هیکل، محمد حسنین
محمد حسنین هیکل (۱۳۰۲-۱۳۹۴ش)، روزنامهنگار و تاریخنگار نامدار مصری و شخصیت علاقهمند به امام خمینی و انقلاب اسلامی. او از یاران نزدیک جمال عبدالناصر بود و هفده سال مدیرمسئول روزنامه الاهرام به شمار میرفت. هیکل دو بار با امام خمینی دیدار کرد و تحت تأثیر ایشان قرار گرفت. کتاب «ایران: روایتی که ناگفته ماند» حاصل درخواست امام خمینی از او برای نوشتن درباره انقلاب ایران است.
| محمد حسنین هیکل | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | محمد حسنین هیکل |
| ولادت | ۲۳ سپتامبر ۱۹۲۳م / ۱۳۰۲ش |
| محل تولد | شهرستان باسوس (استان قلیوبیه)، مصر |
| محل زندگی | قاهره |
| رحلت | ۱۷ فوریه ۲۰۱۶م / ۲۸ بهمن ۱۳۹۴ش |
| همسر | هدایت علوی تیمور |
| فرزندان | علی، احمد، حسن |
| دین | اسلام |
| مذهب | اهل سنت |
| پیشه | روزنامهنگار، تاریخنگار، نویسنده |
| منصب | سردبیر روزنامه الاهرام (۱۹۵۷-۱۹۷۴)، وزیر ارشاد ملی (۱۹۷۰) |
| اطلاعات علمی | |
| دانشگاه | دانشگاه آمریکایی قاهره |
| علایق پژوهشی | تاریخ معاصر مصر و خاورمیانه، سیاست، انقلاب اسلامی ایران |
| اساتید |
|
| برخی آثار |
|
ولادت
محمد حسنین هیکل در ۲۳ سپتامبر ۱۹۲۳م (۱۳۰۲ش) در شهرستان باسوس، از توابع استان قلیوبیه مصر به دنیا آمد.[۱] بر اساس گزارش منابع دیگر، محل تولد او محله حسین در قاهره نیز ذکر شده است.[۲] پدرش تاجر غله بود.[۳]
تحصیلات
هیکل تحصیلات مقدماتی خود را در قاهره به پایان رساند و سپس در مدرسه تجارت متوسطه مشغول به تحصیل شد.[۴] او برای ادامه تحصیل در بخش اروپایی دانشگاه آمریکایی قاهره ثبت نام کرد.[۵] در همین دوره بود که با «اسکات واتسون»، روزنامهنگار و مدرس روزنامهنگاری، آشنا شد.[۶]
فعالیتها
هیکل فعالیت روزنامهنگاری را از سال ۱۹۴۲ در روزنامه انگلیسیزبان «ایجیپشن گازت» (The Egyptian Gazette) آغاز کرد.[۷] او در خلال جنگ جهانی دوم به عنوان خبرنگار جنگ به پوشش نبرد العلمین پرداخت.[۸] هیکل به ترتیب با نشریات «آخر ساعه»، «روز یوسف» و «اخبار الیوم» همکاری داشت و توانست جایزه سلطان فاروق را از آن خود کند.[۹] بر اساس گزارش دانشنامه امام خمینی، او از سال ۱۹۵۷ تا ۱۹۷۴ به مدت هفده سال سردبیر روزنامه الاهرام بود.[۱۰] هیکل در سال ۱۹۶۸ مرکز مطالعات سیاسی و استراتژیک الاهرام را بنیان گذاشت.[۱۱] او از یاران نزدیک جمال عبدالناصر بود و در سال ۱۹۷۰ به عنوان وزیر ارشاد ملی منصوب شد.[۱۲] پس از مرگ ناصر، با انور سادات اختلاف پیدا کرد و در سال ۱۹۸۱ به زندان افتاد و پس از ترور سادات توسط حسنی مبارک آزاد شد.[۱۳] هیکل دو بار (در سالهای ۱۳۵۷ و ۱۳۵۸) با امام خمینی دیدار و گفتگو کرد.[۱۴]
وفات
محمد حسنین هیکل سرانجام در روز چهارشنبه ۱۷ فوریه ۲۰۱۶م (۲۸ بهمن ۱۳۹۴ش) پس از مدتها تحمل بیماری در سن ۹۳ سالگی در مصر درگذشت.[۱۵]
آثار
هیکل آثار متعددی از خود به جای گذاشته است که برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
