تمدن و فرهنگ شیعیان افغانستان (از صفویه تا دوره معاصر)
| تمدن و فرهنگ شیعیان افغانستان (از صفویه تا دوره معاصر) | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | آیتی، عبدالقیوم (نويسنده) |
| ناشر | مرکز بينالمللی ترجمه و نشر المصطفی (ص) |
| مکان نشر | ایران - قم |
| سال نشر | 1389ش - 1432ق |
| چاپ | 1 |
| شابک | 978-964-195-133-9 |
| موضوع | شیعه - افغانستان - تاریخ - اسلام - افغانستان - تاریخ - افغانستان - زندگی فرهنگی |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | /آ9ت8 239 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
تمدن و فرهنگ شیعیان افغانستان (از صفویه تا دوره معاصر)، اثر عبدالقیوم آیتی (متولد ۱۳۵۸ش)، کتابی است در بررسی هویت تاریخی، اجتماعی و سیاسی شیعیان افغانستان که نقش آنان را در تمدن و فرهنگ این سرزمین از دوران صفوی تا عصر حاضر واکاوی میکند.
انگیزه نگارش
در این پژوهش، برای دست یافتن به اهداف زیر، تلاش میشود:
- هدف نهایی این کتاب، بررسی تمدن شیعیان افغانستان خواهد بود.
- تأثیر اندیشهها و باورهای شیعی، در فرهنگ حاکم بر جامعه افغانستان، از قرن دهم هجری و پس از آن را نشان میدهد.
- حداقل زمینه پژوهش را در حوزههای تمدن و فرهنگ شیعیان، برای دیگر پژوهشگران جامعه شیعه فراهم کند، تا برای تکمیل اینگونه موضوعات دست به قلم ببرند[۱].
ویژگیهای کتاب
نوآوری این کتاب، در دو محور خلاصه میشود:
- موضوع و ساختار این کتاب نو است؛ زیرا تحت این عنوان تاکنون یک مقاله چندصفحهای هم منتشر نشده است.
- در این کتاب، علاوه بر استناد به دادهها، از ابزارهای نوین پژوهشی، مثل جداول و تصاویر، استفاده شده است[۲].
شیوه نگارش
با توجه به موضوع و محتوای علمی، تاریخی و اجتماعی کتاب، از دو روش نقلی و تحلیلی برای نگارش آن بهرهگیری شده است. بیشتر مطالب، از منابع مکتوب به روش کتابخانهای و بهصورت تهیه فیش تحقیقاتی، اطلاعات تاریخی و اجتماعی گردآوری شده؛ در برخی موارد، مشاهدات و یادداشتهای نگارنده و نیز مراجعه به افراد خبره و جستجو در پایگاههای اطلاعرسانی کشور افغانستان، از دیگر منابع پژوهش این کتاب بوده است. محتوای این کتاب را نگارنده آن، در قالب مقالات گردآوری کرده؛ هرچند این امر نقش مؤثری در تکمیل مباحث کتاب داشته، باعث خالی بودن آن از نقصان نشده است[۳].
ساختار
کتاب، مشتمل است بر چکیده، مقدمه و شش بخش اصلی.
گزارش محتوا
نویسنده خود در زیر عنوان «چکیده»، گزارشی اجمالی از ساختار و محتوای کتاب را ارائه کرده است؛ به شرح زیر:
«این پژوهش با موضوع تمدن و فرهنگ شیعیان افغانستان از صفویه تا دوره معاصر، در شش بخش تدوین شده است که عبارتند از:
بخش اول – کلیات و مفاهیم: ارائه مفاهیم و تعاریف کلیدواژههای مهمی، مانند: تمدن، فرهنگ، افغانستان، تشیع و موقعیت جغرافیای انسانی شیعیان را در بر میگیرد.
بخش دوم – شیعیان سیاست: مطالب این بخش، شامل چهار محور اساسی میشود: در آغاز به عملکرد حکومتهای مرکزی و چگونگی تعامل و برخورد آنها در برابر شیعیان افغانستان، همچنین به مشارکت شیعیان در حکومتهای این سرزمین میپردازد. سپس جنبشهای رهاییبخش شیعیان و سرانجام، سازمانها و تشکیلات سیاسی آنها را بهطور فشرده بررسی میکند.
بخش سوم – وضعیت فرهنگی و علمی شیعیان: در این بخش، به وضعیت فرهنگی و تعلیم و تربیت آنها پرداخته شده است. در پایان نیز وضعیت علمی و نقش آنها را در شکوفایی و توسعه دانش بررسی میکند.
بخش چهارم – آداب و رسوم شیعیان: به نمادهایی از آداب و رسوم شیعیان اشاره شده است.
بخش پنجم – نهادهای مدنی اجتماعی شیعیان: این بخش، نهادهایی مانند سازمان روحانیت و کارکرد عالمان دینی را در جامعه مطرح میکند. سپس درباره نظام قضایی شیعیان بحث میشود. در آخر نیز معیشت و درآمد آنان را بررسی میکند.
بخش ششم – هنر و معماری شیعیان: در آغاز این نوشتار، به آفرینشهای هنری افغانها در زمینههای موسیقی، خط، بافندگی و ریسندگی، همچنین صنعت فلزکاری و نجاری توجه میکند. پس از آن، سبک معماری و شیوه ایجاد بناهای تاریخی و مذهبی مثل مدارس، مساجد، حسینیه، تکایا و راهسازی و پلسازی بررسی میشود[۴].
پانویس
منابع مقاله
چکیده و مقدمه.