پرش به محتوا

دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم. مرکز فرهنگ و معارف قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'ه‎ت' به 'ه‌ت'
جز (جایگزینی متن - 'ن‎ه' به 'ن‌ه')
جز (جایگزینی متن - 'ه‎ت' به 'ه‌ت')
خط ۳۷: خط ۳۷:


==تأسیس و اهداف==
==تأسیس و اهداف==
یکی از خلأهای اساسی در حوزه‌های علمیه، خلأ پژوهش در قرآن و علوم قرآنی است که برای جبران این کمبود، گام‎هایی برداشته شده است که از جمله آنها، تلاش حجت‎الاسلام‎والمسلمین هاشمی رفسنجانی است. ایشان در آخرین دوره حبس خود در زندان ستم‎شاهی (54-57)، یک دوره کامل قرآن را به‎ترتیب موضوعات قرآنی، فیش‎برداری نمودند و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ادامه آن را در آغاز به برخی از افراد و گروه‌های تحقیقاتی واگذار نموده و سپس با پیشنهاد دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ادامه و تکمیل و تنظیم آن را به این دفتر واگذار نمودند. بدین ترتیب، «مرکز فرهنگ و معارف قرآن»‎، تأسیس شد<ref>ر.ک: بی‌نام، ص74</ref>.
یکی از خلأهای اساسی در حوزه‌های علمیه، خلأ پژوهش در قرآن و علوم قرآنی است که برای جبران این کمبود، گام‎هایی برداشته شده است که از جمله آنها، تلاش حجت‎الاسلام‎والمسلمین هاشمی رفسنجانی است. ایشان در آخرین دوره حبس خود در زندان ستم‎شاهی (54-57)، یک دوره کامل قرآن را به‌ترتیب موضوعات قرآنی، فیش‎برداری نمودند و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ادامه آن را در آغاز به برخی از افراد و گروه‌های تحقیقاتی واگذار نموده و سپس با پیشنهاد دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ادامه و تکمیل و تنظیم آن را به این دفتر واگذار نمودند. بدین ترتیب، «مرکز فرهنگ و معارف قرآن»‎، تأسیس شد<ref>ر.ک: بی‌نام، ص74</ref>.


