تقیه؛ مبارزه پنهانی در برابر تهدیدها

تقیه (مبارزه پنهانی در برابر تهدیدها)، اثر علی صفایی حائری (۱۳۳۰-۱۳۷۸ش)، کتابی است در بررسی تقیه نه به‌عنوان یک ابزار انفعالی، بلکه به‌عنوان استراتژی مبارزه پنهانی و گام دوم انقلاب پس از انتظار و پیش از قیام.

تقیه
تقیه؛ مبارزه پنهانی در برابر تهدیدها
پدیدآورانصفایی حائری، علی (نويسنده)
عنوان‌های دیگرتقیه: مبارزه پنهانی و نفوذ در دشمن ** مبارزه پنهانی در برابر تهدیدها
ناشرالدار الجما‌هیریة‌ للنشر و التوزیع‌ و الاعلان‌ ** ليلة القدر
مکان نشرایران - تهران ** ایران - قم
سال نشر1402ش
چاپ7
شابک964-7803-14-1
موضوعانقلاب اسلامی
زبانفارسی
تعداد جلد1
کد کنگره
.1382 /ص7د4 231/45 BP
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

ساختار

مباحث کتاب در ذیل عناوین اصلی و فرعی متعدد و متنوع عرضه شده است؛ عناوینی همچون: تقیه، مفهوم، اهداف، ابعاد، ضرورت (در شش مرحله)، اثر و...

گزارش محتوا

در بخش مفهوم تقیه، نویسنده تقیه را یکی از شکل‌های جهاد و مبارزه‌ پنهانی معرفی می‌کند که برخلاف تصور عامه، به معنای بیکاری و بی‌دردی نیست، بلکه روشی برای دفاع و ضربه زدن به دشمن در شرایط سلطه باطل است. تقیه در برابر جهاد نیست، که در برابر اذاعه است[۱].

اهداف تقیه در چهار محور اصلی گزارش شده است: حفظ ولیّ و رهبر برای جلوگیری از بن‌بست حرکت[۲]، حفظ مؤمنین و نیروهای سازنده[۳]، جذب نیرو و جمع‌آوری پراکنده‌ها[۴] و در نهایت، نفوذ در دشمن جهت متلاشی کردن نظام طاغوت از درون[۵].

در تبیین ابعاد تقیه، به این نکته اشاره شده است که اهداف تقیه، می‌تواند محدود و موضعی دنبال شود و می‌تواند در تمامی ابعاد و به‌طور گسترده، تحقق یابد[۶]. نویسنده، معتقد است که عمق بدون وسعت، حاصلی نداشته و خطرساز هم هست و این اهداف حفظ ولیّ و مؤمنین و یا جذب نیرو و یا نفوذ در دشمن، نباید به‌طور محدود و عمقی تعقیب شود که خود به محاصره افتادن و از دست رفتن را به دنبال می‌آورد[۷].

در ادامه، ضرورت تقیه از طریق تحلیل جریان مبارزه و روایات ائمه(ع) در مراحل مختلف برخورد با قدرت‌های مسلط، در شش بخش، تبیین شده است[۸].

بخش اثر تقیه، به نتایجی همچون بهره‌وری حداکثری از نیروهای کم[۹]، نجات از بن‌بست و رکود نهضت[۱۰] و استمرار و نجات نهضت از نابودی می‌پردازد[۱۱].

در فقه تقیه، مباحث تخصصی درباره موارد مجاز (مانند حفظ نفوس و اموال)[۱۲]، احکام پنج‌گانه تقیه (وجوب، حرمت و...)[۱۳]، شرایط تحقق (مانند اکراه و خوف ضرر و ضرورت و اضطرار)[۱۴] و مقدار و حدود آن[۱۵]، مطرح و به آثار تقیه[۱۶] اشاره شده است.

در نهایت، در بخش تاریخ تقیه، سیره سیاسی و مبارزاتی امام علی(ع)، امام حسن(ع) و سایر معصومین(ع) تحلیل شده تا نشان داده شود که چگونه این بزرگواران با استفاده از طرح تقیه، از نابودی نهضت جلوگیری کرده و زمینه را برای مراحل بعدی قیام فراهم ساختند[۱۷]‏. در انتها نیز به متشابهات روایی[۱۸] و تاریخی[۱۹]، اشاره شده است.

پانویس

  1. ر.ک: متن کتاب، ص15-22
  2. ر.ک: همان، ص23
  3. ر.ک: همان، ص26
  4. ر.ک: همان، ص31
  5. ر.ک: همان، ص39-54
  6. ر.ک: همان، ص55
  7. ر.ک: همان
  8. ر.ک: همان، ص61-95
  9. ر.ک: همان، ص101
  10. ر.ک: همان، ص107
  11. ر.ک: همان، ص115
  12. ر.ک: همان، ص127-133
  13. ر.ک: همان، ص137
  14. ر.ک: همان، ص143
  15. ر.ک: همان، ص151
  16. ر.ک: همان، ص159
  17. ر.ک: همان، ص173-213
  18. ر.ک: همان، ص221
  19. ر.ک: همان، ص231

منابع مقاله

متن کتاب.


وابسته‌ها