خدا، جهان و انسان در اندیشه فیلون و ابن عربی
خدا، جهان و انسان در اندیشه فیلون و ابن عربی تألیف طاهره حاج ابراهیمی (متولد 1357ش)، پژوهشگر و استاد دانشگاه؛ این کتاب بررسی تطبیقی افکار دو اندیشمند بزرگ دینهای یهودیت و سالام یعنی فیلون (20 ق.م - 50 م.) و محیالدین بن عربی (560 تا 638 ق.) در سه حوزه خداشناسی، جهانشناسی و انسانشناسی میپردازد. نویسنده با بررسی مشترکات فکری این دو اندیشمند، نشان میدهد که چگونه آرای آنان تحت تأثیر افلاطون و افلاطونگرایی شکل گرفته و توانستهاند سنتهای مختلف فکری را در نظامهای فلسفی-عرفانی خود تلفیق کنند. کتاب حاضر ضمن تحلیل تأثیرات فیلون بر سنتهای فکری یهودی، مسیحی و اسلامی، به تشریح جهانبینی توحیدی این دو متفکر و راهکارهای آنان برای حل مسئله کثرت و وحدت در هستی میپردازد.
| خدا، جهان و انسان در اندیشه فیلون و ابن عربی | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | حاج ابراهیمی، طاهره (نویسنده) |
| ناشر | شرکت انتشارات علمی و فرهنگی |
| مکان نشر | تهران |
| سال نشر | 1392ش |
| چاپ | اول |
| موضوع | فيلون اسکندراني، ?30ق.م. - 40م.? -- فلسفه
ابنعربي، محمدبن علي،? 560 - 638ق.? -- فلسفه فلسفه يهود فلسفه اسلامي فلسفه - مطالعات تطبيقي هستي شناسي انسان شناسي فلسفي |
| کد کنگره | B 689/ی۷/ح۲ |
ساختار
این کتاب از پنج فصل و یک پیوست تشکیل شده است.
گزارش کتاب
کتاب «خدا، جهان و انسان در اندیشه فیلون و ابن عربی» به بررسی تطبیقی آراء دو چهره شاخص تاریخ تفکر در ادیان ابراهیمی میپردازد.
فصل اول با عنوان «از فیلون تا ابن عربی» به زمینههای تاریخی ظهور این دو اندیشمند در دو حوزه تمدنی اسکندریه و اندلس اسلامی پرداخته و جریانهای فکری مؤثر بر آنها را تحلیل میکند[۱].
فصل دوم با عنوان «دو حکیم عارف» به معرفی فیلون به عنوان نماینده فلسفه یهودی در دوره هلنیستی و ابن عربی به عنوان قله عرفان اسلامی میپردازد. نویسنده در این فصل وجوه اشتراک روششناختی این دو متفکر از جمله تأکید بر علم کشف و شهود عرفانی را بررسی میکند[۲].
فصل سوم به مقایسه دیدگاههای خداشناختی این دو فیلسوف-عارف اختصاص دارد. حاج ابراهیمی نشان میدهد که چگونه هر دو اندیشمند در عین پایبندی به توحید ادیان ابراهیمی، به تبیین رابطه خدا با عالم کثرات میپردازند[۳].
در فصل چهارم با عنوان «جهانشناسی»، نویسنده به بررسی تطبیقی دیدگاههای فیلون درباره لوگوس و نظریههای ابن عربی در مورد تجلیات الهی در عالم میپردازد و نشان میدهد که چگونه هر دو، نظام هستی را سلسلهمراتبی از تجلیات وابسته به خدا میدانند[۴].
فصل پنجم به انسانشناسی فلسفی این دو متفکر اختصاص دارد و به ویژه بر مفاهیم «انسان کامل» در ابن عربی و «انسان به عنوان صورت خدا» در فیلون تمرکز میکند[۵]. پیوست کتاب نیز شامل ترجمه بخشی از رساله «درباره حیات نظری» فیلون است که به فهم بهتر اندیشههای وی کمک میکند[۶].
نویسنده در سراسر کتاب تأکید میکند که این دو اندیشمند علیرغم فاصله زمانی زیاد، از طریق سنت افلاطونی به نتایج مشابهی در تبیین رابطه خدا، جهان و انسان دست یافتهاند. کتاب با کتابنامه جامعی به پایان میرسد که منابع اصلی و مطالعات ثانویه درباره این دو فیلسوف را دربرمیگیرد
پانويس
منابع مقاله
مقدمه و متن کتاب