- ایران فوق برکان (نخستین کتاب او درباره ایران، ۱۹۵۱)[۱۶]
- ایران: روایتی که ناگفته ماند (ترجمه حمید احمدی)[۱۷]
- مدافع آیتالله: قصه ایران و الثوره (درباره انقلاب ایران)[۱۸]
- خریف الغضب (پاییز خشم؛ در نقد سیاستهای انور سادات)[۱۹]
- زیارة جدیدة للتاریخ (دیداری تازه با تاریخ؛ ترجمه حسن فرامرزی)[۲۰]
- حیات محمد (زندگی پیامبر اسلام)[۲۱]
- السلاح والسیاسة (اسلحه و سیاست)[۲۲]
- ملفات السويس (پروندههای سوئز)[۲۳]
- سنوات الغلیان (سالهای جوشش)[۲۴]
- الانفجار (انفجار؛ درباره جنگ ۱۹۶۷)[۲۵]
پانويس
- ↑ ر.ک: محمد حسنین هیکل، تابناک
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، الجزیره
- ↑ ر.ک: محمد حسنین هیکل روزنامه نگار مشهور مصری درگذشت، العربیه فارسی
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، عاش هنا
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، عاش هنا
- ↑ ر.ک: محمد حسنین هیکل/ روزنامهنگار، نه سیم رابط است نه بوق!، عصر ایران
- ↑ ر.ک: محمد حسنین هیکل، تابناک
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، الجزیره
- ↑ ر.ک: محمد حسنین هیکل، تابناک
- ↑ ر.ک: ربانی، ابراهیم، دانشنامه امام خمینی(ره)، ج10، ص497.
- ↑ ر.ک: همان، ص497.
- ↑ ر.ک: رحیل الصحفی المصری الأبرز محمد حسنین هیکل، الدستور
- ↑ ر.ک: زندگانی محمد حسین حسنین، پرتال امام خمینی
- ↑ ر.ک: ربانی، دانشنامه امام خمینی، ج10، ص498.
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، الجزیره
- ↑ ر.ک: ربانی، دانشنامه امام خمینی، ج10، ص499.
- ↑ ر.ک: ربانی، همان، ص499.
- ↑ ر.ک: زندگانی محمد حسین حسنین، پرتال امام خمینی
- ↑ ر.ک: زندگانی محمد حسین حسنین، پرتال امام خمینی
- ↑ ر.ک: ربانی، دانشنامه امام خمینی، ج10، ص499.
- ↑ ر.ک: زندگانی محمد حسین حسنین، پرتال امام خمینی
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، الجزیره
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، المعرفة
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، المعرفة
- ↑ ر.ک: محمد حسنين هيكل، المعرفة
منابع مقاله
- ربانی، ابراهیم، دانشنامه امام خمینی(ره)، به کوشش سید ضیاء مرتضوی، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1400ش، ج10، صص496-499.
- محمد حسنین هیکل، پایگاه خبری تحلیلی تابناک.
- محمد حسنین هیکل/ روزنامهنگار، نه سیم رابط است نه بوق!، عصر ایران، 28 بهمن 1394ش.
- زندگانی محمد حسین حسنین، پرتال امام خمینی.
- محمد حسنين هيكل، الجزیره نت، 13 فوریه 2016م.
- پیرمرد و قلمش؛ محمد حسنین هیکل همچنان زنده است، قدس آنلاین، 28 بهمن 1394ش.
- محمد حسنين هيكل، المعرفة.
- رحیل الصحفی المصری الأبرز محمد حسنین هیکل، الدستور، 18 فوریه 2016م.
- محمد حسنين هيكل: تراث مصري وزائر متميز بالجامعة، الجامعة الأمریکیة بالقاهره، 22 فوریه 2016م.
