المقاصد الحسنة في بيان كثير من الأحاديث المشتهرة على الألسنة

المقاصد الحسنة في بيان كثير من الأحاديث المشتهرة على الألسنة
پدیدآوران	سخاوی، محمد بن عبد الرحمن (نويسنده) صدیق، عبد الله محمد (مصحح) عبداللطیف، عبدالوهاب ( مقدمه‌نويس)
ناشر	دار الکتب العلمية
مکان نشر	لبنان - بیروت
سال نشر	1399ق - 1979م
چاپ	1
موضوع	احادیث اهل سنت
زبان	عربی
تعداد جلد	1
کد کنگره	/س3م7 140 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

المقاصد الحسنة في بيان كثير من الأحاديث المشتهرة على الألسنة، اثر شمس‌الدين أبوالخير محمد بن عبد الرحمن سخاوی (831- 902ق)، مورخ، محدث و عالم بزرگ شافعی مذهب مصری است. این کتاب به منظور ارزیابی و بررسی صحت و سقم احادیث مشهوری که بر زبان‌ها جاری است، تدوین شده است.

انگیزه نگارش

نویسنده این کتاب را به درخواست جمعی از عالمان مبنی بر نگارش کتابی جامع درباره احادیث مشهور، تألیف کرده است.

سبک نگارش

مهمترین ویژگی‌های سبک نگارش کتاب، عبارتند از:

1. توثیق و تخریج دقیق: مؤلف پس از ذکر هر حدیث، به تخریج آن از کتب معتبر حدیثی و بررسی سلسله اسناد آن پرداخته است.
2. نقد متنی و سندی: او احادیث را از لحاظ رتبه اعتباری (صحیح، ضعیف، حسن، یا بی‌اصل بودن) ارزیابی نموده تا جایگاه حدیث مورد نظر را از احادیث جعلی متمایز سازد.

ساختار کتاب

کتاب شامل مقدمه نویسنده (خطبه کتاب) و دو بخش است. بخش اول حاوی احادیث به ترتیب حروف الفبا است که با حرف همزه شروع شده و با حرف یاء خاتمه یافته است. بخش دوم مشتمل بر احادیث یاد شده ذیل چند کتاب(باب) همچون کتاب ایمان، ادب، علم، طهارت و.... است.

گزارش محتوا

نویسنده در مقدمه کوتاهی به موضوع و انگیزه نگارش کتاب اشاره کرده است. سپس در بخش اول کتاب به بررسی 1356 حدیث به ترتیب حروف الفبا پرداخته است. نویسنده نخست به احادیث ذیل حرف همزه پرداخته و 278 حدیث را مورد ارزیابی قرار داده است . وی در این راستا ضمن اشاره به مفهوم حدیث به بیان وضعیت سند آن پرداخته است. برای مثال در حدیث دوم ذیل حرف همزه «آفة الكذب النسيان» (آفت دروغ فراموشی است) نویسنده ضمن اشاره به سند حدیث به ضعف آن اشاره کرده لکن معنای آن را صحیح دانسته است و موارد مشابه حدیث یاد شده را ذکر نموده است. همچنین درباره حدیثی درباره فضیلت قرآن با لفظ «آية من كتاب الله خير من محمد و آله» (آیه‌ای از کتاب خدا بهتر از محمد و آل او است) گفته است که این حدیث را نیافته است و پیش از او ابن حجر نیز بر آن واقف نشده، لکن آن را در حاشیه کتابی به خط یکی از شاگردان او همراه با اضافاتی دیده که بدون اسناد است و از نظر او قابل اعتماد نیست. نویسنده سپس احادیث مشابه حدیث یاد شده را ذکر کرده است.

در انتهای کتاب، در قالب «الباب الثاني»، این روایات بر اساس ابوابی چون: کتاب الایمان، کتاب الأدب، کتاب العلم، کتاب الطهارة و...، بدون سلسله سند و توضیح و یا شرح خاصی، طبقه‌بندی شده است.

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.