میلاد و ماندگاری شعر: مجموعه مقالات در مقوله شعر
| میلاد و ماندگاری شعر: مجموعه مقالات در مقولۀ شعر | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | سجادی، محمود (نویسنده) |
| ناشر | نوید |
| مکان نشر | شیراز |
| سال نشر | 1386 |
| شابک | 964-358-502-6 |
| موضوع | شعر فارسی -- مقالهها و خطابهها شاعران ایرانی -- مقالهها و خطابهها |
| زبان | فارسی |
| کد کنگره | PIR 3549/س3 م9 1386 |
میلاد و ماندگاری شعر: مجموعه مقالات در مقولۀ شعر تألیف محمود سجادی (پژوهشگر و نویسنده)؛ این مجموعه دربردارندۀ دوازده مقاله از نگارنده در حوزۀ شعر و نقد شعر است که بیشتر آنها پیش از این در مجلات و صفحات ادبی و فرهنگی روزنامههای کشور چاپ شدهاند. مقالات کتاب به جنبههای گوناگون شعر از جمله ضرورت تاریخی آن، رابطه شعر با دانش، صنعت، بلاغت، تصویر، واژه، تفکر و نقد میپردازد.
ساختار
کتاب شامل یک مقدمه و دوازده مقاله با عناوین زیر است: شعر امروز، ضرورت تاریخی زمان؛ شناخت شعر؛ شعر و دانش؛ شعر و صنعت، شعر و بلاغت؛ شعر و تصویر؛ شعر و واژه؛ شعر و تفکر؛ شعر و نقد؛ سودمندی شعر؛ حال و قال شعر؛ شعر و مسئولیت؛ حافظ در پس آینه؛ و در پایان کتابنامه آمده است.
گزارش کتاب
نویسنده در مقدمۀ کتاب بر این باور است که مبحث شعر به مثابۀ یک هنر والا و نیز به عنوان دانشی ممتاز و علمی دیرینه، از نخستین دورههای زایش تمدن بشری وجود داشته و تا آخرین ساعات حیات انسانی نیز وجود خواهد داشت. زبان فارسی نیز همواره با شعر آمیختگی و انس داشته است. نویسنده با اشاره به متون پهلوی، زند و اوستا، حضور شعر را در سرودهایی به شعر هجایی در ستایش اورمزد و امشاسپندان، و نیز در گاتاها (مجموعاً ۲۴۸ بند و ۱۷ بخش از اوستا)، یشتها و یسناها آشکار میداند. سرودههای پنجگانۀ گاتاها، ایرانیان را به این حقیقت رهنمون میکند که بیش از ۳۰۰۰ سال پیش آثار منظوم و شاعرانه داشتهاند.
نویسنده با استناد به بررسیهای خاورشناسان بر روی کتیبههای باستانی ایران از زمان پیترو دلاواله (جهانگرد ایتالیایی در دورۀ شاه عباس صفوی) تا کارستن نیبور، گروتفند، راولینسون، دمورگان، هرتسفلد و جکسن، تأکید میکند که نمونههای فراوانی از شعر یا کلمات و عبارات منظوم و موزون در این کتیبهها شناسایی شده است. از این رو ادبیات منظوم ایران سابقهای دستکم ۳۰۰۰ ساله دارد؛ اما شعر در گسترۀ زبان دری با مفهوم شناختهشدۀ آن پیشینهای هزارساله را داراست. نویسنده خاطرنشان میکند که شعرهای به زبان دری، همۀ شعرهای فارسی نبودهاند؛ زیرا زبان دری زبان همۀ مناطق کشور نبوده و تنها اهالی بلخ، بخارا، بدخشان، خراسان و مشرق کشور به آن تکلم میکردهاند و نیز زبان درباری در پایتخت ساسانی بوده است. به هر حال اشعار و آثاری به زبانها و لهجههای دیگر مانند پهلوی و طبری نیز همزمان سروده میشده است.
نویسنده زبان دری را از طریق اشعار سرایندگانی چون حنظلۀ بادغیسی، بسّام کورد خارجی، محمد بن وصیف سکزی، رودکی، ترککش ایلاقی، فردوسی، فرخی سیستانی، منوچهری دامغانی و رابعۀ بن کعب میشناسیم و زبان آنان را زبان معیار قرار دادهایم. از آن زمان تاکنون صدها شاعر بزرگ و کوچک با وجود همۀ مشکلات، دلمشغولی سرودن و شعرگفتن را داشتهاند. نویسنده معتقد است یکی از رازهای ماندگاری فرهنگ و تمدن ایرانزمین، میلاد پرعظمت شعر است و میلاد و ماندگاری با هم بوده و با هم خواهند بود.
مقالات کتاب به موضوعاتی چون ضرورت تاریخی شعر امروز، شناخت شعر، نسبت شعر با دانش و صنعت و بلاغت، نقش تصویر و واژه در شعر، پیوند شعر و تفکر، نقد شعر، سودمندی شعر، تفاوت حال و قال شعر، مسئولیت اجتماعی شعر، و در پایان مقالهای مستقل با عنوان «حافظ در پس آینه» میپردازند.[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات