عربیسرایان آذریزبان: پژوهشی در عربیسرایان آذریزبان مرتبط با کشور عراق
| عربیسرایان آذریزبان: پژوهشی در عربیسرایان آذریزبان مرتبط با کشور عراق | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | رحمنزاده صوفياني، جعفر (نویسنده) |
| ناشر | مجمع ذخایر اسلامی-مؤسسة آل البيت (عليهمالسلام) لإحياء التراث |
| مکان نشر | قم |
| سال نشر | 1393 |
| شابک | 978-964-988-775-3 |
| موضوع | شاعران ايراني (عرب زبان)
شاعران ترک (فارسي زبان) ادبيات تطبيقي - ايراني و عربي ادبيات تطبيقي - عربي و فارسي |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | یک جلد |
| کد کنگره | /ر3ع4 / 5292 PJA |
عربیسرایان آذریزبان: پژوهشی در عربیسرایان آذریزبان مرتبط با کشور عراق تألیف جعفر رحمن زاده صوفیانی؛ این کتاب به معرفی 100 تن از شعرای آذریزبان عربیسرا میپردازد که یا در عراق زاده شدهاند، یا در آن سامان درس خواندهاند، یا در یکی از مقابر آن کشور مدفون شدهاند، یا مسافرت و اقامت طولانی در آن دیار داشتهاند.
ساختار
کتاب مشتمل بر معرفی صد شاعر به ترتیب الفبایی است. برای هر شاعر ابتدا زندگینامه مختصری بیان شده، سپس نمونهای از سرودههای وی آمده و در ادامه آثار مکتوب شاعر معرفی گردیده است. در پایان هر مدخل نیز منابع مورد استفاده نویسنده ذکر شده است. نخستین شاعر معرفی شده ابراهیم تبریزی (از شاعران سده 13 قمری) و آخرین شاعر یوسف مجتهد تبریزی (1279-1337ق) است.
گزارش کتاب
در این کتاب صد تن از شعرای آذریزبان عربیسرا با آثارشان معرفی شدهاند. از جمله این افراد میتوان به ابراهیم تبریزی، ابراهیم چهرگانی، ابوالقاسم سلماسی، احمد خوئینی قزوینی، داود پاشا، رضی زنوزی تبریزی، عباس میرزا، سیدآقا عباد زنجانی، صادق مجتهد تبریزی، عمر سهروردی، فتحعلی زنجانی، مثلی حلبی تبریزی، محمد جواد مهربانی تبریزی، محمدعلی غروی اردوبادی، محمدحسین گرمرودی، محمد فضولی بغدادی، محمد میلانی، مهرعلی خویی، موسی تبریزی، یوسف دهخوارقانی، یوسف مجتهد تبریزی، موسی ایروانی و موسی تبریزی اشاره کرد.
یکی از شاعران معرفی شده، میرزا محمد رضی تبریزی (متخلص به «بنده») فرزند محمد شفیع سرخابی است. وی در خاندانی سیاستپیشه و ادبپرور زاده شد. پدرش مستوفی نادرشاه و وزیر آذربایجان بود و خودش منشی الممالک دولت فتحعلی شاه قاجار. در علوم و صنایع مختلف استاد بود و خطی نیکو داشت. شعر را به سه زبان ترکی، فارسی و عربی میسرود. در خط نستعلیق تالی تلو میرعماد قزوینی و در خط شکسته همطراز عبدالمجید درویش بود. سال 1223 قمری درگذشت و پیکر او به نجف اشرف حمل شد.
دیگر شاعر برجسته معرفی شده، محمد فضولی بغدادی (888-963ق) فرزند سلیمان اوغلو، از شاعران سهزبانۀ بزرگ است. وی اصالتاً تبریزی بود و در کربلا متولد شد. تحصیلات او در کربلا و بیشتر در شهر حله بوده است. در انتساب او به کرد و ترک اختلاف است، اما بیشتر پژوهشگران او را ترک میدانند. مدتی ابراهیم خان والی بغداد را ثناگو بود و پس از فتح بغداد توسط عثمانیها به مداحی سلطان سلیمان قانونی روی آورد. وی در قبال ثناگوییهایش مستمری از سوی دولت عثمانی دریافت میکرد. تذکرهنویسان ادبی او را به استادی در هنر شعری ستودهاند. نمونه سروده وی: «صفا شهد ذوقی من ممازجة الهوی / علا شأن قدری بالغناء عن العلی / رفعت هموم النائبات بسلوة / حسبت حلول الآتیات کما مضی / تمسک ذیل الصبر عظم کربتی / فما هو أردی من معاشرة الردی».[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات