۴۲۵٬۲۲۵
ویرایش
سلوة الأنفاس و محادثة الأكياس بمن أقبر من العلماء و الصلحاء بفاس: تفاوت میان نسخهها
سلوة الأنفاس و محادثة الأكياس بمن أقبر من العلماء و الصلحاء بفاس (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۱۵:۵۰
، ۱ مهٔ ۲۰۱۷جایگزینی متن - '</ref>.' به '</ref>'
جز (جایگزینی متن - ':ت' به ': ت') |
جز (جایگزینی متن - '</ref>.' به '</ref>') |
||
| خط ۵۳: | خط ۵۳: | ||
کتاب با مقدمه ای از ادریس کتانی، مقدمه ای از محققان و مقدمه ای از مؤلف آغاز شده و متن اصلی دربردارنده نزدیک به دو هزار شرح حال میباشد که در چهار جلد، عرضه شده است. | کتاب با مقدمه ای از ادریس کتانی، مقدمه ای از محققان و مقدمه ای از مؤلف آغاز شده و متن اصلی دربردارنده نزدیک به دو هزار شرح حال میباشد که در چهار جلد، عرضه شده است. | ||
نویسنده در ترتیب افراد، اسلوب بدیعی را اتخاذ نموده است؛ بدین ترتیب که از شرح حال کسانی که در جامع شرفاء فاس (ضریح ادریس ازهر بانی فاس)، مدفونند آغاز کرده و آن را به عنوان مرکز قرار داده و سپس به صورت دور حلزونی و به صورت میدانی، شرح حال باقی افراد مدفون در کوچهها و محلههای شهر را ذکر کرده و آنگاه به کسانی که خارج از سور شهر دفن شدهاند تا شعاع دهها کیلومتر، پرداخته است<ref>ر.ک: متن کتاب، ج3، ص575</ref> | نویسنده در ترتیب افراد، اسلوب بدیعی را اتخاذ نموده است؛ بدین ترتیب که از شرح حال کسانی که در جامع شرفاء فاس (ضریح ادریس ازهر بانی فاس)، مدفونند آغاز کرده و آن را به عنوان مرکز قرار داده و سپس به صورت دور حلزونی و به صورت میدانی، شرح حال باقی افراد مدفون در کوچهها و محلههای شهر را ذکر کرده و آنگاه به کسانی که خارج از سور شهر دفن شدهاند تا شعاع دهها کیلومتر، پرداخته است<ref>ر.ک: متن کتاب، ج3، ص575</ref> | ||
نویسنده در تدوین این کتاب، از آثار فراونی استفاده کرده است که برخی از آنها عبارتند از: «التشوف إلی معرفة رجال التصوف» ابوالحجاج یوسف بن یحیی بن عیسی؛ «التشوف فی معرفة أهل التصوف» عبدالرحمن بن اسماعیل تادلی؛ «العبر و دیوان المبتدأ و الخبر فی أیام العرب و العجم و البربر و من عاصرهم من ذوی السلطان الأکبر» عبدالرحمن بن محمد بن محمد بن محمد بن حسن بن خلدون حضرمی؛ «المقصد الوریف و المنزع اللطیف فی ذکر صلحاء الریف» عبدالحق بن اسماعیل خزرجی بادسی؛ «بغیة السالک فی أشرف المسالک» ابوعبدالله محمد بن محمد بن احمد بن عبدالرحمن بن ابراهیم انصاری ساحلی و...<ref>ر.ک: همان، ص491</ref> | نویسنده در تدوین این کتاب، از آثار فراونی استفاده کرده است که برخی از آنها عبارتند از: «التشوف إلی معرفة رجال التصوف» ابوالحجاج یوسف بن یحیی بن عیسی؛ «التشوف فی معرفة أهل التصوف» عبدالرحمن بن اسماعیل تادلی؛ «العبر و دیوان المبتدأ و الخبر فی أیام العرب و العجم و البربر و من عاصرهم من ذوی السلطان الأکبر» عبدالرحمن بن محمد بن محمد بن محمد بن حسن بن خلدون حضرمی؛ «المقصد الوریف و المنزع اللطیف فی ذکر صلحاء الریف» عبدالحق بن اسماعیل خزرجی بادسی؛ «بغیة السالک فی أشرف المسالک» ابوعبدالله محمد بن محمد بن احمد بن عبدالرحمن بن ابراهیم انصاری ساحلی و...<ref>ر.ک: همان، ص491</ref> | ||
== گزارش محتوا == | == گزارش محتوا == | ||
در مقدمه محقق، ضمن توضیح نام و موضوع کتاب، به ذکر اقدامات تحقیقی صورت گرفته در آن پرداخته شده است که برخی از آنها، عبارتند از: شماره گذاری تراجم؛ ابراز عناوین اصلی و فرعی ای که مؤلف ابراز نفرموده؛ مشخص کردن آیات قرآن به خطی غیر از خط نص کتاب؛ اضافه کردن سه فهرست (فهرست الفبایی مترجمین، اعلام النساء و فهرست کلی ابواب) به کتاب، افزون بر فهرست موضوعات و...<ref> مقدمه محقق، ج1، ص{L v- IX L}</ref> | در مقدمه محقق، ضمن توضیح نام و موضوع کتاب، به ذکر اقدامات تحقیقی صورت گرفته در آن پرداخته شده است که برخی از آنها، عبارتند از: شماره گذاری تراجم؛ ابراز عناوین اصلی و فرعی ای که مؤلف ابراز نفرموده؛ مشخص کردن آیات قرآن به خطی غیر از خط نص کتاب؛ اضافه کردن سه فهرست (فهرست الفبایی مترجمین، اعلام النساء و فهرست کلی ابواب) به کتاب، افزون بر فهرست موضوعات و...<ref> مقدمه محقق، ج1، ص{L v- IX L}</ref> | ||
