المعجم المفصل في شواهد اللغة العربية

المعجم المفصل فی شواهد اللغة العربية ، از آثار ادیب و زبان‌شناس معاصر لبنانی و استاد فقه اللغه دانشگاه لبنان، دکتر امیل بدیع یعقوب (متولد 1950م)، فرهنگ‌نامه‌ای ادبی است که به معرفی شاعران و منابع شواهد شعری در زبان عربی می‌پردازد.

المعجم المفصل في شواهد اللغة العربية
المعجم المفصل في شواهد اللغة العربية
پدیدآورانیعقوب، امیل (نويسنده)
ناشردار الکتب العلمية
مکان نشرلبنان - بیروت
سال نشر1417ق - 1996م
چاپ1
شابک-
موضوعادبیات عربی - مجموعه‌ها
زبانعربی
تعداد جلد14
کد کنگره
‎‏/‎‏ی‎‏7‎‏م‎‏6 2010 ‏PJA‎‏
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

هدف و روش

  • این اثر که بخشی از مجموعه بزرگ «الخزانة اللغوية» محسوب می‌شود، با هدف رفع نقص‌های فهارس کهن و فراهم کردن ذخیره‌ای علمی برای پژوهشگران تدوین شده است. نویسنده با 5 سال تلاش علمی و بررسی حدود ۲۵۰ دیوان و منبع لغوی، این معجم را بر اساس صدها هزار فیش تحقیقاتی تألیف کرده است. [۱]
  • دکتر امیل بدیع یعقوب در مواردی که نام شاعر را نیافته از عبارت «بلا نسبة» استفاده کرده است یعنی این بیت به کسی نسبت داده نشده است. [۲]

ساختار و محتوا

  • متن اصلی کتاب 14 جلدی حاضر (شامل شواهد شعری عربی و شاعران و منابع آن بر اساس قوافی اشعار و ارجاز)، در جلدهای 1- 12 و فهارس فنی آن در جلدهای 13 و 14 آمده است.


نمونه مباحث

  • نویسنده ابتدا بیت را می‌آورد، سپس در زیر آن به ترتیب: بحر (وزن عروضی)، نام شاعر (و اگر مجهول باشد، عبارت «بلا نسبة») و در پایان، آدرس دقیق منابع (شامل نام کتاب، جلد و صفحه یا ماده لغوی) را برای مستندسازی کامل ارائه می‌دهد. دکتر امیل بدیع یعقوب درباره این بیت: المَرْءُ يَسْعَى و لَهُ رَاصِدٌ تُنْذِرُهُ العَينُ وثَوبَ الضَّرَاء.
    می‌گوید: این بیت از بحر سریع و سراینده‌اش خُفاف بن ندبه است و در دیوان او ص 100 و کتاب «أساس البلاغة» ص ۲۶۹ (ذیل ماده ضري)؛ و کتاب «المعاني الكبير» ج3 ص 1200 آمده است. [۳]

    پانویس

    1. مقدمه نویسنده، ج1، ص7- 12.
    2. به عنوان مثال ر.ک: متن کتاب، ج1، ص560.
    3. همان، ج1، ص17.

    منابع مقاله

    • مقدمه و متن کتاب.


    وابسته‌ها