مولانا و جهان معاصر

مولانا و جهان معاصر
پدیدآوران	اعوانی، غلامرضا (زیر نظر)
ناشر	مؤسسه پژوهشي حکمت و فلسفه ايران
مکان نشر	ايران - تهران
سال نشر	1386ش.
چاپ	يکم
شابک	‎978-964-8036-39-8
موضوع	مولوی، جلال‌الدين محمد بن محمد، 604 - 672ق. - نقد و تفسير مولوی، جلال‌الدين محمد بن محمد، 604 - 672ق. مثنوی - نقد و تفسير شعر فارسی - قرن 7ق. - تاريخ و نقد
زبان	فارسی
کد کنگره	/الف63 م8 / 5301 PIR ‏

مولانا و جهان معاصر زیر نظر غلامرضا اعوانی، این اثر دفتر پنجم و مشتمل بر ۱۲ مقاله با موضوعات مختلف روز است که به مناسبت سال مولانا نگارش و تدوین شده است.

سال 1386 سال مولانا بوده و در همۀ دنیا و به ویژه در کشورهای ترکیه، مصر، افغانستان، ایران و کشورهای دیگر همایش‌هایی برای بزرگداشت مقام مولانا برگزار شد. در ایران مجموعاً دوازده کنگره به صورت مقدماتی برگزار شد که این کتاب دربردارندۀ دوازده مقاله از مقالات این کنگره‌ها است.

اگر بخواهیم مقام و منزلت ادیب، سخنور، حکیم، متفکر یا هنرمندی را ارزیابی کنیم، باید ببینیم آن شخص تا چه میزان با انسان‌های ادوار و اعصار مختلف، با فرهنگ‌های مختلف در اقلیم‌های جغرافیایی متفاوت هم‌سنخی دارد. مولانا جلال الدین محمد بلخی شاعر و عارفی برای همۀ زمان‌ها و مکان‌هاست. مخاطبان او همۀ انسان‌ها در همۀ ادوار تاریخی‌اند و او با همه‌کس از پیر و جوان، عارف و عامی، شرقی یا غربی هم‌سخن می‌شود. پرسش‌های او پرسش‌های نخستین بزرگ‌ترین متفکران جهان است، به همین دلیل سخن او همیشه و برای همه تازه و نو است.

مولانا برای جهان معاصر چه پیامی دارد؟ نخست آنکه او سخنگوی عرفان و حکمت معنوی است و در واقع از بهترین نمایندگان آن حکمت در همۀ دوران‌هاست و پیام معنوی او بهترین دارو برای جهانی است که دچار مادی‌گرایی و پوچ‌انگاری شده است. دیگر آنکه تعالیم او پاسخی متقن و استوار برای همۀ شک‌ها و شبهاتی است که جهان غیرمعنوی و سکولار امروز بدان دچار شده است. دیگر آنکه پیام الهی مولانا بهترین راه و روش برای فهم حقیقت دین، بلکه حقیقت همۀ ادیان و وحدت درونی آنهاست؛ مسئله‌ای که جهان امروز سخت به درک آن نیاز دارد. دیگر آنکه پیام مولانا دارویی درمان‌بخش برای درمان بیماری جهل، کج‌فکری، کوته‌نظری و تعصب است که حتی در بعضی از فرقه‌های اسلامی سخت مشهود است. پیام مولانا بهترین راه و روش برای شناخت متقابل و تفاهم میان فرهنگ‌هاست. تعلیمات او راهی مطمئن برای خودشناسی و خداشناسی و بازیافتن حقیقت سرّ وجودی انسانی است که در تپۀ ضلالت گرفتار آمده است. و بالاخره اینکه پیام او راه‌گشای انسان معاصر در احیای اخلاق الهی و ارزش‌های والای انسانی است.

دیوان غزلیات شمس و مثنوی گرانقدر، گنجینۀ اسرار و ابداعات فکری و بیانی مولانا جلال الدین است. نوآوری‌ها، ساختارشکنی‌ها، ابتکارات ذهنی و زبانی مولانا در دیوان غزلیات شمس که مالامال از شور و طراوت و نشاط و غنای صوری و معنوی است، جلوه و نمود بیشتری دارد و چه بسا وجود برخی از ویژگی‌ها و امتیازات منحصر‌به‌فرد در این دیوان عظیم سبب شده مولانا در قالب و فرم غزل «صاحب اسلوب و سبک» به شمار آید.

عناوین مقالات و نویسندگان آن‌ها عبارتند از:

ابتکارات ذهنی و زبانی مولانا در دیوان شمس/ مریم ابوالقاسمی؛

مولوی پژوهی در کشورهای انگلیسی‌زبان/ احمد تمیم‌داری؛

زبان از نظر مولانا/ حمیدرضا توکلی؛

مولانا در دیوان غربی - شرقی/ سید محمود حدادی؛

مولانا و نقد عقل فلسفی/ نصرالله حکمت؛

نوگفتاری و نو پنداری در آثار مولانا جلال‌الدین/ سید حمید حمیدی؛

یقین به مدارا و مدارا یقین/ یاسر روستایی حسین‌آبادی؛

مولانا و برخی از نیازهای جامعه امروز/ سید علی محمد سجادی؛

مولانا و شخصیت خودشیفته/ امیرحسین ماحوزی؛

شگردهای مولوی در قصه پردازی با با تکیه بر عنصر تعلیق/ مریم مشرف؛

زبانه هر تراز، مولانا جلال‌الدین، رستاخیزی از زبان دل/ محمد یوسف نیری.

منابع و مآخذ هر مقاله در پایان آن مندرج است.

منابع مقاله

عالمی، محمدعَلَم، کتاب‌شناسی توصیفی مولانا (شامل جدیدترین تحقیقات و قدیمی‌ترین کتاب‌های مولوی پژوهی)، قم، انتشارات دانشگاه قم، 1392ش.