رسائل عبدالقادر گیلانی
| رسائل عبدالقادر گیلانی | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | گیلانی، عبدالقادر (نویسنده)
شجاعي، حيدر (مترجم) بردبار، مريم بانو (مصحح و مقدمهنويس) |
| عنوانهای دیگر | رسائل عبدالقادر گيلاني: رسالة في الاسماء العظيمه للطريق الي الله، رسالهي نوريه، رسالهي غوثيه، حلاجنامه |
| ناشر | مولی |
| مکان نشر | تهران |
| سال نشر | 1393 |
| چاپ | يکم |
| شابک | 978-600-339-005-8 |
| موضوع | قادریه، تصوف، اخلاق عرفانی - متون قدیمی تا قرن ۱۴، خدا - نامها - متون قدیمی، حلاج - نقد و تفسیر |
| زبان | عربی و فارسی |
| تعداد جلد | یک جلد |
| کد کنگره | 1393 5ر2ع / 291/9 BP |
رسائل عبدالقادر گیلانی تألیف شیخ عبدالقادر گیلانی (متولد 471ق، متوفی 560-562ق)، عارف بزرگ و بنیانگذار طریقت قادریه؛ این کتاب دربردارنده متن و ترجمه چهار رساله از رسائل ایشان است: رسالة فی الاسماء العظیمه للطریق الی الله، رساله نوریه، رساله غوثیه و حلاجنامه. سه رساله اول به عربی و رساله آخر به فارسی است.
ساختار
کتاب مشتمل بر مقدمه و بخشهای زیر است: اشاره، اسم اعظم، پارهای سخنان شیخ، ترجمه چهار رساله (رسالة فی الاسماء العظیمه للطریق الی الله، رساله نوریه، رساله غوثیه، حلاجنامه) و سپس متن عربی سه رساله اول.
گزارش کتاب
محییالدین عبدالقادر بن ابیصالح موسی بن عبدالله بن یحیی جنگیدوست گیلانی، معروف به شیخ عبدالقادر گیلانی، در اول ماه رمضان سال 471 هجری قمری در گیلان زاده شد. علوم مقدماتی را نزد ابو ذکریای تبریزی فرا گرفت و در سال 488 ق وطن خود را به قصد بغداد ترک کرد. در بغداد نزد اساتیدی همچون ابوبکر محمد بن احمد ابوطالب بن یوسف علوم زمان را آموخت و سپس به حلقه شاگردی علی بن ابی سعد مخزومی، عارف بزرگ، پیوست. پس از چندی در مدرسه مخزومی جانشین استاد گردید و به وعظ و ارشاد پرداخت. آوازه زهد و تقوایش به همه جا رسید و مردم از نقاط مختلف به زیارتش میشتافتند. آثار او غالباً خلاصه مجالس اوست و مشحون از مسائل مربوط به سنت و آداب دینی است. از مهمترین آثار وی: الفتح الربانی (مشتمل بر 62 مجلس)، فتوح الغیب (78 مجلس) و الغنیة لطالبی طریق الحق است.
در رساله اول (رسالة فی الاسماء العظیمه للطریق الی الله)، شیخ عبدالقادر گیلانی بیان میدارد که در طریقت قادریه سیزده اسم وجود دارد: هفت اسم اصلی (برای هفت نفس) و شش اسم فرعی (حق، قهار، قیوم، وهاب، مهیمن، باسط). برای هر اسمی عدد و ذکری خاص است و سالک از اسمی به اسم دیگر منتقل نمیشود مگر آنکه مستحق آن باشد. وی سپس به بیان انواع ذکر میپردازد: ذکر زبان لقلقه است، ذکر قلب وسوسه است، ذکر روح مشاهده است، ذکر سرّ معاینه و ذکر خفی مغایبه است. در ادامه، چگونگی دریافت عهد بیعت در طریقت قادریه و نیز موضوع خلوت و فواید آن برای مرید مطرح میشود.
رساله نوریه به عربی و دربردارنده مواعظی است که شیخ با خطاب «ای پسر» بیان میدارد. رساله غوثیه نیز به عربی است و دربردارنده واردات و مکاشفاتی که خطاب خداوند به شیخ عبدالقادر (با لقب غوث اعظم) است و بیشتر به صورت سؤال و جواب و مناظره میباشد.
آخرین رساله، حلاجنامه، به فارسی و حکایتی رمزگونه و سمبلیک از ندای «أنا الحق» حلاج است. در این رساله، «أنا الحق» گفتن حلاج در طلب حیرت و زبان سکر محبت و شوق وافر بر قلب محب دانسته شده و با «أنا خیر منه» گفتن ابلیس مقایسه میگردد که از روی کبر و نخوت بود.[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات