۱۵۹٬۸۰۳
ویرایش
ابن ابیجمهور، محمد بن زینالدین: تفاوت میان نسخهها
←وابستهها
جز (جایگزینی متن - 'ثالدين' به 'ثالدين') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
||
| (۲۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = محمد بن علی بن ابراهیم ابن ابیجمهور احسائی | |||
| تصویر = NUR00029.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | |||
| | | نام کامل = ابوجعفر محمد بن علی بن ابراهیم بن ابیجمهور احسائی | ||
| | | نامهای دیگر = احسائی، ابنابیجمهور | ||
| | | لقب = ابن ابیجمهور احسائی | ||
| | | تخلص = | ||
| | | نسب = | ||
| | | نام پدر = شیخ علی | ||
| | | ولادت = ۸۴۰ق (یا ۸۳۵ق) | ||
| | | محل تولد = احساء | ||
| | | کشور تولد = عربستان | ||
| | | محل زندگی = احساء، نجف، کربلا، مشهد | ||
| | | رحلت = ۹۰۴ق (پس از ذیالقعده) | ||
| | | شهادت = | ||
| | | مدفن = نامشخص | ||
| | | طول عمر = ۶۴ سال | ||
| | | نام همسر = | ||
| | | فرزندان = | ||
| | | خویشاوندان = | ||
| | | دین = اسلام | ||
| مذهب = تشیع | |||
| پیشه = فقیه، محدث، متکلم | |||
| درجه علمی = | |||
| دانشگاه = | |||
| علایق پژوهشی = فقه، حدیث، کلام، عرفان | |||
| منصب = | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | شیخ زینالدین علی احسائی (پدر) | سید شمسالدین محمد موسوی احسائی | شیخ حسن بن عبدالکریم فتال نیشابوری | شیخ علی بن هلال جزائری}} | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = | |||
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | سید محسن رضوی | شیخ ربیعه جزائری | سید شرفالدین طالقانی | شیخ محمد صالح غروی حلی | [[محقق کرکی، علی بن حسین|محقق ثانی (شیخ علی کرکی)]]}} | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[عوالي اللئالي العزيزية في الأحاديث الدينية]] | [[الاقطاب الفقهیه علی مذهب الامامیه]] | [[زاد المسافرين]] | [[كشف البراهين في شرح رسالة زاد المسافرين]] | [[مجلي مرآة المنجي في الكلام و الحكمتين و التصوف]]}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE00029AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|احسائی (ابهامزدایی)}} | |||
'''محمد بن علی بن ابراهیم ابن ابیجمهور احسائی''' (۸۴۰-۹۰۴ق) فقیه، محدث، متکلم امامی و صاحب تألیفات ارزشمندی چون «[[عوالي اللئالي العزيزية في الأحاديث الدينية]]». در سال ۸۴۰ق در شهر احساء متولد شد. پدرش شیخ علی و جدش ابراهیم از علمای بزرگ احساء بودند. علوم مقدماتی را در زادگاهش نزد پدر و دیگر علمای احساء فراگرفت. سپس برای تکمیل تحصیلات به نجف اشرف مهاجرت کرد و از محضر شیخ حسن بن عبدالکریم فتال نیشابوری بهره برد. پس از سالها تحصیل، عازم سفر حج شد و پس از بازگشت و اقامتی کوتاه در احساء، به زیارت کربلا رفت و دوباره به نجف بازگشت. سپس به قصد زیارت امام رضا(ع) راهی مشهد مقدس شد و در طول مسیر کتاب «زاد المسافرین» را در اصول دین تألیف کرد. در سال ۸۷۸ق وارد مشهد شد و سید محسن رضوی از فضلای مشهد از او استقبال کرد و در خانه خود میهمانش نمود و شاگردی وی را برگزید. در ایام اقامت در مشهد، مناظره معروفی با یکی از علمای اهل سنت از هرات داشت که در سه جلسه برگزار شد و عالم سنی به شكست خود اعتراف كرد. مباحث این مناظرات را در کتاب «مناظرة بین الغروی و الهروی» گردآوری کرد. پس از ۱۵ سال مجاورت امام رضا(ع)، در سال ۸۹۳ق برای دومین بار عازم حج شد و در راه بازگشت نزدیک به دو سال در نجف اقامت گزید و در اواخر سال ۸۹۵ق به مشهد بازگشت و تا پایان عمر در آنجا ماند. از اساتید او میتوان به پدرش شیخ زینالدین علی احسائی، سید شمسالدین محمد موسوی احسائی، شیخ حسن بن عبدالکریم فتال و شیخ علی بن هلال جزائری اشاره کرد. از شاگردان برجسته او میتوان به سید محسن رضوی، شیخ ربیعه جزائری، سید شرفالدین طالقانی، شیخ محمد