خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش شیراز و نواحی آن)
| خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش شیراز و نواحی آن) | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | تقیالدین کاشی، محمد بن علی (نویسنده) ایرانی، نفیسه (مصحح) |
| ناشر | مرکز پژوهشی میراث مکتوب |
| مکان نشر | تهران |
| سال نشر | 1392ش. |
| چاپ | چاپ اول |
| شابک | 978-600-203-071-9 |
| موضوع | شاعران ایرانی - قرن 10ق. - سرگذشت نامه، شعر فارسی - قرن 10ق. - مجموعهها |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | ت7 خ80125 / 3751 PIR |
خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار (بخش شیراز و نواحی آن) تألیف میرتقیالدین کاشانی (قرن 10ق)، تصحیح نفیسه ایرانی؛ این کتاب یکی از ارزشمندترین تذکرههای ادبی دوره صفوی است که به بررسی زندگی و آثار شاعران منطقه شیراز میپردازد. این اثر منبعی مهم برای شناخت شاعران کمتر شناختهشده قرن دهم هجری و جریانهای شعری این دوره محسوب میشود.
ساختار
این جلد از مجموعه خلاصة الأشعار در یک مجلد و در دو بخش اصلی شامل مقدمه مصحح و شرح حال شاعران شیراز و نواحی آن (38 شاعر) تنظیم شده است. کتاب دارای نمایههای مختلف و کتابنامه میباشد.
گزارش کتاب
کتاب «خلاصة الأشعار و زبدة الأفکار» تألیف میرتقیالدین کاشانی از مهمترین تذکرههای ادبی دوره صفوی است که بخش شیراز و نواحی آن توسط نفیسه ایرانی به صورت علمی تصحیح و منتشر شده است. این اثر که در قرن دهم هجری تألیف شده، از جمله منابع ارزشمند برای شناخت شاعران کمترشناختهشده این دوره و جریانهای شعری رایج در عصر صفوی است.
میرتقیالدین کاشانی در این اثر با دقت به ثبت شرح حال و نمونه اشعار 38 شاعر شیرازی و شاعران نواحی اطراف آن پرداخته است. از ویژگیهای ممتاز این تذکره، ذکر اطلاعات ارزشمندی است که در منابع دیگر یافت نمیشود. مؤلف برای جمعآوری اطلاعات خود از چهار منبع اصلی استفاده کرده است: شاعرانی که از فارس به کاشان مسافرت میکردند، ملاقات با شاعران در سفرها، جُنگها و تذکرههای موجود و روایات معتمدان.
تصحیح حاضر توسط نفیسه ایرانی با دقت علمی انجام شده و شامل مقدمهای مفصل درباره اهمیت اثر، روش تصحیح و معرفی مختصر شاعران مورد نظر است. این بخش از تذکره به شاعران منطقه شیراز اختصاص دارد و شامل شرح حال و نمونهاشعار شاعرانی همچون شرفالدین غیرتی، قیدی، نطقی، خواجه عبدیبیگ، میرزا مخدوم شریفی، صحیفی، پناهی و دهها شاعر دیگر است.
از جمله نقاط قوت این اثر، ارائه اطلاعات منحصربهفرد درباره برخی شاعران است که در منابع دیگر یافت نمیشود. به عنوان مثال، اطلاعات مربوط به محل تولد و سال فوت خواجه عبدیبیگ و احیای بخشهایی از دیوان غزلیات و قصاید او، همچنین اشعار و شرح حال نطقی، پناهی، حامدی بهبهانی و صحیفی از مواردی است که در سایر منابع دیده نمیشود.
کتاب با نمایههای دقیق از اسامی افراد، مکانها و کتابها و همچنین واژهنامه و کتابنامه جامع، کار پژوهشگران را بسیار تسهیل کرده است. این اثر برای محققان تاریخ ادبیات فارسی، به ویژه دوره صفوی، منبعی ارزشمند و در بسیاری موارد منحصربهفرد محسوب میشود.
از ویژگیهای مهم این تصحیح استفاده از شیوههای علمی در تصحیح متن، ارائه یادداشتهای روشنگر و مقابله دقیق نسخههای خطی است که بر ارزش علمی کتاب افزوده است. این اثر نه تنها برای پژوهشگران ادبیات کهن فارسی، بلکه برای علاقهمندان به تاریخ اجتماعی و فرهنگی دوره صفوی نیز منبعی ارزشمند به شمار میآید.[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات