معرفت‌شناسی (معلمی)

    از ویکی‌نور
    معرفت‌شناسی(معلمی، حسن)
    معرفت‌شناسی (معلمی)
    پدیدآورانمعلمی، حسن (نويسنده) جامعة المصطفی العالمیة. دفتر برنامه ریزی و تدوین متون درسی (سایر)
    ناشرجامعة المصطفی (ص) العالمية
    مکان نشرایران - قم
    سال نشر1383ش
    چاپ1
    شابک964-7741-57-x
    موضوعشناخت (فلسفه اسلامی) - شناخت (فلسفه)
    زبانفارسی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    6م85ع 55 BBR
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    معرفت‌شناسی اثر حسن معلمی، کتابی است در بررسی سیر مباحث معرفت‌شناسی در غرب و اسلام.

    ساختار

    کتاب با مقدمه مرکز جهانی علوم اسلامی و پیشگفتاری از نویسنده آغاز و مطالب در 19 درس، سامان‌دهی شده است.

    ویژگی‌های کتاب

    1. نویسنده در این کتاب، به بررسی سیر مباحث معرفت‌شناسی در غرب و اسلام پرداخته و معرفت حقیقی و مؤلفه‌های آن، امکان شناخت و راه‌های دستیابی به آن را مورد کاوش قرار داده و بحث مطابقت را که مهم‌ترین موضوع معرفت‌شناسی است، به‌صورت گسترده مطرح نموده و در پایان، معرفت دینی را مورد ارزیابی قرار داده است[۱].
    2. کتاب، مطابق سرفصل مصوب برای تدریس در مقطع کارشناشی ارشد فلسفه مرکز جهانی علوم اسلامی نگاشته شده است[۲].
    3. در هر بحث، سعی شده است آراء همه یا بیشتر فیلسوفان اسلامی مطرح شود و مورد بررسی قرار گیرد و بهترین نظریه برگزیده شود. ازاین‌رو مباحث، جنبه تتبع، توصیف، تجزیه و تحلیل و در نهایت، نقادی را به‌همراه دارد[۳].

    گزارش محتوا

    در مقدمه، به موضوع، اهمیت و برخی از ویژگی‌های کتاب اشاره شده[۴] و در پیشگفتار، محتوای دروس، به‌صورت مختصر، توضیح داده شده است[۵].

    نویسنده در پیشگفتار، تصریح نموده است که معرفت حقیقی در غیر علوم حضوری، «یقین مطابق با واقع» است و این تعریف، دارای سه مؤلفه «یقین»، «مطابقت» و «واقع» است. ازاین‌رو پس از مباحث مقدماتی (درس یک تا چهار)، در درس پنجم، معرفت‌شناسی مطرح و مؤلفه یقین، مطابقت و واقع، توضیح داده شده است[۶].

    در درس ششم، امکان یقین و بحث شکاکیت مورد بحث و بررسی قرار گرفته و از درس هفتم تا هفدهم، مباحث مربوط به مطابقت، مطرح گردیده و بحث وجود ذهنی که در واقع، مطابقت در بخش ماهیات است، در درس هفدهم بررسی شده است[۷]. در این درس، جهات مختلف در بحث وجود ذهنی مورد بحث قرار گرفته و به این نکته اشاره شده است که وجود ذهنی در سیر تاریخی خود، از سه جهت زیر مورد بحث قرار گرفته است:

    1. علم ما به خارج، اضافه عالم به خارج یا به معلوم ذهنی نیست، بلکه صورت‌های علمی اشیاء است در ذهن عالم؛
    2. واسطه‌ای بین وجود و عدم نیست و قضایایی که موضوع آنها وجود خارجی ندارد، دارای موضوع ذهنی هستند و نیازی نیست در این نوع قضایا، به «حال» («واسطه بین وجود و عدم») قائل شویم؛
    3. ماهیت اشیاء همان‌ گونه که در خارج به وجود خارجی تحقق دارد، در ذهن نیز به وجود ذهنی موجود است[۸].

    در درس هجدهم و نوزدهم نیز به معرفت دینی که از توابع مباحث معرفت‌شناسی است، پرداخته شده است[۹].

    پانویس

    1. ر.ک: مقدمه، ص6
    2. ر.ک: پیشگفتار، ص12
    3. ر.ک: همان
    4. ر.ک: مقدمه، ص5-6
    5. ر.ک: پیشگفتار، ص11-12
    6. ر.ک: همان، ص12
    7. ر.ک: همان
    8. ر.ک: متن کتاب، ص196
    9. ر.ک: پیشگفتار، ص12

    منابع مقاله

    مقدمه، پیشگفتار و متن کتاب.


    وابسته‌ها