در مقدمه مؤلف، ضمن اشاره به موضوع کتاب، ابتدا به مطالبی همچون دار علم و فقه و حدیث بودن سرزمین فاس و برخی از حالات شیخ مولانا عبدالسلام بن مشیش، ابوسلهام و ابوبکر ذوالجائزه پرداخته شده و سپس فواید تعریف حالات و شرح حال علما و اولیا، ذکر گردیده است. در ادامه، به نویسندگانی که پیرامون اعیان و علمای فاس آثاری را به رشته تحریر درآوردهاند، اشاره شده و سپس روش نویسنده در تألیف کتاب، توضیح داده شده است. | در مقدمه مؤلف، ضمن اشاره به موضوع کتاب، ابتدا به مطالبی همچون دار علم و فقه و حدیث بودن سرزمین فاس و برخی از حالات شیخ مولانا عبدالسلام بن مشیش، ابوسلهام و ابوبکر ذوالجائزه پرداخته شده و سپس فواید تعریف حالات و شرح حال علما و اولیا، ذکر گردیده است. در ادامه، به نویسندگانی که پیرامون اعیان و علمای فاس آثاری را به رشته تحریر درآوردهاند، اشاره شده و سپس روش نویسنده در تألیف کتاب، توضیح داده شده است. | ||
پیش از آغاز مطالب کتاب، سه موضوع به عنوان مقدمه، مطرح گردیده است که به ترتیب عبارتند از: ترغیب بر تبرک جستن به ذکر و یاد صالحان و علمای عامل و استماع اخبار ایشان و استفاده و لذت از سیرت و نحوه زندگی ایشان؛ حکم زیارت و ذکر بعضی از فضایل و فواید آن و کیفیت زیارت و آداب آن<ref>ر.ک: متن کتاب، ج1، ص12-70</ref> | پیش از آغاز مطالب کتاب، سه موضوع به عنوان مقدمه، مطرح گردیده است که به ترتیب عبارتند از: ترغیب بر تبرک جستن به ذکر و یاد صالحان و علمای عامل و استماع اخبار ایشان و استفاده و لذت از سیرت و نحوه زندگی ایشان؛ حکم زیارت و ذکر بعضی از فضایل و فواید آن و کیفیت زیارت و آداب آن<ref>ر.ک: متن کتاب، ج1، ص12-70</ref> | ||
اولین شرح حال، مربوط به مولا ادریس انور، بانی فاس، متوفی 213ق میباشد که ضمن شرح حال وی، به فضایل شهر فاس نیز اشاره شده است<ref>ر.ک: همان، ص71-84</ref> | اولین شرح حال، مربوط به مولا ادریس انور، بانی فاس، متوفی 213ق میباشد که ضمن شرح حال وی، به فضایل شهر فاس نیز اشاره شده است<ref>ر.ک: همان، ص71-84</ref> | ||
از جمله ویژگیهای کتاب، آن است که شرح حالهای مذکور در آن، از لحاظ حجم و میزان مطالب، متفاوت میباشد؛ به گونه ای که برخی بسیار مختصر و کوتاه بوده (از جمله شرح حال: عبدالله وازانی، حسن هواری<ref>همان، ص107</ref>؛ علی بن ادریس تبر، محمد بن عبدالله وازانی، تهامی بن محمد وازانی، طیب بن محمد وازانی<ref>همان، ص108</ref>؛ جعفر بن طالب بن سوده مری، عبدالواحد بن احمد بن سوده مری<ref>همان، ص125</ref>) و برخی نیز تقریبا مفصل و طولانی میباشد (مانند شرح حال: ابویعزی هزمیری<ref>همان، ص186</ref>، احمد بن محمد تجانی<ref>همان، ص196</ref>، عبدالرحمن بن علی مکودی<ref>همان، ص204</ref> و عبدالله بن محمد یزرور<ref>همان، ص235</ref>) که به نظر میرسد این امر، به دلیل جایگاه و اهمیت اشخاص و میزان اطلاعی است که نویسنده از شرح حال ایشان داشته است. | از جمله ویژگیهای کتاب، آن است که شرح حالهای مذکور در آن، از لحاظ حجم و میزان مطالب، متفاوت میباشد؛ به گونه ای که برخی بسیار مختصر و کوتاه بوده (از جمله شرح حال: عبدالله وازانی، حسن هواری<ref>همان، ص107</ref>؛ علی بن ادریس تبر، محمد بن عبدالله وازانی، تهامی بن محمد وازانی، طیب بن محمد وازانی<ref>همان، ص108</ref>؛ جعفر بن طالب بن سوده مری، عبدالواحد بن احمد بن سوده مری<ref>همان، ص125</ref>) و برخی نیز تقریبا مفصل و طولانی میباشد (مانند شرح حال: ابویعزی هزمیری<ref>همان، ص186</ref>، احمد بن محمد تجانی<ref>همان، ص196</ref>، عبدالرحمن بن علی مکودی<ref>همان، ص204</ref> و عبدالله بن محمد یزرور<ref>همان، ص235</ref>) که به نظر میرسد این امر، به دلیل جایگاه و اهمیت اشخاص و میزان اطلاعی است که نویسنده از شرح حال ایشان داشته است. | ||