درخشان، مهدی
| مهدی درخشان | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | مهدی درخشان |
| نام پدر | علی |
| ولادت | ۱۲۹۷ |
| محل تولد | همدان، ایران، ایران |
| محل زندگی | همدان، تهران، آنکارا |
| رحلت | ۲۶ اردیبهشت ۱۳۷۲ |
| طول عمر | ۷۵ سال |
| همسر | زهرا سیاحپور |
| فرزندان | محمد حمید، محمد وحید، فاطمه فریبا، زهرا مهرناز، محمد کامران |
| دین | اسلام |
| پیشه | محقق، نویسنده، استاد زبان و ادبیات فارسی، شاعر |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | دکتری |
| دانشگاه | دانشگاه تهران، دانشگاه آنکارا |
| برخی آثار |
|
مهدی درخشان (۱۲۹۷ - ۱۳۷۲ش)، پژوهشگر برجسته، نویسنده، استاد زبان و ادبیات فارسی و شاعر معاصر بود. او از چهرههای ماندگار علمی و ادبی ایران به شمار میرود که با تألیف دهها جلد کتاب و مقاله ارزشمند در زمینههای سبکشناسی نثر فارسی، تصحیح متون کهن، شعر فارسی و معارف اسلامی، نقش مؤثری در غنای پژوهشهای ادبی ایران ایفا کرد. وی سالها در دانشگاه تهران و دانشگاه آنکارا به تدریس اشتغال داشت و شاگردان بسیاری را تربیت نمود.[۱][۲]
ولادت
مهدی درخشان فرزند علی در مهرماه سال ۱۲۹۷ هجری شمسی در شهر همدان دیده به جهان گشود.[۱][۳]
تحصیلات
درخشان پس از اتمام تحصیلات متوسطه، وارد دانشگاه تهران شد. او موفق به اخذ مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران به ترتیب در سالهای ۱۳۲۸ و ۱۳۳۲ گردید. وی در سال ۱۳۳۴ مدرک دکترای خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران دریافت کرد.[۳]
فعالیتها
تدریس در دانشگاههای تهران و آنکارا
مهدی درخشان پس از فراغت از تحصیل، مراتب علمی استادیاری و دانشیاری را در دانشگاه تهران پشت سر گذاشت و سرانجام در سال ۱۳۴۹ به مرتبه استادی دانشگاه تهران نائل آمد.[۳] او مدتی نیز در دانشگاه آنکارا (ترکیه) به تدریس زبان و ادبیات فارسی اشتغال داشت.[۱][۲] درخشان در تمام دوران خدمت خود با جدیت و تلاش تمام به تحقیق و تدریس پرداخت و شاگردان فراوانی را تربیت نمود.[۳]
وی علاوه بر تدریس در دانشگاه، در مقطعی به عنوان مدیر دبیرستان نیز فعالیت داشت.
تحقیق و تألیف
این استاد دانشگاه تا پایان عمر به تحقیق و مطالعه در زمینه زبان و ادبیات فارسی و معارف اسلامی مشغول بود.[۲] حاصل این پژوهشها، ۱۱ جلد کتاب و حدود ۳۰ مقاله به زبانهای فارسی و انگلیسی است که در مجلات معتبر داخلی و خارجی به چاپ رسیده است.[۳][۴] از جمله آثار ارزشمند او میتوان به «سبک نثر فارسی از قرن چهار تا چهارده»، «تأثیر قرآن و حدیث در ادبیات فارسی»، «تصحیح دیوان اشعار کسایی مروزی» و «تفسیر جزء سیام قرآن مجید» اشاره کرد.[۲]
ویژگیهای علمی
آثار درخشان نشاندهنده دقت نظر او در تصحیح متون کهن، آشنایی عمیق با قرآن و حدیث، و تسلط بر سیر تحول نثر فارسی است. کتاب «سبک نثر فارسی از قرن چهار تا چهارده» از منابع مهم برای آشنایی با تاریخ تحول نثر فارسی به شمار میرود. او همچنین مقالات متعددی در نشریاتی مانند «دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران»، «گوهر» و «ادبستان فرهنگ و هنر» به چاپ رسانده است.[۴]
همسر و خانواده
مهدی درخشان با «زهرا سیاحپور» ازدواج کرد. همسر وی که از دبیران مجرب و نمونه بود و در دورانی که تحصیل برای دختران کمتر رایج بود، موفق به اخذ مدرک فوقدیپلم از دانشسرا شده بود، نقش مهمی در پیشرفت علمی و تألیفات همسر خود ایفا کرد.
درخشان در مقدمه کتاب ارزشمند خود «بزرگان و سخنسرایان همدان» از همسر فداکار و مهربان خود، زهرا سیاحپور، تقدیر و تشکر کرده و صراحتاً اذعان داشته است که موفقیت خود را مدیون همراهی و تلاش اوست. حاصل این ازدواج پنج فرزند به نامهای «محمد حمید»، «محمد وحید»، «فاطمه فریبا»، «زهرا مهرناز» و «محمد کامران» است.
وفات
مهدی درخشان سرانجام در ۲۶ اردیبهشت ماه سال ۱۳۷۲ هجری شمسی در سن ۷۵ سالگی دار فانی را وداع گفت.[۱][۲][۴]
آثار
از مهدی درخشان ۱۱ جلد کتاب و حدود ۳۰ مقاله علمی به یادگار مانده است.[۴] مهمترین کتابهای او عبارتند از:
- بزرگان و سخنسرایان همدان (در دو جلد)[۴] – وی در مقدمه این کتاب از همسر خود تقدیر کرده است.
- سبک نثر فارسی از قرن چهار تا چهارده[۲]
- تصحیح دیوان ناصری بخاری
- ینبوع الاسرار فی نصایح الابرار (تصحیح)[۴]
- المستخلص یا جواهر قرآن (تصحیح)[۴]
- تفسیر جزء سیام قرآن مجید (عم جزء)[۲]
- تصحیح دیوان اشعار کسایی مروزی[۴]
- مرآة الحیاة (کتاب ناشناختهای که با عنوان «کنز الحقائق» نیز معرفی شده است)[۴]
- مقامات رضا(ع)[۴]
- تأثیر قرآن و حدیث در ادبیات فارسی[۲]
- دربارۀ زبان فارسی: املا، انشا، ترجمه و... برای دانشجویان و دانشپژوهان[۴][۳]
پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ بنیاد حامیان دانشگاه تهران: مرحوم مهدی درخشان
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ پایگاه t27.ir: درگذشت دكتر "مهدي درخشان" استاد ادبيات فارسي (1372ش)
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ایران کتاب: درباره زبان فارسی
- ↑ ۴٫۰۰ ۴٫۰۱ ۴٫۰۲ ۴٫۰۳ ۴٫۰۴ ۴٫۰۵ ۴٫۰۶ ۴٫۰۷ ۴٫۰۸ ۴٫۰۹ ۴٫۱۰ پرتال جامع علوم انسانی: مهدی درخشان
منابع مقاله
- بنیاد حامیان دانشگاه تهران: مرحوم مهدی درخشان
- پایگاه t27.ir: درگذشت دكتر "مهدي درخشان" استاد ادبيات فارسي (1372ش)
- پایگاه اینترنتی ایران کتاب: معرفی کتاب «درباره زبان فارسی»
- پرتال جامع علوم انسانی: مهدی درخشان