌ نامه همایی]]، [[مثنوی (متن و شرح مثنوی)|شرح مثنوی استعلامی]]، [[سر نی، نقد و شرح تحلیلی و تطبیقی مثنوی|سرّنی زرین کوب]]، [[شرح مثنوی (شهیدی)|شرح مثنوی سید جعفر شهیدی]] ظاهرا فراموش شده و در میان این مجموعه نیست.  


در فصل دوم، با عنوان نقد و تحلیل شروح مثنوی، از میان بیست شرح مذکو، چهار [[جواهر الاسرار و زواهر الانوار: شرح مثنوی مولوی|شرح جواهرالاسرار]]، [[شرح کبير انقروی بر مثنوی معنوی مولوی|شرح کبیر انقروی]]، [[شرح مثنوی معنوی مولوی (نیکلسون)|شرح نیکلسون]] و [[شرح مثنوی شریف (فروزانفر)|شرح فروزانفر]] را برتر تشخیص داده و به صورت ویژه، تطبیقی و مقایسه‌ای مورد نقد و تحلیل دقیق‌تر قرارداده است. نگارنده، در این تحلیل‌ها می‌کوشد با بررسی مقایسه‌ای میان مطالب آغازین هر شرح با یکدیگر، تمامی ویژگی‌ها و امتیازات و همچنین کاستی‌ها و نارسایی‌های هرکدام را با تمام جزئیات بیان کند.
در فصل دوم، با عنوان نقد و تحلیل شروح مثنوی، از میان بیست شرح مذکو، چهار [[جواهر الاسرار و زواهر الانوار: شرح مثنوی مولوی|شرح جواهرالاسرار]]، [[شرح کبير انقروی بر مثنوی معنوی مولوی|شرح کبیر انقروی]]، [[شرح مثنوی معنوی مولوی (نیکلسون)|شرح نیکلسون]] و [[شرح مثنوی شریف (فروزانفر)|شرح فروزانفر]] را برتر تشخیص داده و به صورت ویژه، تطبیقی و مقایسه‌ای مورد نقد و تحلیل دقیق‌تر قرارداده است. نگارنده، در این تحلیل‌ها می‌کوشد با بررسی مقایسه‌ای میان مطالب آغازین هر شرح با یکدیگر، تمامی ویژگی‌ها و امتیازات و همچنین کاستی‌ها و نارسایی‌های هرکدام را با تمام جزئیات بیان کند.