صالح غروی حلی و [[محقق کرکی، علی بن حسین|محقق ثانی (شیخ علی کرکی)]] اشاره کرد. حدود ۳۸ تألیف گرانبها از خود به جای گذاشت از جمله «[[عوالي اللئالي العزيزية في الأحاديث الدينية]]» (در برنامه)، «أسرار الحج»، «الأنوار المشهدية»، «بدایة النهایة»، «التحفة الحسینیة» (شرح الفیه شهید اول)، «درر اللآلی العمادیة»، «زاد المسافرین»، «[[الاقطاب الفقهیه علی مذهب الامامیه]]»، «معین الفکر» (شرح باب حادی عشر)، «کتاب المقتل»، «مناظرة بین الغروی و الهروی»، «[[مجلي مرآة المنجي في الكلام و الحكمتين و التصوف|مجلی مرآة المنجی]]» و «النور المنجی من الظلام». شخصیت علمی او مورد بحث بوده است؛ برخی او را عالمی جامع معقول و منقول و برخی به دلیل گرایشهای عرفانی و نقل روایات از طرق عامه به او انتقاد کردهاند، اما مدافعان معتقدند نقل سخنان صوفیه دلیل بر صوفی بودن نیست و نقل روایات عامه برای نشان دادن اعتبار آنها نزد همه مسلمانان است. وی تا ذیالقعده ۹۰۴ق زنده بوده و در همان حدود درگذشته است. از محل دفن او اطلاع دقیقی در دست نیست. | |||
[[عوالي اللئالي العزيزية في | |||
[[ | |||
[[ | |||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
در سال 840 هجرى در شهر احساء به دنيا آمد. | در سال 840 هجرى در شهر احساء به دنيا آمد. | ||
پدرش شيخ على و جد بزرگ وى | پدرش شيخ على و جد بزرگ وى ابراهیم، از علماى بزرگ احساء بودند. علما در وصف آنها جز مدح و ستايش هيچ ندارند. | ||
==تحصيلات== | ==تحصيلات== | ||
| خط ۶۴: | خط ۷۰: | ||
شيخِ احساء كه حوزه علمیه نجف را مملو از عالمان گرانقدر مىديد، به قصد زيارت ثامن الحجج و افاضه علوم آل محمد صلواتاللهعليهم اجمعين بسوى مشهد مقدس روانه شد. در طول مسير فرصت را غنيمت شمرده و کتاب «زاد المسافرين» را در اصول دين تأليف كرد. | شيخِ احساء كه حوزه علمیه نجف را مملو از عالمان گرانقدر مىديد، به قصد زيارت ثامن الحجج و افاضه علوم آل محمد صلواتاللهعليهم اجمعين بسوى مشهد مقدس روانه شد. در طول مسير فرصت را غنيمت شمرده و کتاب «زاد المسافرين» را در اصول دين تأليف كرد. | ||
پس از ورود به مشهد مقدس | پس از ورود به مشهد مقدس «سيد محسن رضوى»، كه از فضلاى بزرگوار مشهد بود به استقبال او رفته و او را در خانه خود میهمان كرده و از همان زمان زانوى شاگردى در پيشگاه استاد به زمین زد. | ||
ورود ابن ابیجمهور به مشهد مقدس در سال 878 هجرى بوده است. | ورود ابن ابیجمهور به مشهد مقدس در سال 878 هجرى بوده است. | ||
| خط ۸۵: | خط ۹۱: | ||
#شيخ زينالدين على احسائى، پدر بزرگوارش | #شيخ زينالدين على احسائى، پدر بزرگوارش | ||
# | #سيد شمسالدين محمد موسوى احسائى | ||
#شيخ حسن بن عبدالكريم فتال | #شيخ حسن بن عبدالكريم فتال | ||
#شيخ على بن هلال جزائرى و... | #شيخ على بن هلال جزائرى و... | ||
| خط ۹۳: | خط ۹۹: | ||
از جمله شاگردان ابن ابیجمهور هستند: | از جمله شاگردان ابن ابیجمهور هستند: | ||
# | # سيد محسن رضوى | ||
# شيخ ربيعة جزائرى | # شيخ ربيعة جزائرى | ||
# | # سيد شرفالدين طالقانى | ||
# شيخ محمد صالح غروى حلى | # شيخ محمد صالح غروى حلى | ||
# شيخ على كركى، [[محقق کرکی، علی بن حسین|محقق ثانى]] | # شيخ على كركى، [[محقق کرکی، علی بن حسین|محقق ثانى]] | ||
| خط ۱۰۴: | خط ۱۱۰: | ||
مراتب علم و فضل هر عالم ربانى از راه شناخت تأليفات او قابل درك است. ابن ابیجمهور حدود 38 تأليف گرانبها به يادگار گذاشته از جمله: | مراتب علم و فضل هر عالم ربانى از راه شناخت تأليفات او قابل درك است. ابن ابیجمهور حدود 38 تأليف گرانبها به يادگار گذاشته از جمله: | ||
# [[عوالي اللئالي العزيزية في | # [[عوالي اللئالي العزيزية في الأحاديث الدينية|عوالي اللآلي]] العزيزية (کتاب حاضر در برنامه) | ||
# أسرار الحج | # أسرار الحج | ||
# الأنوار المشهدية | # الأنوار المشهدية | ||
| خط ۱۱۹: | خط ۱۲۵: | ||