مرکز فرهنگ و معارف قرآن، کار خود را از سال 1366 آغاز کرد و با استفاده از محضر جمعی از فضلا و طلاب آگاه و آشنا به مسائل و نیازهای جامعه، برای تکمیل و ارائه و تنظیم این کار عظیم فرهنگی‎، اهداف زیر را در دستور کار خود قرار داد:
مرکز فرهنگ و معارف قرآن، کار خود را از سال 1366 آغاز کرد و با استفاده از محضر جمعی از فضلا و طلاب آگاه و آشنا به مسائل و نیازهای جامعه، برای تکمیل و ارائه و تنظیم این کار عظیم فرهنگی‎، اهداف زیر را در دستور کار خود قرار داد:
خط ۴۸: خط ۴۸:
#:تهیه بانک اطلاعات معارف قرآن کریم در مراحل معین و خاص گردآوری داده‌ها، داده‎پردازی، تفسیر داده‌ها، طبقه‎بندی اطلاعات تا تفسیر اطلاعات و مأخذشناسی و نمایه‎سازی فیش‎های تفسیری و تجزیه و تحلیل و طبقه‎بندی و ذخیره‎سازی و بازیابی اطلاعات برگرفته از متن قرآن کریم و نیز اطلاعات گرفته‌شده از منابع و مآخذ معارف قرآنی است. هدف از تهیه این قسمت، افزایش بازدهی کار مفسران قرآن برای تفسیرهای چندگانه ترتیبی، سیستمی موضوعی‎، سیستمی ترتیبی و نیز بازدهی افزون‎تر دیگر پژوهشگران و محققان بیرون از مرکز است. تاکنون بخش وسیعی از مآخذ معارف قرآن کریم، فهرست‎نویسی شده و فیش‎های تفسیری جمع‎آوری شده از گروه‌های تفسیر در این مجموعه، نمایه‎سازی و به کامپیوتر داده شده است. قسمت‎های دیگر این مجموعه در حال تهیه سیستم و تهیه مقدمات است. لازم به یادآوری است که طرح کلی و اولیه بانک اطلاعات‎، تهیه و تدوین شده و برنامه‎ریزی‎های زمانی آن فراهم گردیده است.
#:تهیه بانک اطلاعات معارف قرآن کریم در مراحل معین و خاص گردآوری داده‌ها، داده‎پردازی، تفسیر داده‌ها، طبقه‎بندی اطلاعات تا تفسیر اطلاعات و مأخذشناسی و نمایه‎سازی فیش‎های تفسیری و تجزیه و تحلیل و طبقه‎بندی و ذخیره‎سازی و بازیابی اطلاعات برگرفته از متن قرآن کریم و نیز اطلاعات گرفته‌شده از منابع و مآخذ معارف قرآنی است. هدف از تهیه این قسمت، افزایش بازدهی کار مفسران قرآن برای تفسیرهای چندگانه ترتیبی، سیستمی موضوعی‎، سیستمی ترتیبی و نیز بازدهی افزون‎تر دیگر پژوهشگران و محققان بیرون از مرکز است. تاکنون بخش وسیعی از مآخذ معارف قرآن کریم، فهرست‎نویسی شده و فیش‎های تفسیری جمع‎آوری شده از گروه‌های تفسیر در این مجموعه، نمایه‎سازی و به کامپیوتر داده شده است. قسمت‎های دیگر این مجموعه در حال تهیه سیستم و تهیه مقدمات است. لازم به یادآوری است که طرح کلی و اولیه بانک اطلاعات‎، تهیه و تدوین شده و برنامه‎ریزی‎های زمانی آن فراهم گردیده است.
# فرهنگ موضوعی تفاسیر قرآن:
# فرهنگ موضوعی تفاسیر قرآن:
#:یکی از کارهای بانک اطلاعات، مربوط به تفاسیر است؛ زیرا در تفاسیر مسائل گوناگونی به‎تناسب زمان و نیازها و دگرگونی‎های اجتماعی و تاریخی، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. کمتر کتابی را می‌توان یافت که به‌اندازه قرآن بر آن تفسیر نگاشته شده است؛ آن‌هم با نگرش‎های متفاوت و از دیدگاه مذاهب مختلف اسلامی؛ تا بدانجا که برخی، تعداد تفاسیر قرآن را تا هزاروپانصد دوره برشمرده‌اند. دستیابی به این مجموعه از معارف‎، کار چندان آسانی نیست‎. کاری که در این زمینه شروع گردیده، فقط بر اساس هشتاد دوره از تفاسیر مشهور و متداول مذاهب اسلامی است و تاکنون دوازده دوره آن پایان پذیرفته است. این کار علاوه بر چاپ، به کامپیوتر داده خواهد شد تا از طریق نرم‎افزار کامپیوتری، در اختیار محققین قرار گیرد‎.
#:یکی از کارهای بانک اطلاعات، مربوط به تفاسیر است؛ زیرا در تفاسیر مسائل گوناگونی به‌تناسب زمان و نیازها و دگرگونی‎های اجتماعی و تاریخی، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. کمتر کتابی را می‌توان یافت که به‌اندازه قرآن بر آن تفسیر نگاشته شده است؛ آن‌هم با نگرش‎های متفاوت و از دیدگاه مذاهب مختلف اسلامی؛ تا بدانجا که برخی، تعداد تفاسیر قرآن را تا هزاروپانصد دوره برشمرده‌اند. دستیابی به این مجموعه از معارف‎، کار چندان آسانی نیست‎. کاری که در این زمینه شروع گردیده، فقط بر اساس هشتاد دوره از تفاسیر مشهور و متداول مذاهب اسلامی است و تاکنون دوازده دوره آن پایان پذیرفته است. این کار علاوه بر چاپ، به کامپیوتر داده خواهد شد تا از طریق نرم‎افزار کامپیوتری، در اختیار محققین قرار گیرد‎.
# کتاب‎شناسی علوم قرآن:
# کتاب‎شناسی علوم قرآن:
#:یکی از کارهای اساسی برای گسترش فرهنگ قرآن، تهیه فهرستگان کتاب‌ها و مقالات در زمینه ‎‎علوم قرآنی است. این مهم، از مدتی پیش در این مرکز شروع گردیده است و امید می‌رود فهرست مقالات مجلات فارسی و عربی و انگلیسی آن، آماده چاپ گردد و سپس، فهرستگان کتاب‌های قرآنی بر اساس حروف الفبا و موضوعی، در بیش از ده مجلد، آماده انتشار گردد.
#:یکی از کارهای اساسی برای گسترش فرهنگ قرآن، تهیه فهرستگان کتاب‌ها و مقالات در زمینه ‎‎علوم قرآنی است. این مهم، از مدتی پیش در این مرکز شروع گردیده است و امید می‌رود فهرست مقالات مجلات فارسی و عربی و انگلیسی آن، آماده چاپ گردد و سپس، فهرستگان کتاب‌های قرآنی بر اساس حروف الفبا و موضوعی، در بیش از ده مجلد، آماده انتشار گردد.
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش