مروری بر تاریخ مسلمانان در یوگسلاوی و جنگ در بوسنی و هرزگووین
| مروری بر تاریخ مسلمانان در یوگسلاوی و جنگ در بوسنی و هرزگووین | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | آسایشزارچی، محمدجواد (نويسنده) آقا رضی درمنی، رضا (نویسنده) |
| ناشر | سازمان تبليغات اسلامی. شركت چاپ و نشر بين الملل |
| مکان نشر | ایران - تهران |
| سال نشر | 1388ش |
| چاپ | 1 |
| شابک | 978-964-304-368-1 |
| موضوع | مسلمانان - بوسنی و هرزگوین - تاریخ - قتل عام مسلمانان، 1914م. - بوسنی و هرزگوین - تاریخ - 1180 - 1993م. - بالکان - تاریخ |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | /م5آ5 1674 DR |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
مروری بر تاریخ مسلمانان در یوگسلاوی و جنگ در بوسنی و هرزگووین، اثر محمدجواد آسایشزارچی، (متولد 1334ش) و رضا آقارضی درمنی (معاصر)، کتابی است در بررسی ریشههای تاریخی حضور اسلام در منطقه بالکان، تحولات سیاسی منجر به فروپاشی یوگسلاوی و وقایعنگاری جامع جنگ در بوسنی و هرزگووین.
ساختار
کتاب در یک جلد متشکل از هشت فصل اصلی، بههمراه بخشهای پیشگفتار، مقدمه و ضمائم، تدوین شده است.
گزارش محتوا
فصل اول، به بررسی جغرافیای سیاسی و پیشینه تاریخی شبهجزیره بالکان و جمهوریهای یوگسلاوی سابق اختصاص یافته است[۱]. در این بخش، تاریخ منطقه از دوران باستان و تسلط امپراتوری روم تا ظهور ناسیونالیسم افراطی در قرن بیستم واکاوی شده[۲] و سوابق تاریخی هریک از جمهوریهای ششگانه (بوسنی، صربستان، مونتهنگرو، کرواسی، اسلوونی و مقدونیه) بهتفضیل شرح داده شده است[۳]. نویسندگان در این فصل به کالبدشکافی ایده «صربستان بزرگ»، وضعیت بحرانی منطقه کوزوو و تأثیر فروپاشی نظامهای کمونیستی بر بیداری حس استقلالطلبی اقوام بالکان میپردازند[۴].
فصل دوم، محوریت بحث را بر اسلام و جایگاه مسلمانان در بوسنی و هرزگووین قرار داده است[۵]. این فصل ابتدا به وضعیت مذهبی منطقه پیش از حضور عثمانیها، بهویژه فرقه بوگومیل، پرداخته و سپس روند گسترش اسلام و علل گرایش تودهای مردم به این آیین را تحلیل میکند[۶]. همچنین در ادامه، تشکیلات دینی مسلمانان و سلسله مراتب علما[۷]، بیوگرافی دانشمندان برجسته بوسنیایی[۸] و سازمانها و تشکیلات سیاسی - اسلامی در بوسنی و هرزگووین[۹] و ظهور احزاب سیاسی مسلمان مانند «حزب اقدام دمکراتیک» به رهبری علی عزت بگوویچ[۱۰] مورد بررسی قرار گرفته و برنامههای کلان دولت بوسنی برای اداره کشور، از جمله تشکیلات سیاسی مسلمانان پس از استقلال[۱۱] و چگونگی شکلگیری شورای ریاست جمهوری بوسنی و هرزگووین[۱۲] و برنامههای دولت[۱۳] تبیین شده است.
فصل سوم، به تشریح مراحل آغازین جنگ و فرایند تجزیه رسمی یوگسلاوی میپردازد[۱۴]. در این بخش، رویدادهای کلیدی منجر به فروپاشی[۱۵]، روند رفراندوم استقلال[۱۶] و چگونگی شناسایی بینالمللی جمهوری بوسنی و هرزگووین از سوی کشورهای جهان[۱۷]، گزارش شده است.
نویسندگان با تمرکز بر شروع مخاصمات، به تهاجمات ارتش فدرال[۱۸]، محاسبات اشتباه قدرتهای غربی در عدم مداخله بهموقع[۱۹] و تبانی پنهانی صربها و کرواتها برای تقسیم بوسنی[۲۰] اشاره کرده و در نهایت علل پایان همکاریهای نظامی میان کرواتها و مسلمانان را تحلیل میکنند[۲۱].
فصل چهارم، به بررسی وضعیت نیروهای نظامی درگیر در بحران بوسنی و هرزگووین اختصاص دارد. در این بخش، ساختار نیروهای نظامی متعلق به مسلمانان[۲۲]، نظامیان صرب و نیروهای کرواتِ بوسنی بهتفکیک تحلیل شده است[۲۳].
همچنین نویسندگان به نقش نیروهای خارجی و گروههای نظامی خارج از مرزهای بوسنی (نظیر ارتش جمهوری صربهای کراینا و...) پرداخته و در نهایت، استراتژیهای جدید ارتش بوسنی برای بازپسگیری اراضی اشغالی را تبیین کردهاند[۲۴].
فصل پنجم، حاوی گزارشی جامع و تکاندهنده از پاکسازی قومی و جنایات علیه مسلمانان است. این فصل، به موضوعاتی چون تضییع حقوق مسلمانان[۲۵]، ویرانی شهرها[۲۶]، آمار جنایات انسانی فاجعه[۲۷] و روشهای مختلف پاکسازی نژادی میپردازد[۲۸].
گزارشهای عینی از اردوگاههای اسرا در صربستان[۲۹]، بازداشتهای جمعی[۳۰]، پاکسازی نژادی کودکان[۳۱]، نابودی میراث فرهنگی[۳۲] و انهدام منابع انسانی و نخبگان در بوسنی[۳۳] از برجستهترین مطالب این بخش است که عمق فاجعه انسانی را مستند میکند.
فصل ششم، به تبیین عملکرد مراجع بینالمللی در رسیدگی به حقوق بشر اختصاص یافته است. در این فصل، فرایند تشکیل هیئتهای بررسی نقض حقوق بشر[۳۴]، بیانیههای کمیسیونهای مربوطه درباره نسلکشی مسلمانان[۳۵] و نقش دادگاه بینالمللی رسیدگی به جنایات جنگی در یوگسلاوی سابق واکاوی شده است[۳۶]. همچنین متن کیفرخواست دادستان جمهوری بوسنی علیه جنایتکاران جنگی صرب در این بخش ارائه شده است[۳۷].
فصل هفتم، به بررسی واکنشهای جهانی و دیپلماتیک در قبال بحران بالکان میپردازد. نویسندگان در این بخش، عملکرد شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل[۳۸]، کنفرانس امنیت و همکاری در اروپا (CSCE)[۳۹] و طرحهای مختلف صلح مانند طرح ونس و اوئن[۴۰] و... را نقد و بررسی کردهاند. همچنین نقش قدرتهای بزرگ نظیر آمریکا[۴۱]، روسیه[۴۲] و موضعگیریهای سازمان کنفرانس اسلامی[۴۳] در این فصل بهتفصیل شرح داده شده است.
فصل هشتم، بر عملکرد جمهوری اسلامی ایران و اسناد مکمل تمرکز دارد. این فصل، به تشریح حمایتهای ایران از مسلمانان بوسنی و هرزگووین[۴۴] و واکنشهای مطبوعاتی[۴۵] و گزارشهای کارشناسی کنگره آمریکا از سیاست ایران در بالکان[۴۶] و اقدامات دیگر کشورهای اسلامی[۴۷]، میپردازد.
بخش ضمائم نیز حاوی اسناد مهمی درباره هتک حرمت نوامیس[۴۸]، گزارشهای دورهای وضعیت حقوق بشر[۴۹]، بررسی فاجعه تجاوزات جنسی[۵۰] و خاطراتی از صحنه نبرد[۵۱] است که بهعنوان مستندات نهایی کتاب گردآوری شدهاند.
پانویس
- ↑ ر.ک: متن کتاب، ص21
- ↑ ر.ک: همان، ص32
- ↑ ر.ک: همان، ص47-81
- ↑ ر.ک: همان، ص81-97
- ↑ ر.ک: همان، ص103
- ↑ ر.ک: همان، ص105-134
- ↑ ر.ک: همان، ص135
- ↑ ر.ک: همان، ص141
- ↑ ر.ک: همان، ص149
- ↑ ر.ک: همان، ص150
- ↑ ر.ک: همان، ص152
- ↑ ر.ک: همان، ص153
- ↑ ر.ک: همان، ص162
- ↑ ر.ک: همان، ص171
- ↑ ر.ک: همان، ص173
- ↑ ر.ک: همان، ص178
- ↑ ر.ک: همان، ص179
- ↑ ر.ک: همان، ص181
- ↑ ر.ک: همان، ص189
- ↑ ر.ک: همان، ص200
- ↑ ر.ک: همان، ص203
- ↑ ر.ک: همان، ص213
- ↑ ر.ک: همان، ص215
- ↑ ر.ک: همان، ص216-223
- ↑ ر.ک: همان، ص237
- ↑ ر.ک: همان، ص249
- ↑ ر.ک: همان، ص258
- ↑ ر.ک: همان، ص261-266
- ↑ ر.ک: همان، ص270
- ↑ ر.ک: همان، ص273
- ↑ ر.ک: همان، ص277
- ↑ ر.ک: همان، ص288
- ↑ ر.ک: همان، ص292
- ↑ ر.ک: همان، ص297
- ↑ ر.ک: همان، ص308
- ↑ ر.ک: همان، ص314
- ↑ ر.ک: همان، ص316
- ↑ ر.ک: همان، ص329
- ↑ ر.ک: همان، ص349
- ↑ ر.ک: همان، ص363
- ↑ ر.ک: همان، ص282
- ↑ ر.ک: همان، ص397
- ↑ ر.ک: همان، ص410
- ↑ ر.ک: همان، ص425
- ↑ ر.ک: همان، ص428
- ↑ ر.ک: همان، ص434
- ↑ ر.ک: همان، ص437
- ↑ ر.ک: همان، ص451
- ↑ ر.ک: همان، ص484
- ↑ ر.ک: همان، ص485
- ↑ ر.ک: همان، ص496
منابع مقاله
متن کتاب.