سلسلة‌ العا‌رفین‌ و تذکرة‌ الصدیقین‌ (در شرح‌ احوال‌ خواجه‌ عبیدالله‌ احرار): تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'علیهم السلام' به 'علیهم‌السلام')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۶: خط ۲۶:
}}
}}


'''سلسلة‌ العا‌رفین‌ و تذکرة‌ الصدیقین‌ (در شرح‌ احوال‌ خواجه‌ عبیدالله‌ احرار)'''، نوشته محمد بن برهان‌الدین بن محمدرضا، معروف به «محمد قاضی»(921ق)است در آداب و رسوم، اصطلاحات و بعض نوشته‌های صوفیه که با تحقیق و تصحیح انتقادی احسان‌الله شکراللهی عرضه شده است.<ref>ر.ک: مقدمه مصحح، ص 26</ref>
'''سلسلة‌ العا‌رفین‌ و تذکرة‌ الصدیقین‌ (در شرح‌ احوال‌ خواجه‌ عبیدالله‌ احرار)'''، نوشته [[سمرقندی، محمدبن محمدرضا|محمد بن برهان‌الدین بن محمدرضا]]، معروف به «[[سمرقندی، محمدبن محمدرضا|محمد قاضی]]»(متوفای 921ق) است در آداب و رسوم، اصطلاحات و بعض نوشته‌های صوفیه که با تحقیق و تصحیح انتقادی [[ش‍ک‍رال‍ل‍ه‍ی‌، اح‍س‍ان‌ال‍ه‌|احسان‌الله شکراللهی]] عرضه شده است.<ref>ر.ک: مقدمه مصحح، ص 26</ref>


خواجه ناصرالدین عبیدالله شاشی(896-806ق) ملقب به «احرار» از مشهورترین مشایخ عصر تیموری و درخشان‌ترین حلقۀ سلسلۀ نقشبندیه است.<ref>ر.ک: همان، ص 12</ref>از میان آثاری که احرار را می‌شناسانند، معتبرترین و مهمترین آن‌ها «سلسلة العارفین و تذکرةالصدیقین» است، چراکه از زمان تألیف، تذکره‌نویسان و مورخان از آن بهره می‌برده‌اند و مشایخ صوفیه در خانقاه‌های طریقۀ احراریه این کتاب را می‌خواندند. همچنین، این اثر راهنمای بسیار سودمندی برای آشنایی با وضعیت سیاسی، اجتماعی و عرفانی ماوراءالنهر و خراسان در سدۀ نهم هجری است.<ref>ر.ک: همان، ص 17</ref>درواقع، بدون شناخت خواجه عبیدالله احرار، ابعاد گوناگون پیوند سیاست و فرهنگ را در سده نهم هجری بدرستی نمی‌توان شناخت و در این راستا، کتاب محمد قاضی منبع اصیل و دست اولی به شمار می‌آید.‏<ref>ر.ک: همان، ص 25</ref>
[[خواجه ناصرالدین عبیدالله شاشی]](896-806ق) ملقب به «احرار» از مشهورترین مشایخ عصر تیموری و درخشان‌ترین حلقۀ سلسلۀ نقشبندیه است.<ref>ر.ک: همان، ص 12</ref>از میان آثاری که احرار را می‌شناسانند، معتبرترین و مهمترین آن‌ها «سلسلة العارفین و تذکرةالصدیقین» است، چراکه از زمان تألیف، تذکره‌نویسان و مورخان از آن بهره می‌برده‌اند و مشایخ صوفیه در خانقاه‌های طریقۀ احراریه این کتاب را می‌خواندند. همچنین، این اثر راهنمای بسیار سودمندی برای آشنایی با وضعیت سیاسی، اجتماعی و عرفانی ماوراءالنهر و خراسان در سدۀ نهم هجری است.<ref>ر.ک: همان، ص 17</ref>درواقع، بدون شناخت [[خواجه عبیدالله احرار]]، ابعاد گوناگون پیوند سیاست و فرهنگ را در سده نهم هجری بدرستی نمی‌توان شناخت و در این راستا، کتاب محمد قاضی منبع اصیل و دست اولی به شمار می‌آید.‏<ref>ر.ک: همان، ص 25</ref>


