دانشپژوه، منوچهر
منوچهر دانشپژوه (۱۳۱۷-۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۴ش) استاد پیشکسوت ادبیات فارسی، شاهنامهپژوه، ایرانشناس و نویسندهای پرکار بود. وی مؤلف بیش از ۷۰ عنوان کتاب و ۱۴۰ مقاله تخصصی است که بیست و پنج عنوان از آنها کتابهای درسی دانشگاهی میباشد. از مهمترین آثار او میتوان به «دانشنامه ایرانزمین»، «تصحیح و شرح گلستان و بوستان سعدی»، «بررسی سفرنامههای دوره صفوی» و «تصحیح و شرح تاریخ بیهقی» اشاره کرد. او از شاگردان و دوستان علیاصغر حکمت بود و نقش بسزایی در تأسیس و توسعه دانشکده ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی داشت.
ولادت
منوچهر دانشپژوه متولد سال ۱۳۱۷ هجری شمسی در شهر شیراز بود. نام اصلی وی منوچهر تفنگدار است. پدرش حسینعلی تفنگدار و مادرش جنانخاتون باصری نام داشت.[۱]
تحصیلات
تحصیلات خود را در زادگاهش شیراز به پایان رساند و سپس برای ادامه فعالیتهای علمی و دانشگاهی به تهران مهاجرت کرد. او از شاگردان نزدیک علیاصغر حکمت بود و در بسیاری از آثارش کوشید تا شخصیت و خدمات استادش را معرفی نماید.
فعالیتها
فعالیت تدریس خود را از سال ۱۳۴۰ آغاز کرد و در دانشگاههای معتبری همچون تربیت مدرس، شیراز، تهران و به ویژه دانشگاه علامه طباطبایی به تربیت دانشجویان پرداخت. وی با مؤسسه لغتنامه دهخدا همکاری داشت و تحقیقات مشترکی با ایرج افشار و سید جعفر شهیدی انجام داد. همچنین یک فرهنگ لغات عرفانی با همکاری سیدحسین نصر منتشر کرد. پس از انقلاب اسلامی مدتی از تدریس منع شد، اما در سال ۱۳۵۹ مجدداً دعوت به کار گردید و برای مدت یک سال سرپرستی مدرسه عالی ادبیات و زبانهای خارجی را بر عهده داشت. او نقش اساسی در ایجاد دانشکده ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی ایفا کرد و در تدوین کتب درسی دانشگاه پیام نور نیز مشارکت داشت. دانشپژوه سفرهای علمی زیادی به کشورهای اروپایی و آسیایی داشت و در دانشگاهها و محافل ادبی متعددی سخنرانی کرد. بر اساس وصیت او، کتابخانه شخصیاش مشتمل بر حدود ۲۵ هزار جلد کتاب به دانشگاه علامه طباطبایی اهدا شد.[۲]
وفات
منوچهر دانشپژوه به دنبال یک دوره بیماری قلبی، کلیوی و دیابت، در اوایل اردیبهشت ۱۳۹۴ در بیمارستان بستری شد. وی در حالی که حالش رو به بهبود بود، به اصرار خود از بیمارستان مرخص شد و بلافاصله پس از بازگشت به منزلش در شمیران، در روز شنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۴ درگذشت. پیکر او روز سهشنبه ۱۵ اردیبهشت پس از مراسمی در دانشگاه علامه طباطبایی، در قطعه هنرمندان (نامآوران) بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد.[۳][۴]
آثار
- دانشنامه ایرانزمین
- تصحیح و شرح گلستان سعدی (نشر هیرمند)
- تصحیح و شرح بوستان سعدی (نشر هیرمند)
- تصحیح و شرح تاریخ بیهقی (نشر هیرمند)
- بررسی سفرنامههای دوره صفوی
- شرح و توضیح دیوان رودکی
- شرح کلیله و دمنه (نشر هیرمند)
- گزیدههای نظم و نثر فارسی
- داستانهای شاهنامه (نشر هیرمند)
- حکایات دلنشین
- سفرنامه منظوم
- تصحیح و شرح حدیقة الحقیقه (انتشارات علمی و فرهنگی)
- تصحیح و شرح کشف الاسرار و عدةالابرار (نشر فرزان روز)
- تصحیح مثنوی خرابات (فقیر شیرازی، نشر میراث مکتوب)
- تصحیح مثنوی خانقاه (فقیر شیرازی، نشر میراث مکتوب)
- فرهنگ اصطلاحات عرفانی (نشر فرزان)
- تا پخته شود خامی (بررسی سفرنامه خارجیانی که از ایران دیدار کردهاند، نشر ثالث)
- گلستان و بوستان سعدی
- شرح غزلیات سعدی[۵][۶]
پانويس
- ↑ ر.ک: جای چه کسانی در نمایشگاه کتاب امسال خالی است؟/ یادی از 40 کتابآفرین درگذشته در سال 1394، خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)
- ↑ ر.ک: منوچهر دانش پژوه، ایران کتاب
- ↑ ر.ک: منوچهر دانش پژوه درگذشت، مرکز پژوهشهای ایرانی اسلامی (مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی)
- ↑ ر.ک: منوچهر دانشپژوه درگذشت، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)
- ↑ ر.ک: منوچهر دانش پژوه درگذشت، مرکز پژوهشهای ایرانی اسلامی (مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی)
- ↑ ر.ک: استاد منوچهر دانش پژوه درگذشت، مؤسسه میراث مکتوب
منابع مقاله
- خبرگزاری کتاب ایران: جای چه کسانی در نمایشگاه کتاب امسال خالی است؟/ یادی از 40 کتابآفرین درگذشته در سال 1394، چهارشنبه ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۵
- مرکز پژوهشهای ایرانی اسلامی (مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی)، 1394/2/14
- خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۴
- مرکز پژوهشی میراث مکتوب: «یادبود استاد منوچهر دانشپژوه»، ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۴
- ایران کتاب
وابستهها
حکیم عرفانآموز (مروری بر زندگی و آثار سنائی غزنوی)
تاریخ بیهقی براساس نسخه «غنی - فیاض» و نسخه «ادیب پیشاوری» و نسخه «دکتر فیاض»
شاعر صبح ( مروری بر زندگی، و آثار خاقانی شروانی)
سیر نامهنگاری در ادبیات فارسی
جایگاه نثر شیراز و فارس در تحول نثر فارسی: در سدههای هفتم تا نهم هجری
سفرنامه... تا پخته شود خامی: (سفرنامه خارجیانی که از ایران دیدار کردهاند)
دیوان رودکی: مجموعه اشعار به جای مانده از ابو عبدالله جعفر بن محمد رودکی
هزار سال تفسیر فارسی: سیری در متون کهن پارسی با شرح و توضیحات
از ویس تا زلیخا: بازنویس پنج اثر منظوم غنایی کهن ایران