۱۵۱٬۹۵۳
ویرایش
معرفی و نقد و تحلیل شروح مثنوی، شروح فارسی موجود در ایران: تفاوت میان نسخهها
معرفی و نقد و تحلیل شروح مثنوی، شروح فارسی موجود در ایران (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۳۱ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۱۷
، ۳۱ اکتبر ۲۰۲۳بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''معرفی و نقد و تحلیل شروح مثنوی، شروح فارسی موجود در ایران''' تألیف رضا | '''معرفی و نقد و تحلیل شروح مثنوی، شروح فارسی موجود در ایران''' تألیف [[شجری، رضا|رضا شجری]]، این کتاب، شرحهای [[مثنوی معنوی|مثنوی]] را از آغاز، یعنی از شرح [[احمد رومی]](۷۲۰ق) که نخستین شرح مثنوی به حساب میآید تا کتاب [[سر نی، نقد و شرح تحلیلی و تطبیقی مثنوی|سرّ نی]]، اثر فاخر و ارزشمند [[زرینکوب، عبدالحسین|عبدالحسین زرین کوب]] که در سال ۱۳۶۲ به چاپ رسیده، به صورت تحلیلی و مبسوط نقد و معرفی نموده است و نخستین تحقیق علمی و جامع در موضوع خود میباشد. اين اثر به عنوان رسالۀ دکتری انجام گرفته و در یک مقدمه و دو فصل تنظیم و چاپ شده است. | ||
در مقدمه، پرسشهای زير به عنوان مسائل اين تحقیق مطرح شده است: | در مقدمه، پرسشهای زير به عنوان مسائل اين تحقیق مطرح شده است: | ||
۱. روش مفسران در تفسیر و شرح مثنوی چگونه است؟ (موضوعی، ابیات دشوار و مشکل،انتخاب دفاتر، یاقسمتی از دفتر). | ۱. روش مفسران در تفسیر و شرح [[مثنوی معنوی|مثنوی]] چگونه است؟ (موضوعی، ابیات دشوار و مشکل،انتخاب دفاتر، یاقسمتی از دفتر). | ||
۲. کدام یک از ابعاد مثنوی(عرفانی، ادبی، فلسفی وکلامی، قرآنی و حدیثی و ...) بیشتر مورد تأکید شارحان قرارگرفته است؟ | ۲. کدام یک از ابعاد [[مثنوی معنوی|مثنوی]](عرفانی، ادبی، فلسفی وکلامی، قرآنی و حدیثی و ...) بیشتر مورد تأکید شارحان قرارگرفته است؟ | ||
۳. هر کدام از شروح متخب(چهار شرح) از چه امتیاراتی برخوردار |ست؟ | ۳. هر کدام از شروح متخب(چهار شرح) از چه امتیاراتی برخوردار |ست؟ | ||
۴. کدام یک از ابیات مثنوی(در دفتراول) بیشتر مورد شرح و تفسیر قرار گرفته است علل و عوامل آن چیست؟ پاسخهای این پرسشها مجموعه مطالبی است که در دو فصل مطرح میشود. | ۴. کدام یک از ابیات [[مثنوی معنوی|مثنوی]](در دفتراول) بیشتر مورد شرح و تفسیر قرار گرفته است علل و عوامل آن چیست؟ پاسخهای این پرسشها مجموعه مطالبی است که در دو فصل مطرح میشود. | ||
در فصل نخست، با عنوان شروح مثنوی از آغاز تا | در فصل نخست، با عنوان شروح مثنوی از آغاز تا [[زرینکوب، عبدالحسین|زرینکوب]]، شرحهایی که از قرن هشتم تا چهاردهم به زبانهای فارسی، ترکی و عربی در ایران هند و ترکیه نگارش یافته معرفی میکند و در ادامه، تحت عنوان شروح منتخب و ارزشمند، بیست شرح برتر را انتخاب و روشهای تفسیری و ویژگیهای هر کدام را به تفصیل مورد نقد و بررسی قرار میدهد. مقصود مؤلف از شروح منتخب بیست گانه، شرحهاییاست که به گفتۀ وی از معیارهای یک شرح مطلوب برخوردار است و مورد استفاده و استناد شارحان بعد از خود بوده است. | ||
اين شرحها عبارت است: [[جواهر الاسرار و زواهر الانوار: شرح مثنوی مولوی|شرح جواهرالاسرار خوارزمی]]، شرح مثنوی [[داعی شیرازی، نظامالدین محمود|شاه داعی]]، شرح مثنوی سروری، [[گلشن توحیدی شرح مفردات مثنوی|گلشن توحیدی شاهدی]]، [[كنوز العرفان و رموز الايقان (شرح اشعار مشکله مثنوی)|کنوزالعرفان ملاصالح روغنی]]، [[شرح کبير انقروی بر مثنوی معنوی مولوی|شرح کبیر انقروی]]، [[مکاشفات رضوی]]، [[لطایف المعنوی عباسی]]، [[اسرار الغیوب: شرح مثنوی معنوی|اسرارالغیوب خواجه پارسا]]، [[شرح مثنوی مولوی موسوم به مخزن الأسرار|مخزنالاسرار اکبرآبادی]]، [[تفسیر عرفانی مثنوی معنوی|شرح بحرالعلوم]]، [[شرح مثنوی (سبزواری)|شرح اسرار سبزواری]]، المنهج القوی(عربی)، [[شرح مثنوی معنوی مولوی (نیکلسون)|شرح نیکلسون]]، [[شرح مثنوی شریف (فروزانفر)|شرح مثنوی شریف فروزانفر]]؛ [[تفسیر و نقد و تحلیل مثنوی جلالالدین محمد بلخی (جعفری)|تفسیر محمدتقی جعفری]]، [[نثر و شرح مثنوی شریف|نثر و شرح گولپینارلی]]، [[مولوی نامه|مولوی نامه همایی]]، [[مثنوی (متن و شرح مثنوی)|شرح مثنوی استعلامی]]، [[سر نی، نقد و شرح تحلیلی و تطبیقی مثنوی|سرّنی زرین کوب]]، [[شرح مثنوی (شهیدی)|شرح مثنوی سید جعفر شهیدی]] ظاهرا فراموش شده و در میان این مجموعه نیست. | |||
در پایان کتاب پس از نتیجهگیری از مباحث فصل دوم و با بیان مجدّد امتیازات شرحهای چهارگانه، مینویسد: به عقیدۀ من شرح مثنوی شریف استاد فروزانفر از شرایط و امتیازات بیشتر و بهتری برخوردار است و میتوان آن را بهترین شرح بر دفتر اول (تا بیت ۳۰۰۸) معرفی کرد. ضمن اینکه بر شرح نیکلسون و انقروی نیز ارزش بسیار زیاد قائل است. فهرست منابع در هفت صفحه در پایان کتاب درج است.<ref> ر.ک: عالمی، محمدعلم، ص325-326</ref> | در فصل دوم، با عنوان نقد و تحلیل شروح مثنوی، از میان بیست شرح مذکو، چهار [[جواهر الاسرار و زواهر الانوار: شرح مثنوی مولوی|شرح جواهرالاسرار]]، [[شرح کبير انقروی بر مثنوی معنوی مولوی|شرح کبیر انقروی]]، [[شرح مثنوی معنوی مولوی (نیکلسون)|شرح نیکلسون]] و [[شرح مثنوی شریف (فروزانفر)|شرح فروزانفر]] را برتر تشخیص داده و به صورت ویژه، تطبیقی و مقایسهای مورد نقد و تحلیل دقیقتر قرارداده است. نگارنده، در این تحلیلها میکوشد با بررسی مقایسهای میان مطالب آغازین هر شرح با یکدیگر، تمامی ویژگیها و امتیازات و همچنین کاستیها و نارساییهای هرکدام را با تمام جزئیات بیان کند. | ||
در پایان کتاب پس از نتیجهگیری از مباحث فصل دوم و با بیان مجدّد امتیازات شرحهای چهارگانه، مینویسد: به عقیدۀ من [[شرح مثنوی شریف (فروزانفر)|شرح مثنوی شریف]] استاد [[فروزانفر، بدیعالزمان|فروزانفر]] از شرایط و امتیازات بیشتر و بهتری برخوردار است و میتوان آن را بهترین شرح بر دفتر اول (تا بیت ۳۰۰۸) معرفی کرد. ضمن اینکه بر شرح نیکلسون و انقروی نیز ارزش بسیار زیاد قائل است. فهرست منابع در هفت صفحه در پایان کتاب درج است.<ref> ر.ک: عالمی، محمدعلم، ص325-326</ref> | |||
==پانويس == | ==پانويس == | ||
<references /> | <references /> | ||