شکراللهی، از 21 نسخه از این اثر نام برده است.‏<ref>ر.ک: همان، ص 23-20</ref>در نگاه او، مؤلف در نوشتارش بیشتر از منازل السائرین (خواجه عبدالله انصاری)، مناقب العارفین (احمد افلاکی)، مرصاد العباد (نجم الدین رازی)، و مصباح الهدایه (محمود کاشانی) بهره برده است. او پیش از آنکه خود را نویسندۀ مستقل این اثر بداند، «متصدی این جمع» برمی‌شمرد.‏<ref>ر.ک: همان، ص 30</ref>
[[ش‍ک‍رال‍ل‍ه‍ی‌، اح‍س‍ان‌ال‍ه‌|شکراللهی]]، از 21 نسخه از این اثر نام برده است.‏<ref>ر.ک: همان، ص 23-20</ref>در نگاه او، مؤلف در نوشتارش بیشتر از منازل السائرین ([[انصاری، عبدالله بن محمد|خواجه عبدالله انصاری]][[مناقب العارفين|مناقب العارفین]] ([[افلاکی، احمد بن اخی ناطور|احمد افلاکی]][[مرصاد العباد]] ([[نجم رازی، عبدالله بن محمد|نجم الدین رازی]])، و [[مصباح الهداية و مفتاح الكفاية|مصباح الهدایه]] ([[کاشانی، عزالدین محمود بن علی|محمود کاشانی]]) بهره برده است. او پیش از آنکه خود را نویسندۀ مستقل این اثر بداند، «متصدی این جمع» برمی‌شمرد.‏<ref>ر.ک: همان، ص 30</ref>


در این اثر بسیاری از آداب و رسوم صوفیه، برخی مشاغل و بسیاری مکان‌ها، برخی اصطلاح‌های صوفیه، نمونه‌هایی از مکتوبات احرار و ارادتش به جامی، رابطۀ نزدیک مؤلف با احرار و رعایت برخی اصول به هنگام خواندن شرح احوال عارفان آمده است.<ref>ر.ک: همان، ص 32-31</ref>
در این اثر بسیاری از آداب و رسوم صوفیه، برخی مشاغل و بسیاری مکان‌ها، برخی اصطلاح‌های صوفیه، نمونه‌هایی از مکتوبات احرار و ارادتش به جامی، رابطۀ نزدیک مؤلف با احرار و رعایت برخی اصول به هنگام خواندن شرح احوال عارفان آمده است.<ref>ر.ک: همان، ص 32-31</ref>
خط ۳۸: خط ۳۸:
ویژگی‌های دیگر این اثر را می‌توان در: بهرۀ فراوان بردن از آیه‌ها، احادیث، شعرهای فارسی و عربی (بویژه اینکه برخی از آن‌ها از خود مؤلف‌اند)، درج مثل‌های رایج فارسی و عربی، کاربرد واژه‌های خوش‌ساخت، کاربرد برخی صنعت‌های لفظی و معنوی، ایجاز در بهره‌گیری از حکایت‌ها، بهره‌بردن از روش نقل در نقل و بهره‌گیری از شیوۀ پرسش و پاسخ در انعکاس مفهوم‌های عرفانی جستجو کرد. .<ref>ر.ک: همان، ص 37</ref>همچنین، این اثر از خصوصیات لهجه‌شناسی و  دستوری ویژه‌ای برخوردار است.<ref>ر.ک: همان، ص 43-41</ref>
ویژگی‌های دیگر این اثر را می‌توان در: بهرۀ فراوان بردن از آیه‌ها، احادیث، شعرهای فارسی و عربی (بویژه اینکه برخی از آن‌ها از خود مؤلف‌اند)، درج مثل‌های رایج فارسی و عربی، کاربرد واژه‌های خوش‌ساخت، کاربرد برخی صنعت‌های لفظی و معنوی، ایجاز در بهره‌گیری از حکایت‌ها، بهره‌بردن از روش نقل در نقل و بهره‌گیری از شیوۀ پرسش و پاسخ در انعکاس مفهوم‌های عرفانی جستجو کرد. .<ref>ر.ک: همان، ص 37</ref>همچنین، این اثر از خصوصیات لهجه‌شناسی و  دستوری ویژه‌ای برخوردار است.<ref>ر.ک: همان، ص 43-41</ref>


محمد قاضی در کنار باورش به مذهب اهل سنت، به امامیه نیز گرایش دارد؛ او در این اثر، از امام سجاد، امام صادق و امام باقر(علیهم‌السلام) با احترام یاد می‌کند.<ref>ر.ک: همان، ص 36</ref>
[[سمرقندی، محمدبن محمدرضا|محمد قاضی]] در کنار باورش به مذهب اهل سنت، به امامیه نیز گرایش دارد؛ او در این اثر، از [[امام سجاد علیه‌السلام|امام سجاد]]، [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق]] و امام باقر(علیهم‌السلام) با احترام یاد می‌کند.<ref>ر.ک: همان، ص 36</ref>


==پانویس ==
==پانویس ==