تاریخ‌گذاری حدیث نواقص العقول

    از ویکی‌نور
    تاریخ‌گذاری حدیث نواقص العقول (به روش تحلیل سند - منبع - متن)
    تاریخ‌گذاری حدیث نواقص العقول
    پدیدآورانعزیزی علویجه، سمانه (نويسنده) حسین‌پور اصل، اعظم (نویسنده)
    ناشردانژه
    مکان نشرایران - تهران
    سال نشر1401ش
    چاپ1
    شابک987-666-6816-96-8
    موضوعزنان در اسلام - احادیث - تدوین - تاریخ - حدیث -- تاریخ‌نویسی - حدیث - علم الروایه - زنان - احادیث
    زبانفارسی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    2ت4ع 230/172 BP
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    تاریخ‌گذاری حدیث نواقص العقول (به روش تحلیل سند – منبع - متن)، اثر سمانه عزیزی علویجه و اعظم حسین‌پور اصل، پژوهشی است پیرامون تعیین زمان پیدایش، نحوه شکل‌گیری و انتقال روایتی که به حدیث نواقص العقول معروف شده است، به روش تحلیل سند، منبع و متن این روایت.

    هدف و روش

    • خاورشناسان تاکنون چهار روش اصلی تاریخ‌گذاری احادیث (بر اساس نخستین منبع، متن، تحلیل سند و تحلیل ترکیبی اسناد و متن) را آزموده‌اند[۱].
    • نویسندگان اثر حاضر، معتقدند با تلفیق رویکردهای پیشین و مقایسه و جمع بین آنها، اطلاعات دقیق‌تری از تاریخ پیدایش و بازسازی جریان نقل روایات به دست می‌آید؛ لذا در این کتاب از آن دسته از مبانی و رویکردهای تاریخ‌گذاری که بیشتر مورد قبول و آزمایش قرار گرفته است، بهره برده شده و جنبه‌های افراطی و بدبینانه آنها نسبت به روایات، کنار نهاده و مبانی اشتراکی و نقض‌نشده هر رویکرد، در کنار دو رویکرد دیگر، به‌کار بسته شده است تا بتوان از زوایای مختلف، سیر تطور تاریخی حدیث را روشن کرد[۲].

    ساختار و محتوا

    مطالب کتاب، در چهار فصل به ترتیب زیر، عرضه شده است. * فصل نخست، به بیان کلیات و تشریح روش تحقیق اختصاص یافته[۳].

    • در فصل دوم، به‌منظور تبیین تاریخ‌گذاری با رویکرد اسنادی، اسناد و رجال احادیث نبوی حاوی نقصان زنان، بررسی شده است. روایات مورد بحث، در طبقه اول، توسط پنج صحابی به تابعین و به ترتیب شاگردان آنها، نقل، ضبط و منتشر گردیده است: ابوسعید خدری، ابوهریره، عبدالله بن عمر، عبدالله بن مسعود و زینب[۴].
    • در فصل سوم، به‌منظور طرح مباحث منبع‌شناسی، اولین منابع نشر روایت «نواقص العقول» مورد بحث و بررسی قرار گرفته است[۵].
    • در آخرین فصل، به متن‌شناسی این روایت پرداخته شده و ضمن بررسی دلایل اعتبار تاریخی آن، دلایل عدم اعتبار تاریخی این حدیث، توضیح داده شده است که عبارتند از: مخالفت با فرهنگ قرآنی، مخالفت با سیره نبوی و علوی، مخالفت با عقل، مخالفت با شواهد خارجی، تعارض با روایات دیگر، موافقت با فرهنگ زمان صدور و اسرائیلیات، مرسل و مرفوع بودن روایات شیعی، حضور راویان ضعیف، وجود روایات تقویت‌کننده مفهوم جهنمی بودن زنان بدون ذکری از نقص عقل و...[۶].

    پانویس

    1. ر.ک: متن کتاب، ص18
    2. ر.ک: همان، ص22
    3. ر.ک: همان، ص11-32
    4. ر.ک: همان، ص32
    5. ر.ک: همان، ص55-56
    6. ر.ک: همان، ص59-81

    منابع مقاله

    متن کتاب.


    وابسته‌ها