ابن ابیجمهور از جمله شخصيتهاى جنجال | ابن ابیجمهور از جمله شخصيتهاى جنجال برانگیز در طول تاريخ است. عدهاى او را عالم، فاضل، فقيه، متكلم، محدث، عارف، حكيم و جامع بين معقول و منقول مىدانند. | ||
عدهاى نيز کتابهاى او را قابل اعتماد ندانستهاند. | عدهاى نيز کتابهاى او را قابل اعتماد ندانستهاند. | ||
| خط ۱۳۷: | خط ۱۴۳: | ||
ثانياً بر فرض كه او اخبارى باشد، روايات او بر حجيت خود باقى است زيرا ملاك در حجيت روايت اطمینان به صدور آن است. | ثانياً بر فرض كه او اخبارى باشد، روايات او بر حجيت خود باقى است زيرا ملاك در حجيت روايت اطمینان به صدور آن است. | ||
همچنين اخبارىها طيف عظيمى از علماى شيعه را تشكيل مىدهند مانند: [[شيخ صدوق]] و [[کلینی، محمد بن یعقوب|كلينى]] و بسيارى ديگر از علما و هيچ عيبى بر آنها نيست بلكه مقتضاى تطور زمان ايجاد چنين | همچنين اخبارىها طيف عظيمى از علماى شيعه را تشكيل مىدهند مانند: [[شيخ صدوق]] و [[کلینی، محمد بن یعقوب|كلينى]] و بسيارى ديگر از علما و هيچ عيبى بر آنها نيست بلكه مقتضاى تطور زمان ايجاد چنين ديدگاههایى بوده و دقت در ضبط و نقل روايت هم از سراسر کتاب این بزرگوار نمايان است. | ||
اما اشكالات بر کتاب ايشان، مانند اينكه رواياتش مرسله است يا مطالب عرفانى دارد و يا روايات عامه را نقل كرده نيز مردود است زيرا: | اما اشكالات بر کتاب ايشان، مانند اينكه رواياتش مرسله است يا مطالب عرفانى دارد و يا روايات عامه را نقل كرده نيز مردود است زيرا: | ||
اولا: ابن ابیجمهور در ابتداى کتاب مشيخهاى دارد و سند روايات خود را مفصلا توضيح داده همچنانكه [[شيخ صدوق]] در آخر [[ | اولا: ابن ابیجمهور در ابتداى کتاب مشيخهاى دارد و سند روايات خود را مفصلا توضيح داده همچنانكه [[شيخ صدوق]] در آخر [[من لايحضره الفقيه]] انجام داده است. | ||
ثانيا: نقل بعضى روايات شيعه از طرق عامه برای نشان دادن این است كه این روايات را علاوه بر شيعه، عامه هم نقل كردهاند. | ثانيا: نقل بعضى روايات شيعه از طرق عامه برای نشان دادن این است كه این روايات را علاوه بر شيعه، عامه هم نقل كردهاند. | ||
| خط ۱۵۶: | خط ۱۶۲: | ||
# [http://lib.eshia.ir/23022/2/790 دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «ابن ابی الجمهور»، ج۲، ص۷۹۰]. | # [http://lib.eshia.ir/23022/2/790 دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «ابن ابی الجمهور»، ج۲، ص۷۹۰]. | ||
#[http://wiki.ahlolbait.com/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A3%D8%A8%D9%89_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%89 پایگاه دانشنامه اسلامی] | #[http://wiki.ahlolbait.com/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A3%D8%A8%D9%89_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%89 پایگاه دانشنامه اسلامی] | ||
{{متکلمان شیعه}} | |||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
[[المسالك الجامعية في شرح الألفية الشهيدية]] | |||
[[التحفة الحسينية في شرح المقدمة الألفية]] | |||
[[جمع الجمع في إثبات الإمامة]] | |||
[[الاقطاب الفقهیه علی مذهب الامامیه]] | [[الاقطاب الفقهیه علی مذهب الامامیه]] | ||
[[عوالي اللئالي العزيزية في | [[عوالي اللئالي العزيزية في الأحاديث الدينية]] | ||
[[مدينة الحديث (الجواهر الغوالي في شرح عوالي اللآلي)]] | |||
[[کاشفة الحال عن أحوال الاستدلال]] | [[کاشفة الحال عن أحوال الاستدلال]] | ||
| خط ۱۷۱: | خط ۱۸۵: | ||
[[مجلي مرآة المنجي في الكلام و الحكمتين و التصوف]] | [[مجلي مرآة المنجي في الكلام و الحكمتين و التصوف]] | ||
[[دو مجموعه | [[النور المنجي من الظلام]] | ||
[[موضح الدراية لشرح باب البداية]] | |||
[[دو مجموعه خطی از آثار کلامی، فلسفي، فقهي]] | |||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:متکلمان شیعه]] | |||
[[رده: | [[رده:محدثان شیعه]] | ||