- محمد حسنين هيكل، عاش هنا.
- درگذشت محمد حسنین هیکل (2016م)، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، 28 بهمن 1396ش.
- محمد حسنین هیکل روزنامه نگار مشهور مصری درگذشت، العربیه فارسی، 17 فوریه 2016م.
وابستهها
- حكومة عموم فلسطين في ذكراها الخمسين
- العرب و تحديات النظام العالمي
- وجيه أباظة: صفحات من النضال الوطني
- فلسطين إسرائيل سلام أم نظام عنصري
- ماذا يريد العم سام؟
- حرب الخليج و الفكر العربي: دراسة نقدیة لکتاب الأستاذ محمد حسنین هیکل
- يوميات عبدالناصر عن حرب فلسطين
- فی عالم عبدالوهاب المسیری: حوار نقدی حضاری
- عبدالناصر و المثقفون و الثقافة
- الأساطير المؤسسة للسیاسة الإسرائيلية: الترجمة الکاملة الشرعیة
- الصهيونية و النازية و نهاية التاريخ: رویة حضاریة جدیدة
- إستئذان في الإنصراف رجاء و دعاء .. و تقریر ختامي
- [[1995 [ألف و تسعمأة و خمسة و تسعون] باب مصر إلى القرن الواحد و العشرين]]
- مصر و القرن الواحد و العشرون: ورقة في حوار
- لمصر لا لعبد الناصر
- مدافع آية الله: قصة إیران و الثورة
- عواصف الحرب و عواصف السلام
- 1997 حديث المبادرة
- حرب الثلاثين سنة الإنفجار 1967
- فاروق كما عرفته
- العروش و الجيوش
- المفاوضات السرية بين العرب و إسرائيل
- عادل حمودة یحاور محمد حسنین هیکل حول لعبة السلطة في مصر
- عند مفترق الطرق: حرب أکتوبر ... ماذا حدث فيها و ماذا حدث بعدها
- من نيويورك إلى كابول
- الزلزال السوفییتي
- سنوات الغليان
- زيارة جديدة للتاريخ
- قصة السویس : آخر المعارک في عصر العمالقة: القصة التي عام العالم إلی أسرارها...
- معركة السويس ثلاثون عاما
- الإمبراطورية الأمريكية و الإغارة على العراق
- كلام في السياسة: عام من الأزمات! 2000-2001
- بين الصحافة و السياسة: قصة (و وثائق) معركة غریبة في الحرب الخفية
- احاديث في العاصفة
- السلاح و السياسة
- سلام الأوهام: أوسلو - ما قبلها و ما بعدها: لماذا رفضت إسرائیل أن تتفاوض مع منظمة التحریر؟، کیف تفاوضت منظمة التحریر مع إسرائیل؟
- حرب الخليج: أوهام القوة و النصر
- موعد مع الشمس: أحاديث في آسيا
- أزمة العروش صدمة الجيوش: يوميات الحرب (فلسطين 1948)
- خریف الغضب: قصة بدایة و نهایة عصر أنور السادات
- كلام في السياسة: قضايا و رجال: وجهات نظر (مع بدایات القرن الواحد و العشرین)
- نهايات طرق: العربي التائه 2001
- المقالات اليابانية
- وقائع تحقيق سياسي أمام المدعي الإشتراكي
- مبارك و زمانه: من المنصة الى الميدان
- [[الحل و الحرب: التسابق وراء السراب الی جنیف لن یصل الی نتیجة فی الظروف الراهنة، السلام الذی ضاع لن یعود بغیر الاستعداد للقتال مرة اخری، کارتر و کیسینجر ... و ازمة الشرق الاوسط و فلسطین]]
- دیداری دوباره با تاریخ
- پائیز خشم
- [[50 [خمسون] عاما علي ثورة 1919]]
- بريدن دم شير
- العسکریة الصهیونیة
- گفتوگوهای سری میان اعراب و اسرائیل (اسطوره، امپراتوری و دولت یهود)
- موقعیت اعراب و اسرائیل
- جنگ اکتبر: «راهی به سوی رمضان»